Đại tiện không tự chủ là tình trạng khiến nhiều người xấu hổ nên thường cố chịu đựng hoặc cho rằng chỉ là vấn đề tuổi tác. Tuy nhiên, các bác sĩ cảnh báo đây đôi khi có thể là dấu hiệu của ung thư đại trực tràng, đặc biệt khi bệnh đã ở giai đoạn tiến triển.
Ung thư đại trực tràng đang có xu hướng gia tăng ở người trẻ tại nhiều quốc gia. Điều đáng lo ngại là các triệu chứng ban đầu của bệnh như táo bón, tiêu chảy, mệt mỏi hay đau bụng rất dễ bị nhầm lẫn với rối loạn tiêu hóa thông thường, khiến nhiều người chủ quan.
Theo Tiến sĩ Jason B. Carter, bác sĩ tiết niệu và cố vấn y khoa tại Aeroflow Urology (Mỹ), tình trạng rò rỉ phân hay đại tiện không tự chủ không phải là triệu chứng phổ biến của ung thư đại trực tràng, nhưng vẫn có thể xảy ra, đặc biệt ở những trường hợp ung thư trực tràng.
Điều này đồng nghĩa, dù hiếm gặp, người bệnh vẫn cần đi khám nếu xuất hiện triệu chứng bất thường thay vì tự cho rằng đó chỉ là hậu quả của tuổi già hay rối loạn tiêu hóa.
Tiến sĩ Ketan Thanki, bác sĩ phẫu thuật đại trực tràng tại MemorialCare Todd Cancer Institute (California, Mỹ), cho biết có nhiều cơ chế khiến ung thư gây ra tình trạng này:
Khối u trực tràng làm giảm khả năng chứa và cảm nhận phân khi phân di chuyển xuống trực tràng. Khối u xâm lấn hoặc làm tổn thương các dây thần kinh điều khiển cơ thắt hậu môn, khiến người bệnh khó kiểm soát việc đại tiện.
Ung thư có thể tiết nhiều chất nhầy gây tiêu chảy. Phân lỏng vốn khó kiểm soát hơn phân rắn nên dễ dẫn đến són phân.
Khối u làm hẹp lòng đại tràng hoặc trực tràng, khiến phân cứng bị tắc lại, trong khi phân lỏng bị ép chảy qua khe hẹp và rò rỉ ra ngoài.
Các chuyên gia nhấn mạnh, đại tiện không tự chủ hiếm khi là triệu chứng đầu tiên của ung thư đại trực tràng.
Phần lớn người bệnh trước đó đã có những dấu hiệu như:
Chảy máu trực tràng.
Có máu lẫn trong phân.
Thay đổi thói quen đại tiện kéo dài.
Táo bón hoặc tiêu chảy mới xuất hiện.
Đau bụng.
Sụt cân không rõ nguyên nhân.
Thiếu máu do thiếu sắt.
Mệt mỏi kéo dài.
Tiến sĩ Nikiya Asamoah, bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa tại Washington D.C. (Mỹ), cho biết tình trạng són phân thường xuất hiện khi khối u phát triển đủ lớn để gây tắc nghẽn đường đi của phân. Vì vậy, đây có thể là dấu hiệu cho thấy bệnh đã ở giai đoạn muộn hơn.
Dù vậy, các bác sĩ cũng lưu ý người dân không nên quá hoang mang.
Theo Tiến sĩ Carter, phần lớn các trường hợp đại tiện không tự chủ xuất phát từ những nguyên nhân lành tính hơn như:
Tuổi cao.
Suy yếu cơ sàn chậu.
Tiêu chảy mạn tính.
Tổn thương sau sinh.
Phẫu thuật vùng hậu môn – trực tràng trước đó.
Bệnh thần kinh.
Bệnh trĩ.
Sa trực tràng.
Bệnh viêm ruột.
Chính vì vậy, triệu chứng này cần được bác sĩ đánh giá để xác định nguyên nhân chính xác.
Ngoài đại tiện không tự chủ, các chuyên gia khuyến cáo cần đi khám nếu xuất hiện một hoặc nhiều dấu hiệu sau kéo dài:
Chảy máu trực tràng.
Máu lẫn trong phân.
Táo bón hoặc tiêu chảy kéo dài.
Thay đổi thói quen đại tiện.
Phân nhỏ như bút chì hoặc đột ngột thay đổi kích thước.
Cảm giác đi ngoài không hết.
Đau bụng kéo dài.
Mệt mỏi không rõ nguyên nhân.
Thiếu máu thiếu sắt.
Sụt cân bất thường.
Đáng lưu ý, một số trường hợp ung thư đại trực tràng, đặc biệt là ung thư ở đại tràng phải, gần như không gây thay đổi về tiêu hóa. Người bệnh chỉ thấy mệt mỏi hoặc sụt cân nên rất dễ bỏ sót nếu không được tầm soát.
Các chuyên gia khuyến cáo, để giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng, mọi người nên:
Hạn chế rượu bia và thuốc lá.
Ăn nhiều rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt và thực phẩm giàu chất xơ.
Giảm tiêu thụ thịt đỏ và thịt chế biến sẵn.
Duy trì cân nặng hợp lý.
Tập thể dục thường xuyên.
Bên cạnh đó, những người có tiền sử gia đình mắc ung thư đại trực tràng hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao nên trao đổi với bác sĩ để được tầm soát sớm. Hiện nay, nhiều hướng dẫn khuyến cáo người có nguy cơ trung bình nên bắt đầu tầm soát từ 45 tuổi, ngay cả khi chưa có triệu chứng.
Các bác sĩ nhấn mạnh, nếu các triệu chứng bất thường ở đường tiêu hóa kéo dài quá vài tuần hoặc ngày càng nặng lên, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được kiểm tra.
Việc phát hiện ung thư đại trực tràng ở giai đoạn sớm giúp tăng đáng kể khả năng điều trị khỏi, chủ yếu bằng phẫu thuật. Với các trường hợp tiến triển hơn, người bệnh có thể cần kết hợp phẫu thuật, hóa trị, xạ trị hoặc các liệu pháp điều trị đích và miễn dịch.
Theo các chuyên gia, điều quan trọng nhất là không nên vì ngại ngùng mà bỏ qua những thay đổi bất thường của cơ thể. Nhiều bệnh lý, bao gồm cả ung thư đại trực tràng, hoàn toàn có thể được điều trị hiệu quả nếu được phát hiện kịp thời.
(Ảnh minh hoạ: Internet)
(Nguồn: Huffpost)
