Hoàn thành quá trình điều trị ung thư thận là một cột mốc rất quan trọng. Tuy nhiên, hành trình hồi phục thường vẫn tiếp tục rất lâu sau lần tái khám cuối cùng.
Nhiều người từng mắc ung thư thận vẫn phải đối mặt với những vấn đề sức khỏe kéo dài như bảo vệ chức năng của phần thận còn lại, giảm nguy cơ bệnh tim mạch, duy trì cân nặng hợp lý và nâng cao sức khỏe tổng thể. Mặc dù không có loại thực phẩm nào có thể bảo đảm chắc chắn mang lại kết quả tốt hơn, nhưng các nghiên cứu cho thấy thói quen ăn uống lâu dài có thể đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ sức khỏe sau điều trị.
Các chuyên gia dinh dưỡng thường khuyến nghị xây dựng chế độ ăn cân bằng, giàu trái cây, rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt, protein nạc và các thực phẩm giàu dưỡng chất khác; đồng thời hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, ăn quá nhiều muối và những yếu tố có thể tạo thêm gánh nặng cho cơ thể.
Chế độ ăn phù hợp nhất có thể khác nhau tùy thuộc vào quá trình điều trị trước đó, chức năng thận hiện tại, thuốc đang sử dụng và các bệnh lý đi kèm. Vì vậy, việc nhận tư vấn y khoa cá nhân hóa vẫn rất quan trọng. Tuy nhiên, một số loại thực phẩm và thói quen ăn uống vẫn luôn được ghi nhận là có liên quan đến sức khỏe tốt hơn ở nhiều người sống sót sau ung thư.
Dưới đây là 12 loại thực phẩm và thói quen ăn uống có thể giúp hỗ trợ phục hồi và duy trì sức khỏe lâu dài sau điều trị ung thư thận.
Lưu ý: Nhu cầu dinh dưỡng của mỗi người sau điều trị ung thư thận có thể khác nhau. Hãy luôn tham khảo ý kiến bác sĩ điều trị, bác sĩ ung bướu hoặc chuyên gia dinh dưỡng trước khi thay đổi đáng kể chế độ ăn uống.
Các loại cá béo như cá hồi, cá thu và cá trích rất giàu axit béo omega-3 cùng vitamin D. Trong một nghiên cứu với hơn 61.000 phụ nữ, những người ăn cá béo ít nhất một lần mỗi tuần giảm tới 74% nguy cơ xuất hiện khối u tế bào thận.
Loại thực phẩm giàu dinh dưỡng này giúp giảm viêm và điều hòa sự phát triển bất thường của tế bào. Đối với người từng mắc ung thư thận, bổ sung cá vào thực đơn còn giúp bảo vệ sức khỏe tim mạch, bởi nhóm đối tượng này thường có nguy cơ mắc các vấn đề tim mạch cao hơn.
Các chuyên gia khuyến nghị nên ăn từ 2–3 khẩu phần cá béo mỗi tuần để nhận được nhiều lợi ích nhất.
Nếu bạn đang quan tâm đến sức khỏe thận, có lẽ bạn đã từng nghe về kali. Các loại quả mọng như việt quất, dâu tây và mâm xôi là lựa chọn ngọt ngào rất đáng cân nhắc.
Chúng chứa nhiều chất chống oxy hóa nhưng lại có hàm lượng kali thấp hơn nhiều loại trái cây khác như chuối hay cam.
Theo các nghiên cứu dân số học, chế độ ăn giàu các hợp chất chống oxy hóa như carotenoid có trong quả mọng liên quan đến việc giảm 40% nguy cơ ung thư thận.
Đây là món ăn vặt lý tưởng cho những ai muốn thưởng thức vị ngọt mà vẫn thân thiện với thận. Đặc biệt, chúng không làm tăng mạnh lượng kali hay đường huyết.
Các loại rau lá xanh như rau chân vịt (cải bó xôi), cải xoăn và bắp cải chứa nhiều dưỡng chất, giúp hỗ trợ hệ miễn dịch và sức khỏe đường ruột – hai yếu tố rất quan trọng trong giai đoạn phục hồi sau ung thư.
Các nghiên cứu cho thấy chế độ ăn kiểu Địa Trung Hải hoặc DASH, vốn giàu rau củ, có thể giúp giảm nguy cơ ung thư thận từ 29–33%.
Tuy nhiên, nhiều loại rau lá xanh có hàm lượng kali khá cao. Vì vậy, những người có chức năng thận suy giảm cần ăn với lượng vừa phải.
Đối với người đang hồi phục sau ung thư thận, nên ưu tiên ăn rau đã nấu chín và kiểm soát khẩu phần để tránh nạp quá nhiều kali.
Các loại ngũ cốc nguyên hạt như yến mạch, quinoa và gạo lứt không chỉ tốt cho hệ tiêu hóa mà còn rất hữu ích trong quá trình phục hồi sau ung thư thận.
Nghiên cứu cho thấy việc tiêu thụ nhiều chất xơ và ngũ cốc nguyên hạt có liên quan đến nguy cơ ung thư thận thấp hơn 16%.
Đối với người sống sót sau ung thư thận, ngũ cốc nguyên hạt giúp kiểm soát đường huyết và cân nặng – hai yếu tố có thể làm tăng nguy cơ tái phát hoặc ảnh hưởng xấu đến sức khỏe thận.
Hãy thử chuyển sang bánh mì nguyên cám hoặc chọn gạo lứt thay cho gạo trắng để cải thiện sức khỏe lâu dài.
Đậu, đậu lăng và đậu gà là nguồn protein thực vật cùng chất xơ rất tốt.
Một nghiên cứu năm 2023 cho thấy những người mắc bệnh thận mạn tính áp dụng chế độ ăn thiên về thực vật có nguy cơ tử vong thấp hơn từ 21–26%.
Tuy nhiên, đối với người từng mắc ung thư thận, việc ăn các loại đậu cần được cân đối hợp lý. Nếu chức năng thận suy giảm đáng kể, protein thực vật có thể làm tăng lượng phốt pho và kali trong cơ thể.
Vì vậy, việc tham khảo ý kiến chuyên gia dinh dưỡng để được hướng dẫn phù hợp là rất cần thiết.
Việc thường xuyên ăn thịt đỏ và thịt chế biến sẵn có liên quan đến nguy cơ ung thư thận cao hơn.
Một phân tích tổng hợp lớn bao gồm 148 nghiên cứu cho thấy tiêu thụ thịt đỏ và thịt chế biến sẵn làm tăng nguy cơ ung thư biểu mô tế bào thận.
Ngoài ra, các loại thịt chế biến sẵn còn chứa nhiều muối, nitrat và chất béo không lành mạnh, có thể làm tăng viêm và gây áp lực cho thận.
Người sống sót sau ung thư thận nên hạn chế các thực phẩm này và ưu tiên protein từ thực vật hoặc cá béo.
Việc thay thế các loại đồ uống nhiều đường bằng lựa chọn lành mạnh hơn có thể cải thiện đáng kể quá trình hồi phục của thận.
Một nghiên cứu năm 2021 trên người mắc bệnh thận mạn tính cho thấy mỗi khẩu phần đồ uống có đường tiêu thụ mỗi ngày làm tăng khoảng 18% nguy cơ tử vong.
Người từng mắc ung thư thận cũng có nhiều điểm tương đồng với bệnh nhân thận mạn như huyết áp cao và chức năng thận suy giảm.
Việc thay đồ uống có đường bằng nước lọc hoặc cà phê không đường có thể giúp giảm nguy cơ tử vong từ 14–25%, là một thay đổi đơn giản nhưng mang lại hiệu quả rõ rệt.
Từ các món ăn vặt đóng gói đến thực phẩm đông lạnh, thực phẩm siêu chế biến có thể thúc đẩy tình trạng viêm, kháng insulin và tăng cân – những yếu tố làm tăng nguy cơ ung thư thận.
Một phân tích từ cơ sở dữ liệu UK Biobank năm 2025 cho thấy chế độ ăn giàu thực phẩm gây viêm có liên quan đến nguy cơ mắc ung thư thận cao hơn 36%.
Đối với người từng mắc ung thư thận, ăn nhiều thực phẩm siêu chế biến có thể làm tăng huyết áp, đường huyết và cân nặng, từ đó cản trở quá trình hồi phục của thận.
Chế độ ăn thiên về thực vật và thực phẩm nguyên bản có thể giúp giảm đáng kể những nguy cơ này.
Các món ăn mặn như khoai tây chiên, thịt nguội và súp đóng hộp có thể góp phần gây tăng huyết áp, từ đó làm chức năng thận suy giảm theo thời gian.
Một tổng quan nghiên cứu năm 2021 cho thấy những bệnh nhân thận tiêu thụ nhiều natri có kết quả sức khỏe thận kém hơn đáng kể.
Người sống sót sau ung thư thận, đặc biệt là những người bị tăng huyết áp, nên giảm lượng muối trong khẩu phần ăn.
Chế độ ăn ít natri như DASH đã được chứng minh giúp làm chậm tiến triển của bệnh thận và hỗ trợ quan trọng cho quá trình hồi phục.
Với nhiều người, cà phê là một phần không thể thiếu trong cuộc sống hằng ngày. Tin vui là thức uống này cũng có thể mang lại một số lợi ích.
Một phân tích tổng hợp năm 2021 cho thấy những người uống cà phê thường xuyên có nguy cơ mắc ung thư thận thấp hơn 22% so với người không uống.
Tuy nhiên, với người từng mắc ung thư thận, điều quan trọng là uống ở mức vừa phải. Quá nhiều caffeine có thể tạo thêm áp lực cho thận, trong khi các loại cà phê pha nhiều đường lại làm giảm lợi ích vốn có.
Một ly cà phê đen hoặc cà phê ít đường có thể hỗ trợ sức khỏe chuyển hóa và là lựa chọn phù hợp trong chế độ ăn thân thiện với thận.
Các loại rau họ cải như bông cải xanh, súp lơ trắng và cải Brussels không chỉ cung cấp chất xơ mà còn chứa glucosinolate – hợp chất có thể hỗ trợ cơ thể loại bỏ các chất gây ung thư và giảm stress oxy hóa.
Nhiều nghiên cứu dân số học cho thấy nhóm rau này có liên quan đến nguy cơ ung thư thận thấp hơn.
Đối với người từng mắc ung thư thận, rau họ cải giúp hỗ trợ quá trình thải độc, giảm viêm và tăng cường chức năng miễn dịch.
Hấp hoặc nướng nhẹ là cách chế biến tốt để giữ lại các lợi ích sức khỏe đồng thời giúp cơ thể dễ tiêu hóa hơn so với ăn sống.
Về lâu dài, điều quan trọng nhất không phải là một loại thực phẩm riêng lẻ mà là tổng thể chế độ ăn.
Nghiên cứu từ UK Biobank cho thấy việc tuân thủ chế độ ăn kiểu Địa Trung Hải hoặc DASH – giàu trái cây, rau củ, ngũ cốc nguyên hạt và chất béo lành mạnh – có liên quan đến nguy cơ ung thư thận thấp hơn từ 29–33%.
Kiểu ăn uống này không chỉ hữu ích trong phòng ngừa bệnh mà còn rất quan trọng đối với người sống sót sau ung thư thận.
Một chế độ ăn ít thực phẩm chế biến sẵn, hạn chế thịt đỏ và ngũ cốc tinh chế nhưng giàu thực phẩm có nguồn gốc thực vật có thể giúp làm chậm tiến triển của bệnh thận và cải thiện khả năng sống còn nói chung.
Các chuyên gia dinh dưỡng trong lĩnh vực ung thư hiện nay đang dần rời xa khái niệm “siêu thực phẩm” hay “thực phẩm thần kỳ” và tập trung nhiều hơn vào những mô hình ăn uống bền vững.
Như một chuyên gia dinh dưỡng ung thư học chia sẻ:
“Điều quan trọng không phải là tìm ra một loại thực phẩm hoàn hảo, mà là xây dựng một chế độ ăn giúp kiểm soát cân nặng, huyết áp và đường huyết. Chính những yếu tố này sẽ quyết định chức năng của phần thận còn lại sẽ duy trì tốt như thế nào theo thời gian”.
(Ảnh minh hoạ: Internet)
(Nguồn: Yahoo)
