Bệnh gan nhiễm mỡ có thể làm tăng nguy cơ ung thư gan hoặc các loại ung thư khác, bao gồm ung thư đại trực tràng. Nhiều người mắc gan nhiễm mỡ cũng có các yếu tố nguy cơ ung thư khác, chẳng hạn như béo phì.
Gan nhiễm mỡ là tình trạng tích tụ chất béo trong gan. Có 2 dạng chính gồm:
Gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD): Tích tụ mỡ không liên quan đến việc uống nhiều rượu
Gan nhiễm mỡ do rượu (AFLD): Tích tụ mỡ liên quan đến việc tiêu thụ nhiều rượu
Gan nhiễm mỡ có liên quan đến nguy cơ cao hơn mắc ung thư gan và một số loại ung thư khác, bao gồm ung thư đại trực tràng. Mối liên hệ này có thể một phần do những thay đổi trong gan và một phần do các yếu tố nguy cơ chung.
Ở đây, chúng ta sẽ xem xét sâu hơn về mối liên hệ giữa gan nhiễm mỡ và ung thư.
NAFLD xảy ra ở tới 90% người béo phì. Tình trạng này có thể tiến triển thành một dạng nghiêm trọng hơn gọi là viêm gan nhiễm mỡ không do rượu (NASH), liên quan đến viêm và tổn thương gan.
NASH có liên quan đến nguy cơ tăng cao của:
Xơ gan
Suy gan
Ung thư biểu mô tế bào gan (HCC), loại ung thư gan phổ biến nhất
AFLD do việc uống rượu kéo dài gây ra. Tình trạng này cũng có liên quan chặt chẽ với sự phát triển của xơ gan và ung thư gan.
Sự tích tụ mỡ trong gan có thể ảnh hưởng đến khả năng tự bảo vệ của gan trước các chất độc đi từ ruột đến gan thông qua tĩnh mạch cửa. Những chất này có thể gây viêm gan, dẫn đến hình thành sẹo.
Sẹo gan, còn gọi là xơ gan, là yếu tố nguy cơ hàng đầu dẫn đến ung thư biểu mô tế bào gan. Tình trạng viêm gan mạn tính có thể là nguyên nhân chính khiến xơ gan làm tăng nguy cơ ung thư gan.
Trong một nghiên cứu lớn tại Thụy Điển năm 2022, các nhà nghiên cứu phát hiện nguy cơ ung thư biểu mô tế bào gan ở người bị NAFLD cao hơn 12,18 lần so với dân số chung. Ngoài ra, những người này cũng có nguy cơ mắc bất kỳ loại ung thư nào cao hơn 1,22 lần.
Trong một nghiên cứu năm 2023 sử dụng dữ liệu từ Hàn Quốc, nguy cơ ung thư gan cao hơn 2,34 lần ở nam giới bị AFLD và 2,60 lần ở nữ giới bị AFLD so với người không mắc bệnh.
Một nghiên cứu năm 2023 cho thấy NAFLD liên quan đến việc tăng nguy cơ ung thư nói chung, và nguy cơ này cao hơn nếu bệnh xuất hiện sớm. Nguy cơ ung thư cao hơn 1,52 lần ở những người mắc NAFLD trước hoặc ở tuổi 45.
Trong nghiên cứu tại Thụy Điển, người mắc NAFLD cũng có nguy cơ cao hơn đối với:
Ung thư đại trực tràng
Ung thư thận
Ung thư bàng quang
Ung thư tử cung
Trong nghiên cứu tại Hàn Quốc, người mắc AFLD có nguy cơ cao hơn với 10 loại ung thư:
Ung thư môi, miệng và họng
Ung thư thực quản
Ung thư gan
Ung thư túi mật và đường mật
Ung thư tụy
Ung thư thanh quản
Ung thư phổi
Ung thư thận
Ung thư tuyến giáp
Bệnh bạch cầu
Các triệu chứng của ung thư gan có thể bao gồm:
Vàng da
Chán ăn
Sụt cân không chủ ý
Mệt mỏi
Triệu chứng giống cúm
Xuất hiện khối u ở bên phải bụng
Bạn nên tìm kiếm sự chăm sóc y tế nếu xuất hiện bất kỳ triệu chứng nào nghi ngờ ung thư gan.
Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh khuyến cáo đi khám nếu bạn có:
Khối u trong bụng
Sụt cân không rõ nguyên nhân
Triệu chứng ung thư gan không cải thiện sau 2 tuần hoặc trở nên nặng hơn
Tình trạng khẩn cấp y tế:
Cần đi cấp cứu ngay nếu bạn bị vàng da hoặc nôn kéo dài hơn 2 ngày.
Các xét nghiệm ung thư gan gồm:
Khám lâm sàng và xem xét tiền sử bệnh
Xét nghiệm máu
Chẩn đoán hình ảnh, như:
Siêu âm
Chụp CT
Chụp MRI
Điều trị ung thư gan có thể bao gồm:
Phẫu thuật
Xạ trị
Liệu pháp thuốc nhắm trúng đích
Liệu pháp miễn dịch
Hóa trị
Đốt u
Thuyên tắc mạch
Trong một số trường hợp, mỡ tích tụ trong gan có thể giống ung thư gan trên hình ảnh.
Gan nhiễm mỡ có thể trông giống ung thư trên CT hoặc siêu âm không?
Một nghiên cứu ca bệnh năm 2023 báo cáo một trường hợp mà tổn thương mỡ trong gan không thể phân biệt với ung thư gan bằng siêu âm, CT và MRI. Cần sinh thiết để xác định chẩn đoán.
Nhân viên y tế không phải lúc nào cũng phân biệt được ung thư gan và gan nhiễm mỡ trên các xét nghiệm hình ảnh. Trong những trường hợp này, có thể cần sinh thiết và xét nghiệm máu.
Biện pháp quan trọng nhất với AFLD là ngừng uống rượu. Nếu tránh rượu hoàn toàn, một phần tổn thương gan có thể hồi phục.
NAFLD có thể đảo ngược bằng thay đổi lối sống như:
Tập thể dục nhiều hơn
Ăn uống cân bằng
Giảm cân nếu thừa cân hoặc béo phì
Bác sĩ cũng có thể kê thuốc để giảm cholesterol và triglyceride nhằm kiểm soát NAFLD.
Gan nhiễm mỡ thường được coi là ”bệnh thầm lặng” vì thường không gây triệu chứng cho đến khi tiến triển nặng. Bạn có thể đảo ngược một phần tổn thương gan bằng cách ngừng rượu (đối với AFLD) hoặc cải thiện chế độ ăn và tăng vận động (đối với NAFLD).
(Ảnh minh họa: Internet)
(Nguồn: Healthline)
