Từng là “đặc quyền” của các vận động viên marathon hay những người đam mê phòng gym, các thiết bị đeo thông minh ngày nay đã trở thành một phần trong cuộc sống thường nhật. Đồng hồ thông minh, nhẫn thông minh, vòng đeo tay hay các thiết bị kết nối khác có thể theo dõi mọi thứ, từ số bước chân, chất lượng giấc ngủ đến nhịp tim, thậm chí cả huyết áp.
Hiện nay, gần 1/3 người Mỹ sử dụng thiết bị đeo để theo dõi sức khỏe và thể chất. Những công cụ này giúp người dùng hiểu rõ hơn về các chỉ số cơ thể, đồng thời có thể phát hiện sớm những bất thường cần được bác sĩ kiểm tra. Tuy nhiên, thực tế cho thấy những người sử dụng thiết bị đeo đều đặn thường vốn đã có ý thức chăm sóc sức khỏe, trong khi nhóm ít quan tâm đến sức khỏe, những người có thể hưởng lợi nhiều nhất, lại ít sử dụng các công nghệ này.
Trong khi đó, tăng huyết áp là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu dẫn đến bệnh tim mạch như đột quỵ, suy tim và hội chứng mạch vành cấp. Đáng lo ngại hơn, gần một nửa người trưởng thành tại Mỹ bị tăng huyết áp, nhưng nhiều người không hề hay biết vì căn bệnh này thường không gây triệu chứng rõ ràng. Chính vì vậy, việc theo dõi huyết áp thường xuyên đóng vai trò rất quan trọng trong chẩn đoán và kiểm soát bệnh lâu dài.
Khi các công nghệ theo dõi sức khỏe tại nhà ngày càng phổ biến, các nhà khoa học bắt đầu đặt câu hỏi liệu việc đo huyết áp tại nhà kết hợp chia sẻ dữ liệu với bác sĩ có thể giúp cải thiện hiệu quả điều trị tăng huyết áp hay không. Thay vì chỉ dựa vào những lần đo ít ỏi tại bệnh viện, phương pháp này có thể cung cấp bức tranh đầy đủ hơn về diễn biến huyết áp theo thời gian.
Để tìm câu trả lời, các nhà nghiên cứu đã thực hiện một nghiên cứu quan sát được công bố trên European Heart Journal Digital Health.
Họ phân tích hồ sơ sức khỏe của hơn 450.000 người trưởng thành tại Scotland, từ 16 tuổi trở lên, những người đã được kê ít nhất một loại thuốc điều trị tăng huyết áp đầu tay trong giai đoạn từ tháng 3/2019 đến tháng 2/2021.
Trong số này, nhóm nghiên cứu xác định những bệnh nhân tham gia chương trình theo dõi huyết áp từ xa (telemonitoring) của Scotland. Chương trình cho phép người bệnh tự đo huyết áp tại nhà rồi gửi kết quả điện tử cho đội ngũ y tế. Để được xếp vào nhóm theo dõi từ xa, người tham gia phải gửi nhiều hơn một lần đo huyết áp trong suốt 3 năm nghiên cứu.
Sau đó, các nhà nghiên cứu so sánh nhóm này với nhóm đối chứng gồm những người không sử dụng hệ thống theo dõi từ xa nhưng có các đặc điểm tương đồng về:
Tuổi.
Giới tính.
Việc sử dụng thuốc điều trị huyết áp.
Các yếu tố nhân khẩu học khác.
Họ đánh giá sự thay đổi huyết áp theo thời gian, đồng thời theo dõi các biến cố tim mạch nghiêm trọng như:
Đột quỵ.
Suy tim.
Hội chứng mạch vành cấp.
Cơn thiếu máu não thoáng qua (TIA).
Nhập viện cấp cứu hoặc tử vong liên quan đến các bệnh lý trên.
Kết quả nghiên cứu
Kết quả cho thấy những người thường xuyên theo dõi huyết áp tại nhà và chia sẻ dữ liệu với bác sĩ có kết quả sức khỏe tim mạch tốt hơn đáng kể so với nhóm không thực hiện.
Cụ thể, nhóm sử dụng telemonitoring có:
Tỷ lệ đột quỵ thấp hơn.
Ít bị suy tim hơn.
Giảm nguy cơ hội chứng mạch vành cấp.
Bên cạnh đó, khả năng kiểm soát huyết áp của họ cũng cải thiện rõ rệt.
Đáng chú ý, huyết áp tâm thu đã giảm ngay trong tháng đầu tiên, tiếp tục cải thiện sau 3 tháng và duy trì ở mức thấp trong suốt 12 tháng theo dõi.
Điều này cho thấy việc đo huyết áp thường xuyên kết hợp báo cáo kết quả cho nhân viên y tế có thể giúp duy trì hiệu quả kiểm soát huyết áp lâu dài.
Tuy nhiên, các tác giả cũng nhấn mạnh cần có thêm những nghiên cứu kéo dài hơn để xác định liệu hiệu quả này có tiếp tục được duy trì sau một năm hay không.
Một phát hiện đáng chú ý khác là những người chủ động tham gia chương trình theo dõi từ xa thường:
Trẻ tuổi hơn.
Dùng ít thuốc hạ huyết áp hơn.
Sinh sống tại các khu vực có điều kiện kinh tế – xã hội tốt hơn.
Điều này phản ánh một thách thức trong chăm sóc sức khỏe: những người có nguy cơ cao nhất lại không phải lúc nào cũng là những người sử dụng các công nghệ hỗ trợ theo dõi sức khỏe.
Hạn chế của nghiên cứu
Dù có quy mô rất lớn và sử dụng dữ liệu thực tế, nghiên cứu vẫn tồn tại một số hạn chế.
Thứ nhất, nhóm không theo dõi huyết áp tại nhà có ít dữ liệu huyết áp hơn, khiến việc so sánh diễn biến huyết áp giữa hai nhóm gặp khó khăn.
Thứ hai, đây là nghiên cứu quan sát nên không thể khẳng định việc theo dõi huyết áp từ xa chính là nguyên nhân trực tiếp giúp giảm nguy cơ tim mạch.
Ngoài ra, những người chủ động theo dõi huyết áp tại nhà cũng có thể đồng thời duy trì nhiều thói quen lành mạnh khác như ăn uống khoa học, tập thể dục đều đặn hoặc tuân thủ điều trị tốt hơn. Những yếu tố này chưa được đánh giá đầy đủ trong nghiên cứu.
Kết quả nghiên cứu không có nghĩa ai cũng cần lập tức mua đồng hồ thông minh hay theo dõi mọi chỉ số sức khỏe mỗi ngày.
Thông điệp quan trọng nhất là:
Những người theo dõi huyết áp đều đặn và duy trì liên lạc với bác sĩ có thể kiểm soát tăng huyết áp hiệu quả hơn, từ đó giảm nguy cơ mắc các biến cố tim mạch nghiêm trọng như đột quỵ.
Đo huyết áp tại nhà đặc biệt hữu ích vì tăng huyết áp thường diễn tiến âm thầm mà không gây triệu chứng.
Nếu bạn đã được chẩn đoán tăng huyết áp hoặc có các yếu tố nguy cơ tim mạch, hãy trao đổi với bác sĩ xem việc tự theo dõi huyết áp tại nhà có phù hợp hay không. Bác sĩ cũng có thể tư vấn loại máy đo phù hợp nhất.
Tin vui là thói quen này chỉ mất khoảng 5 phút mỗi ngày.
Theo Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA), bạn nên:
Đo huyết áp vào thời điểm cơ thể thư giãn.
Không đo ngay sau khi tập thể dục.
Không đo khi đang uống cà phê.
Ngồi nghỉ yên khoảng 5 phút trước khi bắt đầu đo bằng máy đo huyết áp tự động.
Ngoài đo huyết áp, bạn cũng nên duy trì các thói quen giúp bảo vệ tim mạch
Ăn uống lành mạnh với nhiều rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu, hạt và protein nạc.
Hạn chế thực phẩm chế biến sẵn chứa nhiều muối và đường.
Tập thể dục thường xuyên để duy trì cân nặng hợp lý và tăng cường sức khỏe tim mạch.
Không hút thuốc lá vì thuốc lá làm tổn thương mạch máu, làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ.
Khám định kỳ và duy trì liên hệ với bác sĩ để được điều chỉnh thuốc cũng như kế hoạch điều trị khi cần thiết.
(Ảnh minh hoạ: Internet)
(Nguồn: Yahoo)
