Ngày nay, những chiếc ruy băng màu hồng tượng trưng cho chiến dịch nâng cao nhận thức về ung thư vú xuất hiện ở khắp nơi. Chúng đặc biệt phổ biến vào tháng 5 (gần Ngày của Mẹ) và tháng 10 (Tháng nâng cao nhận thức về ung thư vú). Những hình ảnh này cũng nhắc nhở phụ nữ trên 50 tuổi rằng đã đến lúc đi chụp nhũ ảnh (mammogram) định kỳ hằng năm.
Hiện nay, việc chụp nhũ ảnh được khuyến nghị bắt đầu từ tuổi 40 đối với những người có nguy cơ ung thư vú ở mức trung bình, có thể thực hiện sớm hơn nếu có các yếu tố nguy cơ như tiền sử gia đình hoặc yếu tố di truyền.
Các bác sĩ ung thư hoàn toàn không phản đối việc chú trọng đến ung thư vú, bởi chụp nhũ ảnh là một phương pháp rất quan trọng giúp cứu sống nhiều người.
“Bên cạnh đó, việc tầm soát ung thư vú và chụp nhũ ảnh đã trở thành một phần quen thuộc trong các cuộc trò chuyện về sức khỏe phụ nữ suốt nhiều thập kỷ qua”, bác sĩ Rahul Gosain, đồng dẫn chương trình The Oncology Brothers, chia sẻ với Parade.
Ông cho biết: “Sự phổ biến đó đã giúp cứu sống rất nhiều người. Tuy nhiên, nó cũng vô tình khiến chúng ta ít chú ý hơn đến những loại ung thư khác. Phụ nữ trên 50 tuổi cũng có nguy cơ mắc nhiều loại ung thư khác, trong khi các phương pháp tầm soát những bệnh này hiệu quả không kém, dễ tiếp cận không kém nhưng lại được sử dụng ít hơn nhiều”.
Một bác sĩ ung thư khác cũng đồng tình với quan điểm này. Ông cho rằng phụ nữ, đặc biệt là những người trên 50 tuổi, cần hiểu rõ nguy cơ mắc các loại ung thư khác để được tầm soát kịp thời.
“Phụ nữ cũng có nguy cơ mắc các loại ung thư khác như ung thư đại trực tràng và ung thư tụy”, bác sĩ Daniel J. Boffa, giáo sư phẫu thuật lồng ngực tại Trường Y Yale, cho biết.
Ông nói thêm: “Nếu nhìn vào số phụ nữ tử vong vì ung thư mỗi năm, có tới khoảng 2/3 trường hợp là do các loại ung thư khác ngoài ung thư vú”.
Theo các bác sĩ ung thư, có một xét nghiệm đơn giản, thời gian thực hiện dưới 30 phút, có thể giúp phát hiện một loại ung thư nguy hiểm cùng nhiều vấn đề sức khỏe khác.
Tuy nhiên, đáng tiếc là nhiều phụ nữ trên 50 tuổi không biết rằng mình đủ điều kiện để thực hiện xét nghiệm này.
Các bác sĩ ung thư khuyến nghị phụ nữ trên 50 tuổi nên trao đổi với bác sĩ về việc chụp CT liều thấp (Low-Dose CT Scan).
Hiện nay, Lực lượng Đặc nhiệm Dịch vụ Phòng ngừa Hoa Kỳ (USPSTF) khuyến cáo phương pháp này cho những người:
Từ 50 đến 80 tuổi.
Có tiền sử hút thuốc từ 20 “gói-năm” trở lên (ví dụ hút 1 bao thuốc mỗi ngày trong 20 năm).
Hiện vẫn đang hút thuốc hoặc đã bỏ thuốc trong vòng 15 năm trở lại đây.
Bác sĩ Boffa cho biết: “Các hướng dẫn tầm soát có thể thay đổi theo thời gian. Vì vậy, chúng tôi khuyên những người từ 50 tuổi trở lên, từng hút thuốc hoặc vẫn đang hút thuốc, nên hỏi bác sĩ chăm sóc sức khỏe ban đầu xem mình có cần tầm soát hay không”.
Theo bác sĩ Boffa, đây là một xét nghiệm hình ảnh sử dụng tia X để chụp toàn bộ khu vực lồng ngực.
Máy sẽ ghi lại hình ảnh từ phần trên vai xuống đến khu vực ngay phía trên bụng.
Nhờ đó, bác sĩ có thể phát hiện:
Các bất thường ở phổi.
Ung thư phổi.
Những tổn thương tiền ung thư.
Không chỉ vậy, xét nghiệm còn có thể phát hiện:
Xơ vữa động mạch (động mạch bị cứng và hẹp).
Giãn mạch máu.
Phình động mạch.
Bác sĩ Boffa giải thích: “Hình ảnh chụp còn bao gồm cả phần trên của ổ bụng, nên đôi khi có thể phát hiện những bất thường ở gan hoặc tuyến thượng thận”. Ông cũng cho biết sở dĩ gọi là “liều thấp” vì lượng bức xạ sử dụng ít hơn nhiều so với chụp CT thông thường.
Lượng bức xạ này chỉ tương đương với mức phơi nhiễm khi bạn thực hiện một chuyến bay khứ hồi từ New York đến California và quay trở lại.
Bác sĩ Gosain nhấn mạnh rằng chụp CT liều thấp mang lại rất nhiều lợi ích dù chỉ sử dụng lượng bức xạ nhỏ.
Ông cho biết ung thư phổi hiện là nguyên nhân gây tử vong do ung thư hàng đầu tại Mỹ ở cả nam và nữ. Thậm chí: “Mỗi năm, ung thư phổi cướp đi sinh mạng của nhiều phụ nữ hơn tổng số ca tử vong do ung thư vú, ung thư buồng trứng và ung thư tử cung cộng lại”.
Bác sĩ Richard Reitherman, chuyên gia chẩn đoán hình ảnh và Giám đốc hình ảnh học tuyến vú tại MemorialCare Breast Center, cho biết các số liệu hiện nay gửi đi một thông điệp rất rõ ràng:
Theo các nghiên cứu, tầm soát bằng CT liều thấp giúp giảm 20% nguy cơ tử vong do ung thư phổi. Nếu ung thư được phát hiện ở giai đoạn I, tỷ lệ sống sót vượt quá 70%. Trong khi đó, nếu phát hiện ở giai đoạn IV, tỷ lệ sống sót dưới 10%.
Ông cho biết lợi ích này tương tự như hiệu quả của việc chụp nhũ ảnh trong tầm soát ung thư vú. Vì vậy, các bác sĩ không khuyến khích phụ nữ chờ đến khi xuất hiện các triệu chứng như:
Ho kéo dài.
Khó thở.
Thay vào đó, hãy chủ động hỏi bác sĩ xem mình có nên chụp CT liều thấp hay không.
Theo bác sĩ Gosain, phương pháp này vẫn có một số rủi ro, nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát được.
Các rủi ro bao gồm:
Kết quả dương tính giả
Đôi khi máy phát hiện một nốt bất thường trong phổi nhưng thực tế đó chỉ là:
Sẹo cũ.
Dấu vết của một đợt nhiễm trùng đã lành.
Khi đó, người bệnh có thể phải thực hiện thêm các xét nghiệm khác trước khi xác định đó có phải ung thư hay không.
Tiếp xúc với một lượng nhỏ bức xạ
Bác sĩ Gosain cho biết: “Nguy cơ việc chụp CT gây ra ung thư là rất thấp. Đối với những người đủ điều kiện tầm soát, lợi ích từ việc phát hiện sớm vượt xa nguy cơ này”.
Lo lắng khi chờ kết quả
Một số người có thể cảm thấy căng thẳng hoặc hồi hộp trong thời gian chờ nhận kết quả. Bác sĩ Gosain khuyên: “Điều quan trọng là nên thực hiện xét nghiệm tại cơ sở đạt chuẩn và trao đổi kỹ với bác sĩ trước khi chụp để hiểu rõ ý nghĩa của kết quả dương tính cũng như những gì nó không đồng nghĩa.”
Theo bác sĩ Reitherman, đây là một thủ thuật rất đơn giản.
Bạn sẽ:
Không cần tiêm thuốc cản quang.
Không cần truyền dịch.
Không cần uống thuốc trước khi chụp.
Không cần nhịn ăn.
Không cần gây mê hay dùng thuốc an thần.
Toàn bộ quá trình chỉ khoảng 10 phút, bao gồm cả thời gian lên xuống bàn chụp.
Bác sĩ Gosain cho biết thêm:
“Trước khi chụp, bạn sẽ được yêu cầu tháo các vật dụng bằng kim loại như đồng hồ hoặc trang sức vì chúng có thể ảnh hưởng đến chất lượng hình ảnh”.
Ông khuyên nên mặc quần áo rộng rãi, thoải mái. Tuy nhiên, đa số trường hợp không cần thay áo choàng bệnh viện.
Bạn vẫn có thể:
Ăn uống bình thường.
Uống nước bình thường.
Tiếp tục sử dụng các loại thuốc đang dùng theo chỉ định.
Bác sĩ Reitherman cho biết kết quả có thể được gửi qua:
Hệ thống hồ sơ sức khỏe điện tử MyChart.
Thư giấy.
Email.
Kèm theo đó là hướng dẫn về bước tiếp theo.
Kết quả có thể đề nghị:
Chụp lại sau 1 năm.
Chụp lại sau 6 tháng.
Gặp bác sĩ để thực hiện thêm các xét nghiệm chuyên sâu.
Bác sĩ Boffa nhấn mạnh rằng người đọc kết quả cũng rất quan trọng. Ông khuyên nên trao đổi với:
Bác sĩ phẫu thuật ung thư phổi.
Bác sĩ chuyên khoa hô hấp.
Hoặc thành viên của chương trình tầm soát ung thư phổi.
Ông giải thích: “Chúng ta hít thở rất nhiều thứ trong môi trường sống hằng ngày, vì vậy việc xuất hiện một số bất thường trên phim CT không phải là điều hiếm gặp. Phần lớn những bất thường này không phải ung thư. Do đó, việc để các chuyên gia thuộc chương trình tầm soát ung thư phổi xem xét hình ảnh và giải thích kết quả là vô cùng quan trọng”.
Tóm lại, nếu bạn từ 50 tuổi trở lên và từng hút thuốc lá trong thời gian dài, hãy trao đổi với bác sĩ về việc chụp CT liều thấp. Đây là một xét nghiệm nhanh chóng, ít xâm lấn, sử dụng lượng bức xạ thấp nhưng có thể giúp phát hiện sớm ung thư phổi và nhiều vấn đề sức khỏe khác, từ đó tăng đáng kể cơ hội điều trị thành công.
(Ảnh minh hoạ: Internet)
(Nguồn: Yahoo)
