Nhiều người cho rằng mệt mỏi, táo bón hay đầy bụng chỉ là hậu quả của tuổi tác hoặc áp lực công việc. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo nếu những thay đổi này kéo dài, đặc biệt sau tuổi 50, đó có thể là tín hiệu sớm của ung thư đại trực tràng – căn bệnh thường diễn tiến âm thầm trong giai đoạn đầu.
Một trong những điều nguy hiểm nhất của ung thư đại trực tràng là nhiều bệnh nhân gần như không có biểu hiện đặc trưng khi bệnh mới hình thành.
Ngay cả khi chưa xuất hiện tình trạng đi ngoài ra máu, người bệnh vẫn có thể gặp các dấu hiệu như:
Thay đổi thói quen đại tiện kéo dài (táo bón hoặc tiêu chảy bất thường).
Phân nhỏ hơn bình thường.
Mệt mỏi kéo dài.
Thiếu máu do thiếu sắt.
Sụt cân không rõ nguyên nhân.
Vì vậy, các bác sĩ khuyến cáo không nên đợi đến khi xuất hiện triệu chứng rõ rệt mới đi khám mà cần tầm soát theo độ tuổi và yếu tố nguy cơ.
Theo thống kê ung thư quốc gia Hàn Quốc năm 2023, ung thư đại trực tràng là loại ung thư đứng thứ ba về số ca mắc mới, với hơn 32.600 trường hợp.
Đáng chú ý:
Nam giới mắc bệnh nhiều hơn nữ giới.
Ở nam giới trong độ tuổi 50, đây là loại ung thư được chẩn đoán nhiều nhất.
Nguy cơ tiếp tục tăng theo tuổi, đặc biệt từ sau tuổi 50.
Ngoài tuổi tác, các yếu tố làm tăng nguy cơ bao gồm:
Tiền sử gia đình có người mắc ung thư đại trực tràng hoặc polyp đại tràng.
Bệnh viêm ruột mạn tính như viêm loét đại tràng hoặc bệnh Crohn.
Béo phì.
Hút thuốc lá.
Uống nhiều rượu bia.
Ít vận động.
Thịt chế biến sẵn là yếu tố nguy cơ đã được chứng minh
Các chuyên gia khuyến cáo nên hạn chế các loại thịt chế biến sẵn như:
Xúc xích.
Thịt xông khói.
Giăm bông.
Thịt nguội.
Đây là những thực phẩm đã được xử lý bằng cách ướp muối, hun khói hoặc lên men để kéo dài thời gian bảo quản.
Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) thuộc WHO xếp thịt chế biến sẵn vào nhóm 1 – tác nhân gây ung thư ở người, nghĩa là đã có bằng chứng khoa học đầy đủ cho thấy loại thực phẩm này làm tăng nguy cơ ung thư đại trực tràng.
Theo IARC, nếu ăn khoảng 50g thịt chế biến sẵn mỗi ngày, nguy cơ tương đối mắc ung thư đại trực tràng tăng khoảng 18% so với người không ăn.
Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc chỉ cần ăn vài lần là sẽ mắc ung thư. Điều đáng lo là thói quen ăn thường xuyên với lượng lớn trong thời gian dài.
Trong khi đó, thịt đỏ như thịt bò, thịt lợn và thịt cừu được xếp vào nhóm 2A – “có khả năng gây ung thư ở người”. Vì vậy, các chuyên gia khuyến nghị nên ăn với lượng vừa phải, đồng thời tăng cường nguồn protein từ cá, đậu, đậu phụ và thịt gia cầm.
Nhiều người nghĩ rằng chỉ khi đi ngoài ra máu mới cần lo lắng về ung thư đại trực tràng. Thực tế không phải vậy.
Nếu khối u nằm ở đại tràng phải, người bệnh có thể không nhìn thấy máu trong phân vì lượng máu chảy rất ít và kéo dài.
Thay vào đó, bệnh nhân có thể xuất hiện:
Thiếu máu do thiếu sắt.
Mệt mỏi kéo dài.
Hoa mắt, chóng mặt.
Sụt cân không rõ nguyên nhân.
Đầy bụng.
Có khối bất thường trong bụng.
Trong khi đó, khối u ở đại tràng trái hoặc trực tràng thường gây:
Táo bón xen kẽ tiêu chảy.
Đi ngoài ra máu.
Phân có nhầy.
Cảm giác đi ngoài chưa hết.
Phân nhỏ, dẹt hơn bình thường.
Đau bụng khi lòng ruột bị hẹp.
Tuy nhiên, những triệu chứng này cũng có thể gặp ở bệnh trĩ hoặc rối loạn tiêu hóa. Vì vậy, việc thăm khám để xác định nguyên nhân là rất cần thiết.
Nhiều quốc gia, trong đó có Hàn Quốc, khuyến nghị người từ 50 tuổi trở lên nên thực hiện xét nghiệm tìm máu ẩn trong phân hằng năm.
Nếu kết quả dương tính, người bệnh cần nội soi đại tràng để xác định nguyên nhân chảy máu.
Ngược lại, kết quả âm tính cũng không hoàn toàn loại trừ ung thư, bởi khối u có thể chưa chảy máu tại thời điểm xét nghiệm. Nếu xuất hiện các dấu hiệu như thay đổi thói quen đại tiện, thiếu máu hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân, người bệnh vẫn nên đi khám.
Các chuyên gia cũng cho biết, nhiều trường hợp ung thư đại trực tràng phát triển từ polyp tuyến. Việc nội soi giúp phát hiện và cắt bỏ polyp trước khi chúng tiến triển thành ung thư, qua đó góp phần phòng ngừa bệnh hiệu quả.
Đối với những người có người thân từng mắc ung thư đại trực tràng, polyp đại tràng hoặc mắc các bệnh viêm ruột mạn tính, thời điểm bắt đầu tầm soát có thể cần sớm hơn 50 tuổi. Người dân nên trao đổi với bác sĩ để được tư vấn lịch kiểm tra phù hợp.
Thông điệp quan trọng: Đừng coi những thay đổi kéo dài như táo bón, tiêu chảy, mệt mỏi, thiếu máu hay sụt cân chỉ là dấu hiệu của tuổi tác. Ung thư đại trực tràng thường tiến triển âm thầm, nhưng nếu được phát hiện sớm, khả năng điều trị thành công sẽ cao hơn rất nhiều.
(Ảnh minh hoạ: Internet)
(Nguồn: Naver)
