Nhiều phụ nữ và cả bác sĩ thường ví giai đoạn tiền mãn kinh giống như một chuyến tàu lượn siêu tốc. Điều đó có nghĩa là hormone trong cơ thể bắt đầu thay đổi thất thường, lúc lên lúc xuống rất khó đoán, ngay cả khi trước đó bạn từng có chu kỳ kinh nguyệt khá đều đặn.
Với một số người, “chuyến tàu” này không chỉ là khó chịu nhẹ mà thực sự rất mệt mỏi. Đặc biệt, có những phụ nữ bắt đầu nhận thấy một điều rất rõ ràng: Cứ gần đến kỳ kinh là cảm giác lo âu, bất an lại tăng vọt.
Điều đáng nói là cảm giác này không giống hội chứng tiền kinh nguyệt (PMS) thông thường, mà lại giống với một tình trạng nặng hơn gọi là rối loạn tiền kinh nguyệt nghiêm trọng (PMDD).
PMDD là một tình trạng có thể khiến người phụ nữ cảm thấy:
Tâm trạng thay đổi dữ dội
Dễ cáu gắt, bực bội
Buồn bã kéo dài
Thậm chí có cảm giác tuyệt vọng, mất hy vọng
Những cảm xúc này thường xuất hiện trong khoảng một tuần trước kỳ kinh mỗi tháng. Đây được xem là phản ứng bất thường của cơ thể với những thay đổi hormone vốn dĩ là bình thường trong chu kỳ.
Bác sĩ Karen Tang, một bác sĩ phụ khoa có chứng nhận chuyên môn tại Mỹ, cho biết bà gặp khá nhiều phụ nữ ở giai đoạn tiền mãn kinh rơi vào tình trạng này. Họ chia sẻ rằng:
“Tuần trước kỳ kinh, tâm trạng của tôi trở nên tồi tệ một cách khủng khiếp”.
Điều đặc biệt là trước đây họ chưa từng được chẩn đoán mắc PMDD, nên sự thay đổi này khiến họ rất bối rối, không hiểu chuyện gì đang xảy ra với cơ thể mình.
Tiền mãn kinh vốn đã là giai đoạn hormone “lúc nắng lúc mưa”. Vì vậy, khi xuất hiện thêm các triệu chứng giống PMDD, mọi thứ trở nên càng rối rắm hơn.
Dù đến nay nguyên nhân chính xác của PMDD vẫn chưa được xác định rõ ràng, nhưng các chuyên gia đã có một số giả thuyết để lý giải hiện tượng này.
PMDD là một tình trạng được công nhận trong tài liệu chẩn đoán các rối loạn tâm thần (DSM-5). Điều này có nghĩa là nó không phải cảm xúc thoáng qua hay “yếu đuối tâm lý”.
Để được chẩn đoán PMDD, một phụ nữ cần có ít nhất 5 triệu chứng xuất hiện trong tuần trước kỳ kinh, sau đó giảm dần khi có kinh và biến mất hoàn toàn sau khi kỳ kinh kết thúc.
Các triệu chứng có thể bao gồm:
Thay đổi tâm trạng rõ rệt
Cáu gắt, dễ nổi nóng
Buồn bã, trầm cảm
Cảm giác tuyệt vọng hoặc lo âu
Cảm thấy quá tải, kiệt sức
Mệt mỏi, thiếu năng lượng
Mất ngủ hoặc ngủ quá nhiều
Ngoài ra, cơ thể cũng có thể xuất hiện các dấu hiệu như:
Đầy bụng
Căng đau ngực
Một điểm rất quan trọng của PMDD là tính lặp lại theo chu kỳ.
Theo bác sĩ Karen Tang, tình trạng này chỉ xuất hiện trong 1-2 tuần trước kỳ kinh (giai đoạn hoàng thể) và biến mất hoàn toàn khi kỳ kinh bắt đầu
Không chỉ vậy, các triệu chứng phải đủ nghiêm trọng để ảnh hưởng đến công việc, sinh hoạt hàng ngày, khả năng thức dậy và bắt đầu một ngày mới. Để chẩn đoán chính xác, các triệu chứng này cần lặp lại trong nhiều chu kỳ, không phải chỉ xảy ra một lần.
Một chi tiết quan trọng nữa: Nếu triệu chứng không biến mất sau khi hết kỳ kinh, thì rất có thể đó không phải PMDD.
Sự sụt giảm hormone progesterone, điều xảy ra thất thường hơn trong giai đoạn tiền mãn kinh, hoàn toàn có thể gây ra những triệu chứng tương tự PMDD.
Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng được gọi là PMDD.
Nói cách khác:
Có người chỉ đang phản ứng mạnh với hormone
Có người thực sự đủ tiêu chuẩn chẩn đoán PMDD dù trước đó chưa từng mắc
Các nhà nghiên cứu cho rằng PMDD có liên quan đến cách cơ thể một số phụ nữ phản ứng với sự thay đổi hormone trong chu kỳ.
Một yếu tố quan trọng là serotonin, chất giúp điều chỉnh tâm trạng. Khi hormone thay đổi, serotonin cũng bị ảnh hưởng, khiến cảm xúc dễ bị xáo trộn hơn.
Progesterone là hormone tăng cao trong nửa sau của chu kỳ kinh. Khi progesterone tăng: một số người bắt đầu cảm thấy tâm trạng xấu đi. Khi progesterone giảm (ngay trước kỳ kinh): một số người lại cảm thấy tệ hơn nữa.
Khi không có thai, cả progesterone và estrogen sẽ giảm xuống, khiến niêm mạc tử cung bong ra và bắt đầu kỳ kinh.
Điều thú vị là phản ứng của mỗi người lại khác nhau: Có người thấy dễ chịu hơn khi hormone giảm. Nhưng cũng có người chính lúc hormone giảm lại là lúc họ cảm thấy tồi tệ nhất
Bác sĩ Tang mô tả rất rõ:
Có người vẫn ổn trong phần lớn thời gian, nhưng ngay trước kỳ kinh thì tâm trạng tụt dốc nhanh chóng. Sau đó, khoảng một tuần sau, khi hormone bắt đầu tăng trở lại, họ mới thấy khá hơn.
Câu trả lời nằm ở một yếu tố rất rõ ràng: Thời điểm lặp lại
Nhiều người nhận thấy rằng trong tháng, tâm trạng có thể thay đổi nhẹ. Nhưng riêng một tuần trước kỳ kinh thì mọi thứ trở nên tệ hơn rất nhiều. Chính sự “đúng lịch” này khiến họ nghĩ đến PMDD.
Điều bạn cần hiểu rõ: Không phải cứ lo âu trước kỳ kinh là PMDD.
Nhưng nếu bạn nhận thấy: Tâm trạng thay đổi mạnh theo chu kỳ, cảm xúc tiêu cực ảnh hưởng đến cuộc sống thì đó là tín hiệu cơ thể đang cần được quan tâm đúng cách.
Tiền mãn kinh không chỉ là câu chuyện của tuổi tác mà là giai đoạn cơ thể thay đổi sâu sắc. Hiểu điều này sẽ giúp bạn bớt hoang mang và biết cách chăm sóc mình tốt hơn.
(Ảnh minh hoạ: Internet)
(Nguồn: Yahoo)
