Canxi và vitamin D từ lâu được xem là “bộ đôi vàng” giúp người lớn tuổi phòng ngừa loãng xương, giảm nguy cơ té ngã và gãy xương. Tuy nhiên, một phân tích khoa học mới công bố trên The BMJ cho thấy, với những người cao tuổi khỏe mạnh sống độc lập, việc bổ sung hai dưỡng chất này có thể mang lại lợi ích ít hơn nhiều so với suy nghĩ trước đây.
Nhóm nghiên cứu đã tổng hợp dữ liệu từ 69 thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên được thực hiện trong giai đoạn 2014-2025, với độ tuổi trung vị của người tham gia là 71 tuổi. Phần lớn đều là người cao tuổi khỏe mạnh, sinh hoạt độc lập và không thuộc nhóm có nguy cơ cao bị té ngã hay gãy xương.
Kết quả cho thấy, bổ sung vitamin D đơn thuần không giúp giảm đáng kể nguy cơ té ngã hoặc gãy xương. Việc sử dụng canxi đơn thuần cũng không mang lại lợi ích rõ rệt. Trong khi đó, kết hợp canxi và vitamin D giúp giảm khoảng 9% nguy cơ gãy xương. Mặc dù kết quả này có ý nghĩa thống kê, các nhà nghiên cứu cho rằng mức lợi ích trên thực tế khá nhỏ và khó tạo ra khác biệt lớn về mặt lâm sàng.
Nhóm tác giả cũng lưu ý rằng kết quả này không áp dụng cho những người có nguy cơ cao, chẳng hạn người bị loãng xương, từng gãy xương hoặc sống trong viện dưỡng lão.
Theo các chuyên gia, trong nhiều năm, khuyến cáo bổ sung canxi và vitamin D chủ yếu dựa trên các nghiên cứu quan sát. Những nghiên cứu này chỉ cho thấy mối liên hệ giữa thiếu canxi, thiếu vitamin D với sức khỏe xương kém, chứ chưa thể khẳng định việc uống bổ sung sẽ trực tiếp giúp giảm té ngã hoặc gãy xương.
Chính vì vậy, khi có thêm nhiều thử nghiệm lâm sàng chất lượng cao trong những năm gần đây, lợi ích thực sự của việc bổ sung đại trà đã được đánh giá lại.
Năm 2024, Lực lượng Đặc nhiệm Dịch vụ Dự phòng Hoa Kỳ (USPSTF) cũng đã đưa ra dự thảo khuyến cáo không nên bổ sung canxi và vitamin D thường quy chỉ với mục đích phòng ngừa té ngã và gãy xương ở hầu hết người từ 60 tuổi trở lên.
Câu trả lời là không.
Các chuyên gia nhấn mạnh rằng nghiên cứu không phủ nhận vai trò thiết yếu của hai dưỡng chất này đối với sức khỏe xương.
Vitamin D giúp cơ thể hấp thu canxi hiệu quả hơn, còn canxi là thành phần quan trọng cấu tạo nên xương. Thiếu một trong hai chất trong thời gian dài vẫn có thể làm tăng nguy cơ mất xương và loãng xương.
Điều mà nghiên cứu muốn nhấn mạnh là: Không phải ai cũng cần uống bổ sung, đặc biệt nếu cơ thể đã nhận đủ từ chế độ ăn và ánh nắng.
Theo các chuyên gia nội tiết, việc bổ sung canxi hoặc vitamin D vẫn cần thiết ở một số nhóm đối tượng như:
Người được chẩn đoán thiếu vitamin D hoặc thiếu canxi.
Người mắc loãng xương hoặc đang điều trị loãng xương.
Người sống trong viện dưỡng lão hoặc cơ sở chăm sóc dài hạn.
Người mắc bệnh celiac, bệnh viêm ruột hoặc các bệnh gây giảm hấp thu.
Người từng phẫu thuật cắt dạ dày hoặc phải sử dụng corticosteroid kéo dài.
Người ít tiếp xúc ánh nắng hoặc có chế độ ăn quá hạn chế.
Nếu đang sử dụng các sản phẩm bổ sung theo chỉ định của bác sĩ, người bệnh không nên tự ý ngừng thuốc mà cần trao đổi với nhân viên y tế.
Các chuyên gia cho rằng sức khỏe xương phụ thuộc vào nhiều yếu tố hơn là chỉ bổ sung canxi và vitamin D.
Người trưởng thành nên ưu tiên lấy canxi từ thực phẩm như sữa và chế phẩm từ sữa, đậu phụ bổ sung canxi, các loại rau lá xanh và cá ăn cả xương.
Vitamin D chủ yếu được tổng hợp khi da tiếp xúc với ánh nắng. Ngoài ra, cá béo, sữa hoặc ngũ cốc tăng cường vitamin D cũng là những nguồn bổ sung tốt.
Bên cạnh đó, người lớn tuổi nên:
Duy trì lượng protein khoảng 1-1,2g/kg cân nặng/ngày để bảo vệ cả cơ và xương.
Tập luyện sức mạnh và các bài tập thăng bằng thường xuyên.
Không hút thuốc, hạn chế rượu bia.
Giảm nguy cơ té ngã trong nhà bằng cách cải thiện ánh sáng, loại bỏ vật cản và sử dụng tay vịn khi cần.
Khám và đo mật độ xương theo khuyến cáo, đặc biệt từ 65 tuổi trở lên.
Như vậy, nghiên cứu mới không khẳng định rằng canxi và vitamin D “vô dụng”, mà cho thấy việc bổ sung đại trà cho mọi người cao tuổi khỏe mạnh có thể không mang lại lợi ích lớn trong phòng ngừa té ngã và gãy xương. Điều quan trọng vẫn là đánh giá nguy cơ cá nhân, duy trì chế độ ăn đầy đủ dinh dưỡng, vận động đều đặn và tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng bất kỳ loại thực phẩm bổ sung nào.
(Ảnh minh hoạ: Internet)
(Nguồn: Health)
