Nhiều người vẫn còn tranh cãi về việc AI có tốt cho nhân loại hay không, nhưng một công cụ mới sử dụng trí tuệ nhân tạo có thể tạo ra bước đột phá trong việc tầm soát ung thư.
Ung thư tuyến tụy được xem là một trong những loại ung thư hung hãn và khó phát hiện nhất. Tỷ lệ sống sau 5 năm chỉ khoảng 13% và dự kiến sẽ gây ra hơn 52.700 ca tử vong trong năm nay, theo Hiệp hội Ung thư Mỹ.
Một mô hình AI do các nhà khoa học tại Mayo Clinic phát triển có thể là “chìa khóa” giúp cải thiện tình hình này. Công cụ này có khả năng phát hiện những bất thường trên phim chụp CT sớm tới 3 năm trước khi ung thư tuyến tụy được chẩn đoán chính thức.
Nghiên cứu, được công bố trên tạp chí Gut, đã phân tích các hình ảnh chụp CT của những bệnh nhân ban đầu được kiểm tra vì lý do khác, nhưng sau đó được chẩn đoán mắc ung thư tuyến tụy.
Các bác sĩ chẩn đoán hình ảnh và mô hình AI cùng được yêu cầu xem xét các hình ảnh này để tìm dấu hiệu sớm của ung thư. Kết quả cho thấy AI vượt trội hơn gấp 3 lần trong việc phát hiện những dấu hiệu rất sớm mà mắt người không thể nhận ra.
“Các triệu chứng ban đầu như đau lưng, mệt mỏi, sụt cân hoặc khó tiêu thường rất mơ hồ và dễ bị nhầm lẫn với những vấn đề ít nghiêm trọng hơn”, bác sĩ Diane Simeone, Giám đốc Trung tâm Ung thư Moores (Đại học California San Diego), từng chia sẻ.
Ung thư tuyến tụy phát triển từ sự tăng sinh bất thường của các tế bào trong tuyến tụy, cơ quan đóng vai trò quan trọng trong tiêu hóa và điều hòa đường huyết.
Một trong những điểm đột phá của mô hình AI là khả năng phát hiện các tế bào tuyến tụy bất thường có thể “che chắn” khối u khỏi hệ miễn dịch, điều mà trước đây các nhà khoa học rất khó nhận diện.
“Dựa trên sinh học của bệnh, chúng tôi biết rằng ung thư không xuất hiện đột ngột trong vài tháng. Tín hiệu đã tồn tại từ trước, vấn đề là phải tìm ra cách phát hiện nó”, bác sĩ Ajit Goenka, chuyên gia chẩn đoán hình ảnh tại Mayo Clinic và là tác giả nghiên cứu, cho biết.
Nhóm nghiên cứu hy vọng công cụ này, hiện vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm lâm sàng, sẽ đặc biệt hữu ích cho những người có tiền sử gia đình mắc bệnh nhưng chưa có triệu chứng.
Hiện chưa có phương pháp chữa khỏi hoàn toàn ung thư tuyến tụy, nhưng các chiến lược điều trị như phẫu thuật, hóa trị, liệu pháp nhắm trúng đích và miễn dịch có thể giúp kiểm soát bệnh.
Trong một diễn biến khác liên quan đến AI, một nghiên cứu đăng trên New England Journal of Medicine cho thấy nhiều người có xu hướng tin tưởng lời khuyên y tế từ AI hơn bác sĩ hoặc các nền tảng chăm sóc sức khỏe trực tuyến, dù thông tin đôi khi không chính xác.
Một số chuyên gia cảnh báo rằng AI không thể thay thế hoàn toàn phán đoán, trách nhiệm đạo đức và kinh nghiệm thực tế của bác sĩ.
“Việc giữ con người trong vòng kiểm soát không phải là tùy chọn, đó là hàng rào bảo vệ sự sống”, Andy Kurtzig, CEO của công cụ tìm kiếm AI Pearl.com, nhấn mạnh.
(Ảnh minh hoạ: Internet)
(Nguồn: NYP)
