Nhiều người tin rằng ăn chay là cách giúp cơ thể khỏe mạnh và giảm nguy cơ ung thư. Tuy nhiên, một nghiên cứu quy mô lớn vừa công bố trên British Journal of Cancer cho thấy mối liên hệ giữa chế độ ăn và ung thư phức tạp hơn nhiều so với suy nghĩ phổ biến.
Nghiên cứu tổng hợp dữ liệu từ nhiều quốc gia với tổng cộng 1,8 triệu người tham gia, theo dõi trung bình hơn 10 năm. Kết quả cho thấy nhiều chế độ ăn có thể giúp giảm nguy cơ của một số loại ung thư, nhưng cũng có những rủi ro nhất định nếu chế độ ăn quá cực đoan.
Các nhà khoa học đã phân tích dữ liệu từ 9 nghiên cứu lớn ở Anh, Mỹ, Ấn Độ và Đài Loan (Trung Quốc). Những người tham gia được chia thành 5 nhóm chế độ ăn:
Nhóm ăn thịt: ăn tất cả các loại thịt (chiếm khoảng 90,5%).
Nhóm chỉ ăn gia cầm: Ăn gà, vịt nhưng không ăn thịt đỏ.
Nhóm ăn cá: Không ăn các loại thịt khác.
Nhóm ăn chay có trứng và sữa (lacto-ovo vegetarian).
Nhóm thuần chay (vegan): Không ăn thịt, trứng hay sữa.
Mục tiêu của nghiên cứu là so sánh tỷ lệ mắc ung thư giữa các nhóm chế độ ăn khác nhau.
Kết quả cho thấy những người không ăn thịt đỏ có nguy cơ mắc một số loại ung thư thấp hơn so với người ăn thịt thường xuyên.
Cụ thể:
Người ăn chay có trứng sữa có nguy cơ thấp hơn đối với ung thư tụy, ung thư vú, ung thư tuyến tiền liệt, ung thư thận và đa u tủy.
Người ăn cá có nguy cơ ung thư đại trực tràng, ung thư vú và ung thư thận thấp hơn.
Người chỉ ăn gia cầm có nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt thấp hơn.
Một trong những lý do được các nhà nghiên cứu đưa ra là những người theo các chế độ ăn này thường có chỉ số khối cơ thể (BMI) thấp hơn. Béo phì vốn được xem là một yếu tố nguy cơ quan trọng của nhiều loại ung thư.
Ngoài ra, chế độ ăn ít thịt đỏ thường giàu chất xơ hơn và ít chất béo bão hòa, điều này cũng có lợi cho sức khỏe tổng thể.
Người ăn chay có thể tăng nguy cơ một số loại ung thư thực quản
Dù có nhiều lợi ích, nghiên cứu cũng phát hiện một điểm đáng chú ý: Người ăn chay có nguy cơ mắc ung thư biểu mô vảy thực quản cao hơn so với nhóm ăn thịt.
Các nhà khoa học cho rằng, điều này có thể liên quan đến thiếu hụt một số vi chất dinh dưỡng thường có nhiều trong thực phẩm nguồn gốc động vật, chẳng hạn:
Protein chất lượng cao
Vitamin B12
Kẽm
Những chất này đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì và bảo vệ niêm mạc thực quản. Người thuần chay có thể đối mặt nguy cơ ung thư đại trực tràng cao hơn. Kết quả gây bất ngờ nhất của nghiên cứu nằm ở nhóm thuần chay.
Dữ liệu cho thấy, nguy cơ ung thư đại trực tràng ở nhóm này cao hơn khoảng 40% so với nhóm ăn thịt. Một trong những nguyên nhân được đề cập là thiếu hụt canxi. Canxi được cho là có tác dụng bảo vệ niêm mạc ruột và giúp giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng.
Trong khi đó, nguồn canxi quan trọng nhất trong chế độ ăn thường đến từ sữa và các sản phẩm từ sữa, nhưng nhóm thuần chay hoàn toàn không sử dụng các thực phẩm này.
Tuy nhiên, các nhà khoa học cũng lưu ý rằng số ca ung thư đại trực tràng trong nhóm thuần chay không nhiều, vì vậy cần thêm nghiên cứu để xác nhận kết quả.
Từ kết quả nghiên cứu, các chuyên gia cho rằng không có chế độ ăn cực đoan nào đảm bảo phòng tránh ung thư hoàn toàn.
Để giảm nguy cơ bệnh tật, các khuyến nghị dinh dưỡng thường nhấn mạnh:
Hạn chế thịt đỏ và thịt chế biến sẵn
Tăng cường rau, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt
Bổ sung đủ protein và vi chất dinh dưỡng
Duy trì cân nặng hợp lý
Chế độ ăn đa dạng, cân bằng giữa thực phẩm nguồn gốc thực vật và động vật vẫn được xem là hướng tiếp cận hợp lý để bảo vệ sức khỏe lâu dài.
(Ảnh minh họa: Internet)
(Nguồn: Yahoo Health)
