Ung thư tụy từ lâu được xem là một trong những căn bệnh ung thư đáng sợ và khó điều trị nhất. Lý do là vì bệnh rất khó phát hiện sớm và thường tiến triển cực kỳ nhanh. Trên thực tế, dữ liệu được công bố trên PubMed Central cho thấy tỷ lệ sống sau 5 năm của bệnh chỉ khoảng 13%.
Trong một thời gian dài, các phương pháp điều trị hiệu quả cho ung thư tụy rất hiếm hoi. Nhiều loại thuốc thử nghiệm đã thất bại ngay từ các giai đoạn thử nghiệm lâm sàng đầu tiên. Tuy nhiên, điều đó đang dần thay đổi nhờ một bước đột phá y học lớn, mang lại hy vọng mới cho bệnh nhân.
Theo tờ New York Times, một loại thuốc thử nghiệm đầy triển vọng có tên daraxonrasib đang tạo ra bước ngoặt lớn. Đây là loại thuốc đầu tiên trong một thử nghiệm lâm sàng cho thấy khả năng kéo dài đáng kể tuổi thọ của bệnh nhân mắc căn bệnh ung thư hung hãn này.
Điều khiến thành tựu này càng đáng chú ý hơn là tiềm năng ứng dụng rất rộng. Các nhà khoa học tin rằng chiến lược điều trị mới này cũng có thể giúp chữa các khối u nguy hiểm ở phổi và đại tràng, mở ra bước tiến rất lớn trong nghiên cứu ung thư.
Tuyến tụy là một cơ quan rất quan trọng nằm phía sau phần dưới của dạ dày. Cơ quan này tạo ra các enzyme giúp cơ thể tiêu hóa thức ăn. Ngoài ra, tụy còn sản xuất hormone như insulin để điều hòa lượng đường trong máu.
Khi ung thư tụy bắt đầu xuất hiện, các tế bào khỏe mạnh trong cơ quan này bị đột biến và thay đổi theo hướng nguy hiểm. Những tế bào bất thường đó sinh sôi mất kiểm soát và dần hình thành khối u ác tính.
Theo Cleveland Clinic, các khối u thường phát triển trong các ống dẫn tạo enzyme của tụy.
Khi khối u lớn dần, nó có thể chặn các ống dẫn quan trọng, làm quá trình tiêu hóa bị rối loạn và gây đau dữ dội cho cơ thể. Mạng lưới Hành động Ung thư Tụy cho biết protein KRAS đột biến chính là “động cơ” thúc đẩy tốc độ phát triển cực nhanh của căn bệnh này, khiến ung thư lan rộng rất nhanh.
Các nhà khoa học hiện vẫn chưa biết chính xác điều gì khiến tế bào tụy bị đột biến mạnh như vậy. Tuy nhiên, họ đã xác định được nhiều yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
Hút thuốc lá là một nguy cơ rất lớn. Theo Johns Hopkins Medicine, khoảng 1/4 đến 1/5 số ca ung thư tụy có liên quan đến hút thuốc lá. Người hút thuốc có nguy cơ mắc ung thư tụy cao gấp đôi so với người bình thường.
Tuổi tác cao và tiền sử gia đình cũng đóng vai trò rất quan trọng. Nếu cha mẹ hoặc anh chị em ruột từng mắc bệnh, nguy cơ di truyền của bạn sẽ cao hơn nhiều.
Một số hội chứng di truyền bẩm sinh cũng có thể làm tăng nguy cơ mắc ung thư tụy. Ngoài ra, uống nhiều rượu trong thời gian dài và chế độ ăn uống kém lành mạnh cũng góp phần làm tăng nguy cơ.
Bệnh tiểu đường kéo dài là một yếu tố nguy cơ đã được chứng minh rõ ràng.
Viện Ung thư Quốc gia Mỹ cho biết, nếu bạn mắc tiểu đường nặng trong nhiều năm, tuyến tụy sẽ phải hoạt động rất vất vả. Sự căng thẳng liên tục này có thể khiến các tế bào khỏe mạnh bị biến đổi và trở thành tế bào ung thư.
Ngoài ra, nếu một người lớn tuổi đột nhiên được chẩn đoán mắc tiểu đường dù trước đó không bị, đây có thể là dấu hiệu cảnh báo sớm của ung thư tụy tiềm ẩn. Khối u có thể phá hủy các tế bào sản xuất insulin trong cơ thể.
Ung thư tụy rất khó phát hiện sớm vì cơ quan này nằm sâu trong ổ bụng.
Các bác sĩ thường sử dụng các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh hiện đại để tìm khối u, như chụp CT hoặc MRI. Những hình ảnh chi tiết này giúp bác sĩ xác định chính xác vị trí khối u đang phát triển.
Ngoài ra, bác sĩ cũng có thể dùng siêu âm nội soi chuyên biệt để quan sát kỹ hơn bên trong cơ thể.
Nếu phát hiện ung thư, phương pháp điều trị sẽ phụ thuộc vào mức độ lan rộng của bệnh.
Phẫu thuật thường là cách điều trị trực tiếp và hiệu quả nhất ở giai đoạn sớm. Phẫu thuật phổ biến nhất là Whipple, một ca mổ rất phức tạp và kéo dài.
Trong ca phẫu thuật này, bác sĩ sẽ cắt bỏ phần đầu của tụy. Đồng thời, họ cũng loại bỏ một phần ruột non, túi mật và ống mật chính. Sau đó, bác sĩ sẽ nối lại các cơ quan tiêu hóa còn khỏe mạnh.
Daraxonrasib đang tạo ra thay đổi lớn cho bệnh nhân ung thư tụy, mang đến hy vọng mới trong bối cảnh các lựa chọn điều trị trước đây rất hạn chế.
Theo tờ New York Times, loại thuốc này có khả năng vô hiệu hóa protein KRAS đột biến, yếu tố thúc đẩy sự phát triển của tế bào ung thư và khối u. Trước đây, các nhà khoa học từng cho rằng KRAS gần như “không thể bị nhắm trúng bằng thuốc”.
Bằng cách tấn công chính xác vào lỗi di truyền này, daraxonrasib giúp cắt nguồn “nhiên liệu” nuôi tế bào ung thư, làm chậm quá trình phát triển nhanh chóng của chúng và mở ra cơ hội sống cho bệnh nhân.
Đây được xem là bước ngoặt rất lớn trong ngành ung thư học hiện đại, giúp biến một căn bệnh từng được xem là “án tử nhanh” thành tình trạng có thể kiểm soát tốt hơn.
Việc phát hiện sớm ung thư tụy rất khó vì gần như không có triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu.
Tuyến tụy nằm sâu trong bụng nên khối u dễ bị “che giấu”. Theo CDC, hiện chưa có xét nghiệm máu đơn giản nào giúp sàng lọc bệnh này hiệu quả.
Phần lớn bệnh nhân không cảm thấy khó chịu cho đến khi khối u đã lớn.
Tuy nhiên, bạn vẫn nên chú ý một số thay đổi bất thường của cơ thể như:
Sụt cân nhanh mà không rõ lý do
Mới bị tiểu đường dù trước đó không có tiền sử gia đình
Vàng da, vàng mắt không đau
Bác sĩ Sanjay S. Reddy, chuyên gia ung thư ngoại khoa tại Trung tâm Ung thư Fox Chase, cho biết: “Tiểu đường mới xuất hiện luôn cần được bác sĩ kiểm tra kỹ. Xét nghiệm máu và các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh như CT hoặc siêu âm có thể giúp tìm ra nguyên nhân khác. Nếu có khối u ở tụy, nó có thể chính là nguyên nhân gây bệnh tiểu đường”.
“Có, bạn vẫn có thể sống mà không có tuyến tụy,” bác sĩ Justus Rabach cho biết. “Nhưng điều đó đòi hỏi thay đổi lớn trong lối sống.”
Trong một số trường hợp, bác sĩ buộc phải cắt bỏ hoàn toàn tụy để ngăn ung thư lan rộng.
Khi không còn tụy, bệnh nhân phải tiêm insulin và uống enzyme hỗ trợ tiêu hóa suốt đời. Điều này ảnh hưởng lớn đến khả năng tiêu hóa thức ăn và kiểm soát đường huyết của cơ thể.
Người bệnh cũng cần được theo dõi y tế chặt chẽ mỗi ngày.
Ca phẫu thuật này được gọi là cắt toàn bộ tụy.
Sau khi mất tụy, cơ thể sẽ mất hoàn toàn khả năng tiêu hóa tự nhiên và khả năng điều hòa đường huyết. Điều đó đồng nghĩa người bệnh sẽ mắc một dạng tiểu đường nặng hoàn toàn mới.
Bạn nên chú ý đến bất kỳ thay đổi lạ nào của cơ thể.
Đau bụng hoặc đau lưng kéo dài là dấu hiệu cảnh báo quan trọng. Nếu cơn đau không tự hết, bạn nên đi khám sớm.
Sụt cân nhanh bất thường cũng là triệu chứng nghiêm trọng cần được kiểm tra ngay.
Bạn cũng nên đi khám nếu da hoặc mắt đột nhiên chuyển sang màu vàng. Nước tiểu quá sẫm màu hoặc phân quá nhạt màu cũng là những dấu hiệu nguy hiểm.
Ngoài ra, tình trạng mệt mỏi cực độ kèm chán ăn kéo dài cũng cần được chú ý.
Hãy trao đổi với bác sĩ để kiểm tra tuyến tụy nếu bạn cảm thấy không ổn, nhằm đảm bảo an toàn cho sức khỏe.
(Ảnh minh hoạ: Internet)
(Nguồn: Yahoo)
