Một bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa cho biết, hiểu rõ thói quen đi vệ sinh của bản thân là chìa khóa quan trọng để phòng ngừa ung thư đại tràng.
Trong bối cảnh ung thư đại trực tràng đang trở thành nguyên nhân gây tử vong do ung thư hàng đầu ở người dưới 50 tuổi, bác sĩ Pasricha (làm việc tại Mỹ) nhận thấy một thực tế đáng lo ngại ở bệnh nhân của mình: nhiều người có thói quen “xả nước rồi quên luôn”, bỏ qua những thông tin quan trọng về sức khỏe.
“Ngay cả việc thừa nhận mình có nhìn vào phân cũng khiến nhiều người xấu hổ, chưa nói đến việc mô tả chính xác những gì họ thấy,” bà chia sẻ với Business Insider.
Những thay đổi nhỏ trong thói quen đi vệ sinh, như tiêu chảy không rõ nguyên nhân, táo bón, hoặc cảm giác buồn đi gấp, có thể là dấu hiệu sớm của ung thư đại tràng. Trong khi đó, căn bệnh này thường không biểu hiện triệu chứng rõ ràng cho đến khi đã ở giai đoạn muộn, khiến việc điều trị khó khăn hơn.
“Vấn đề lớn nhất là chúng ta phát hiện bệnh quá muộn,” Pasricha nói. “Giai đoạn phát hiện sớm hay muộn quyết định rất lớn đến tiên lượng.”
Trong cuốn sách mới “You’ve Been Pooping All Wrong”, bà nhấn mạnh rằng hệ tiêu hóa là một chỉ dấu quan trọng phản ánh sức khỏe tổng thể, bao gồm cả nguy cơ ung thư đại tràng.
Bà đưa ra nhiều lời khuyên giúp hiểu rõ những thay đổi trong thói quen đi tiêu và khi nào cần đi khám.
“Khi nói về việc đi vệ sinh, không chỉ là chuyện phân như thế nào, mà là cả một hệ thống,” bà nói.
Theo Pasricha, bước đầu tiên là xác định “chuẩn bình thường” của riêng bạn.
Dù có những hướng dẫn chung về hình dạng phân, từ lỏng, mềm đến dạng dang khuôn như “xúc xích”, nhưng trên thực tế, mỗi người sẽ có tiêu chuẩn khác nhau.
“Cách duy nhất để biết đâu là bình thường là… phải quan sát. Bạn cần nhìn mỗi ngày”, bà nhấn mạnh.
Từ đó, bạn có thể nhận ra hệ tiêu hóa của mình phản ứng thế nào khi có thay đổi trong sinh hoạt, chẳng hạn khi đi du lịch, khi căng thẳng hoặc khi ăn một số loại thực phẩm nhất định.
Pasricha cũng lưu ý, không có một kiểu phân “điển hình” nào chắc chắn báo hiệu ung thư đại tràng. Ngay cả khi phân trông “bình thường” cũng không có nghĩa là bạn hoàn toàn không có nguy cơ.
“Điều đáng nói là biểu hiện có thể khác nhau ở mỗi người”, bà nói.
Vì vậy, điều quan trọng là theo dõi sự thay đổi và trao đổi với bác sĩ nếu tình trạng bất thường kéo dài hơn vài tuần.
“Đó có thể chỉ là tiêu chảy mới xuất hiện hoặc đi ngoài nhiều hơn bình thường. Có thể chưa ảnh hưởng lớn đến cuộc sống, nhưng vẫn cần chú ý”, bà cho biết.
Việc quan sát phân không thể chẩn đoán chắc chắn ung thư đại tràng, bạn vẫn cần nội soi hoặc các xét nghiệm chuyên sâu. Tuy nhiên, có hai dấu hiệu cảnh báo quan trọng cần đi khám sớm.
Một là phân trở nên nhỏ, mảnh, giống hình dải hoặc bút chì. Điều này có thể xảy ra khi khối u lớn chèn ép, khiến phân bị thu hẹp khi đi qua. Dù không phải dấu hiệu chắc chắn của ung thư, nhưng nếu kéo dài, bạn nên trao đổi với bác sĩ.
Các dấu hiệu và triệu chứng thường gặp của ung thư đại tràng gồm:
Đau bụng
Co thắt bụng
Thay đổi thói quen đi ngoài
Chảy máu trực tràng
Tiêu chảy
Táo bón
Cảm giác buồn đi gấp
Mệt mỏi
Thiếu máu
Dấu hiệu thứ hai, và cũng quan trọng nhất, là chảy máu sau khi đi ngoài: có thể thấy trong bồn cầu, trên giấy vệ sinh hoặc lẫn trong phân. Máu có thể đỏ tươi hoặc màu đen sẫm như nhựa đường.
Chảy máu trực tràng là một trong những triệu chứng phổ biến của ung thư đại tràng khởi phát sớm. Dù nhiều người ngại nói ra, việc đi khám ngay là rất cần thiết để loại trừ các nguyên nhân ít nghiêm trọng hơn như trĩ hoặc bệnh viêm ruột.
“Chảy máu dưới bất kỳ hình thức nào đều là dấu hiệu cảnh báo rõ ràng,” Pasricha nhấn mạnh. “Tôi muốn bệnh nhân đi khám ngay trong vòng 1–2 ngày, thậm chí trong ngày khi phát hiện.”
Ngoài ra, một số triệu chứng khác có thể bao gồm đau bụng nhẹ nhưng kéo dài.
“Đó thường là cơn đau âm ỉ, mơ hồ ở vùng bụng dưới, không đủ nghiêm trọng để đi cấp cứu nhưng gây khó chịu và trước đây không hề có,” bà nói.
Thiếu máu hoặc thiếu sắt cũng có thể là dấu hiệu cảnh báo. Tình trạng này được phát hiện qua xét nghiệm máu, với biểu hiện phổ biến là mệt mỏi.
“Bạn có thể cảm thấy không còn nhiều năng lượng như trước, hoặc trông nhợt nhạt hơn,” bà cho biết. Đặc biệt, phụ nữ trẻ dễ bỏ qua dấu hiệu này vì thường cho rằng do kinh nguyệt nhiều gây thiếu sắt.
(Ảnh minh hoạ: Internet)
(Nguồn: Yahoo)
