Cảm giác ngứa ngáy trên da là một vấn đề phổ biến mà hầu hết chúng ta đều trải qua, thường do những nguyên nhân đơn giản như da khô hoặc dị ứng. Tuy nhiên, nếu một cơn ngứa kéo dài mà không thuyên giảm, nó có thể là lời cảnh báo từ cơ thể về một tình trạng sức khỏe tiềm ẩn cần được chú ý, thậm chí là dấu hiệu của ung thư.
Bác sĩ ung thư nội khoa James Isaacs (MD) từ Cleveland Clinic cho biết: “Ngứa da không phải là triệu chứng ung thư phổ biến nhất. Tuy nhiên, nếu cơn ngứa không biến mất thì cần phải tìm hiểu rõ nguyên nhân gây ra nó”. Đôi khi chính căn bệnh ung thư gây ra cảm giác ngứa, hoặc các phương pháp điều trị ung thư, đặc biệt là liệu pháp miễn dịch (immunotherapy), cũng có thể kích hoạt tình trạng này. Bác sĩ Isaacs chia sẻ thêm: “Đây có lẽ là triệu chứng phổ biến nhất mà tôi thấy ở những người đang điều trị bằng liệu pháp miễn dịch. Cơn ngứa có thể ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và thường trở thành một vấn đề nghiêm trọng”.
Nhiều người thường bỏ qua cơn ngứa da, cho rằng đó chỉ là vấn đề nhỏ. Thế nhưng, các chuyên gia y tế nhấn mạnh rằng cơn ngứa dai dẳng cần được quan tâm y tế, đặc biệt nếu nó có những đặc điểm như nghiêm trọng, lan rộng hoặc kéo dài. Ngứa cũng đáng lo ngại khi đi kèm với các triệu chứng khác như mệt mỏi hay sụt cân không rõ nguyên nhân.
Cảm giác ngứa liên quan đến ung thư có thể khác nhau tùy từng người, nhưng thường được mô tả là ngứa sâu hoặc dữ dội. Một số bệnh nhân cảm thấy ngứa bỏng rát hoặc như có thứ gì đó bò trên da. Cơn ngứa cũng có thể tồi tệ hơn sau khi tắm hoặc tiếp xúc với nước, dai dẳng khó chịu và đặc biệt nghiêm trọng hơn vào ban đêm.
Bác sĩ Isaacs đã giải thích về các loại ung thư thường liên quan đến triệu chứng này. Ung thư máu là một trong số đó, khi một số tế bào ung thư máu có thể giải phóng các hóa chất, ví dụ như histamine, gây kích ứng các đầu dây thần kinh trên da. Các loại ung thư máu đặc biệt liên quan đến ngứa bao gồm: Hodgkin lymphoma, Polycythemia vera, T-cell lymphoma, Primary cutaneous B-cell lymphoma và Acute myeloid leukemia.
Hệ tiêu hóa cũng không nằm ngoài danh sách này. Các khối u trong đường tiêu hóa đôi khi có thể làm tắc nghẽn ống mật, khiến cơ thể không thể loại bỏ bilirubin. Bilirubin là một chất được tìm thấy trong mật. Khi nồng độ bilirubin tăng cao, nó có thể dẫn đến ngứa và vàng da (vàng da và mắt). Bác sĩ Isaacs giải thích: “Bất kỳ bệnh ung thư đường tiêu hóa nào làm tắc nghẽn ống mật đều có thể làm tăng bilirubin”. Điều này bao gồm các bệnh ung thư ở ống mật, túi mật, gan và tụy.
Ngứa ở vùng ngực có thể do nhiều nguyên nhân lành tính. Tuy nhiên, trong một số trường hợp hiếm gặp, nó cũng có thể là dấu hiệu của ung thư vú. 2 loại ung thư vú cụ thể có thể gây ngứa hoặc các triệu chứng giống phát ban là: Ung thư vú viêm (Inflammatory breast cancer), một loại ung thư hiếm gặp ảnh hưởng đến các mạch bạch huyết ở vú gây ra những thay đổi trên da và bệnh Paget của vú (Paget’s disease of the breast), ảnh hưởng đến da của núm vú. Bác sĩ Isaacs khuyên: “Bất cứ khi nào có một đốm trên da vú bị ngứa, không đều hoặc đau, hãy đi kiểm tra với nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe”.
Về ung thư da, một số loại cũng có thể gây ngứa, mặc dù ngứa đơn thuần thường không phải là triệu chứng duy nhất. Bác sĩ Isaacs làm rõ: “Một nốt ruồi lành tính không nên gây đau, chảy máu hay ngứa, và nó cũng không nên thay đổi về kích thước hoặc hình dạng”. Mặt khác, một số nốt ruồi ung thư có thể ngứa. Chúng cũng có thể không đều về hình dạng, có cạnh lởm chởm, không đồng nhất về màu sắc và có kích thước lớn. Tuy nhiên, một nốt ruồi không ngứa vẫn có thể cần được thăm khám bởi nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe. Bác sĩ Isaacs lưu ý rằng khối u ác tính (melanoma), loại ung thư da nguy hiểm nhất, lại ít có khả năng gây ngứa nhất.
Khi ung thư đã di căn, đặc biệt là đến gan hoặc da, nguy cơ ngứa cũng tăng lên đáng kể. Điều này có nhiều khả năng xảy ra với: ung thư vú, ung thư phổi, ung thư đại trực tràng, melanoma và ung thư đường tiêu hóa.
Cần nhắc lại: Hầu hết các trường hợp ngứa da không phải do ung thư gây ra. Nhưng một số đặc điểm nhất định có thể khiến các chuyên gia chăm sóc sức khỏe xem xét kỹ hơn khả năng mắc các bệnh lý tiềm ẩn, bao gồm cả ung thư.
Ngứa liên quan đến ung thư thường:
Kéo dài hàng tuần hoặc hàng tháng
Không cải thiện với các phương pháp điều trị da thông thường
Xảy ra mà không có phát ban rõ ràng
Ảnh hưởng đến các vùng rộng lớn trên cơ thể
Xảy ra cùng với các triệu chứng như mệt mỏi, chán ăn hoặc sụt cân
Cơn ngứa liên quan đến ung thư có thể khác nhau ở mỗi người. Một số người mô tả nó như sau:
Sâu hoặc dữ dội
Cảm giác nóng rát hoặc như có kiến bò
Nặng hơn sau khi tắm hoặc tiếp xúc với nước
Liên tục và khó bỏ qua
Nặng hơn vào ban đêm
Cơn ngứa kéo dài có thể gây mất tập trung và vô cùng khó chịu. Và nó thường là dấu hiệu cho thấy có điều gì đó trong cơ thể bạn cần được chú ý.
Ngứa dữ dội cũng có thể là dấu hiệu của những vấn đề sức khỏe khác cần được quan tâm, chẳng hạn như:
Dị ứng
Chàm
Bệnh gan
Bệnh thận
Rối loạn tuyến giáp
Phản ứng thuốc
Nếu tình trạng này không thuyên giảm, bạn nên đi khám. Hãy trao đổi với bác sĩ để loại trừ ung thư và các nguyên nhân nghiêm trọng khác.
(Ảnh minh họa: Internet)
(Nguồn: Cleveland Clinic)
