Ngôi nhà là nơi trú ngụ an toàn của mỗi người, nhưng cũng có thể chứa những vật dụng tưởng chừng vô hại lại âm thầm làm tăng nguy cơ mắc ung thư. Một trong số đó là loại đồ dùng nhà bếp đang nhận được rất nhiều sự chú ý thời gian gần đây, thậm chí đã bị cấm tại một số bang ở Mỹ.
Giống như nhiều vấn đề sức khỏe khác, mối liên hệ giữa sản phẩm này và ung thư không hoàn toàn rõ ràng. Hiện chưa có nghiên cứu nào khẳng định trực tiếp rằng việc sử dụng vật dụng này sẽ gây ung thư. Tuy nhiên, nhiều bằng chứng cho thấy một số hóa chất được sử dụng trong quá trình sản xuất có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh, khiến các bác sĩ ung thư không khỏi lo ngại.
Theo bác sĩ Mark Ashamalla, Trưởng khoa Xạ trị Ung thư tại Trung tâm Ung thư Episcopal Health Services (Mỹ), việc sở hữu sản phẩm này trong nhà không đồng nghĩa chắc chắn bạn sẽ bị ung thư. Tuy nhiên, nếu đang cố gắng giảm thiểu các yếu tố nguy cơ, việc tránh sử dụng chúng là một lựa chọn đáng cân nhắc.
“Bác sĩ ung thư luôn hướng tới việc giảm nguy cơ một cách thực tế chứ không phải tạo ra nỗi sợ hãi”, bác sĩ Avishek Kumar, chuyên gia ung thư tại Regional Cancer Care Associates (New Jersey, Mỹ), cho biết. Ông khuyến khích mọi người thực hiện những thay đổi nhỏ nhưng thông minh theo thời gian, thay vì lo lắng quá mức.
Nếu muốn chủ động bảo vệ sức khỏe, đây là món đồ gia dụng mà các chuyên gia khuyên nên dần loại bỏ khỏi căn bếp.
Theo các chuyên gia, những chiếc chảo chống dính cũ kỹ, bong tróc hoặc xuống cấp là điều đáng lo ngại nhất.
Bác sĩ Jamie Koprivnikar, chuyên gia huyết học – ung thư tại Trung tâm Ung thư John Theurer (Mỹ), cho biết: “Vấn đề chính nằm ở lớp phủ hóa học chống dính, đặc biệt khi chảo bị quá nhiệt hoặc hư hỏng”.
Các loại chảo chống dính hiện đại đã không còn sử dụng axit perfluorooctanoic (PFOA), một hóa chất từng được chứng minh có liên quan đến ung thư thận và ung thư tinh hoàn.
“PFOA đã gần như bị loại bỏ khỏi quy trình sản xuất dụng cụ nấu nướng từ năm 2015”, bác sĩ Ashamalla cho biết. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý rằng một số hóa chất thay thế như GenX đang bị nghi ngờ có độc tính tương tự. Vì vậy, nhãn “không chứa PFOA” không đồng nghĩa sản phẩm hoàn toàn không còn những rủi ro liên quan đến nhóm hóa chất PFAS.
Ngoài ra, phần lớn chảo chống dính hiện nay được phủ polytetrafluoroethylene (PTFE), thường được biết đến với tên thương mại Teflon.
Theo bác sĩ Koprivnikar, khi được đun nóng trên 260 độ C (khoảng 500 độ F), lớp phủ này có thể bị phân hủy và giải phóng các khí độc.
“Những khí này có thể gây ra hội chứng sốt do khói polymer với các triệu chứng giống cúm”, ông giải thích.
Không chỉ vậy, các vết trầy xước do dùng dụng cụ kim loại hoặc chà rửa mạnh tay còn khiến lớp phủ bong tróc, tạo điều kiện cho hóa chất rò rỉ. Trong quá trình nấu ăn, hàng nghìn đến hàng triệu hạt vi nhựa và nano nhựa có thể xâm nhập vào thực phẩm.
Đây là điểm khiến nhiều người dễ nhầm lẫn.
Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) hiện xếp PTFE vào nhóm 3 – tức là chưa có đủ bằng chứng để kết luận chất này gây ung thư ở người.
Tuy nhiên, tetrafluoroethylene – hợp chất tiền thân được sử dụng để sản xuất PTFE – lại được xem là chất có khả năng gây ung thư.
Dù vậy, bác sĩ Ashamalla nhấn mạnh rằng mối lo lớn nhất thường xuất hiện ở những người tiếp xúc với hóa chất này ở nồng độ cao trong thời gian dài, chẳng hạn môi trường sản xuất công nghiệp.
Bác sĩ Kumar cho biết ông đặc biệt lưu tâm tới những chiếc chảo đã cũ hoặc hư hỏng.
“Khi lớp chống dính bị trầy xước, bong tróc hoặc thường xuyên bị đun quá nóng, người dùng sẽ tiếp xúc với những mức độ hóa chất mà nhà sản xuất vốn không mong muốn”, ông nói.
Theo bác sĩ Ezekiel Emanuel, chuyên gia ung thư tại Đại học Pennsylvania (Mỹ), người tiêu dùng vẫn có thể tìm thấy các loại chảo chống dính không chứa PFAS. Tuy nhiên cần đọc kỹ thông tin trên nhãn sản phẩm.
Ngoài ra, các lựa chọn an toàn hơn bao gồm:
Chảo thép carbon (carbon steel)
Dụng cụ nấu ăn bằng titan
Chảo, nồi phủ gốm (ceramic)
Nồi, chảo inox (thép không gỉ)
Nồi gang tráng men
Theo các chuyên gia, inox là vật liệu bền bỉ, ít phản ứng với thực phẩm và phù hợp cho hầu hết nhu cầu nấu nướng hàng ngày.
Trong khi đó, nồi gang tráng men có khả năng giữ nhiệt tốt như gang truyền thống nhưng dễ vệ sinh hơn. Dụng cụ phủ gốm cũng mang lại hiệu quả chống dính mà không cần sử dụng PFAS, dù độ bền có thể giảm theo thời gian.
Đối với việc bảo quản thực phẩm hoặc nướng bánh, các chuyên gia khuyến nghị ưu tiên sử dụng hộp thủy tinh.
Các bác sĩ cho rằng cách tốt nhất để giảm phơi nhiễm hóa chất là tránh sử dụng chảo chống dính, đặc biệt là những chiếc đã cũ hoặc bị trầy xước.
Tuy nhiên, nếu vẫn tiếp tục sử dụng, bạn nên:
Thay chảo khi lớp chống dính bong tróc, nứt hoặc xuống cấp rõ rệt.
Tránh đun chảo ở nhiệt độ quá cao.
Sử dụng dụng cụ bằng gỗ, silicone hoặc nhựa chịu nhiệt thay vì kim loại.
Hạn chế chà rửa bằng vật liệu mài mòn mạnh.
Bác sĩ Ashamalla cho biết nhiều nghiên cứu đã ghi nhận chảo chống dính cũ giải phóng lượng vi nhựa vào thực phẩm nhiều hơn đáng kể so với chảo mới.
Trong khi đó, bác sĩ Kumar nhấn mạnh rằng nguy cơ ung thư là kết quả của sự tích lũy nhiều yếu tố theo thời gian.
“Tôi thường giải thích với bệnh nhân rằng ung thư hiếm khi xuất phát từ một nguyên nhân duy nhất. Đó là sự kết hợp của yếu tố di truyền, hút thuốc, thừa cân, uống rượu và hàng chục năm tiếp xúc với các tác nhân môi trường”, ông nói.
“Vì vậy, nếu có một cách đơn giản, ít tốn kém để loại bỏ bớt một nguy cơ nào đó, tôi sẽ làm. Và thay một chiếc chảo cũ là việc dễ thực hiện hơn rất nhiều so với nhiều thay đổi khác trong cuộc sống”.
(Ảnh minh hoạ: Internet)
(Nguồn: Yahoo)
