Trong nhóm các bệnh ung thư phụ khoa, ung thư cổ tử cung luôn được xem là mối đe dọa hàng đầu đối với sức khỏe phụ nữ. Đây là căn bệnh tiến triển âm thầm, giai đoạn đầu gần như không có biểu hiện rõ ràng. Khi các triệu chứng xuất hiện, bệnh thường đã ở giai đoạn muộn, gây khó khăn cho việc điều trị.
Tuy nhiên, khác với nhiều loại ung thư khác, ung thư cổ tử cung là bệnh có nguyên nhân tương đối rõ ràng và hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu được can thiệp đúng cách. Theo thống kê, mỗi năm trên thế giới có khoảng 500.000 phụ nữ tử vong vì ung thư cổ tử cung. Đáng chú ý, hơn 90% trường hợp có thể được phát hiện và kiểm soát hiệu quả nếu được sàng lọc kịp thời.
Nhiều người vẫn cho rằng ung thư cổ tử cung chỉ liên quan đến lối sống tình dục hoặc chỉ xảy ra ở phụ nữ trung niên. Trên thực tế, khoảng 99% các trường hợp ung thư cổ tử cung có liên quan đến virus HPV (Human Papillomavirus).
HPV là một loại virus lây truyền chủ yếu qua tiếp xúc da và niêm mạc. Việc nhiễm virus không đồng nghĩa với ung thư. Thống kê cho thấy, khoảng 80% phụ nữ sẽ nhiễm HPV ít nhất một lần trong đời. Trong số đó, khoảng 90% trường hợp sẽ tự khỏi nhờ hệ miễn dịch trong vòng 1-2 năm mà không để lại hậu quả.
Nguy cơ chỉ thực sự xuất hiện khi virus HPV tồn tại dai dẳng trong cơ thể, đặc biệt là tại cổ tử cung. Khi đó, virus có thể gây biến đổi tế bào, từ tổn thương tiền ung thư tiến triển thành ung thư thực sự.
Điều đáng lo ngại là ở giai đoạn sớm, ung thư cổ tử cung hầu như không có triệu chứng đặc hiệu. Một số phụ nữ chỉ gặp tình trạng ra khí hư bất thường, chảy máu nhẹ sau quan hệ hoặc rối loạn kinh nguyệt. Những dấu hiệu này rất dễ bị bỏ qua hoặc nhầm lẫn với các vấn đề phụ khoa thông thường.
Tiêm vaccine HPV là một trong những biện pháp phòng ngừa quan trọng nhất hiện nay. Vaccine, đặc biệt là vaccine HPV 9 giá, có thể phòng ngừa khoảng 90% các chủng HPV nguy cơ cao gây ung thư cổ tử cung.
Tuy nhiên, vaccine không có tác dụng điều trị và không bao phủ toàn bộ các chủng virus HPV. Vì vậy, tiêm vaccine không đồng nghĩa với việc có thể bỏ qua việc sàng lọc.
Các chuyên gia nhấn mạnh, vaccine kết hợp với sàng lọc định kỳ mới là chiến lược phòng ngừa hiệu quả nhất.
Vaccine HPV được khuyến cáo tiêm cho nữ giới từ 9 đến 45 tuổi. Hiệu quả bảo vệ cao nhất khi tiêm trước khi có quan hệ tình dục. Dù đã tiêm đủ liều, phụ nữ vẫn cần khám phụ khoa và làm xét nghiệm định kỳ theo khuyến cáo.
Theo các hướng dẫn y khoa hiện hành:
Từ 21 tuổi, phụ nữ nên thực hiện xét nghiệm tế bào cổ tử cung (TCT) mỗi năm một lần.
Từ 30 tuổi trở lên, nên kết hợp xét nghiệm HPV và TCT, thực hiện định kỳ mỗi 5 năm nếu kết quả bình thường. Phương pháp này cho độ chính xác cao hơn trong việc phát hiện sớm các tổn thương tiền ung thư.
Theo dữ liệu lâm sàng, nếu phát hiện tổn thương tiền ung thư hoặc ung thư cổ tử cung ở giai đoạn sớm, tỷ lệ điều trị khỏi có thể vượt quá 90%. Ngược lại, nếu phát hiện muộn, tỷ lệ sống sót sau 5 năm giảm xuống dưới 30%.
Nhiều người cho rằng ung thư cổ tử cung chỉ xảy ra ở những phụ nữ có đời sống tình dục phức tạp. Thực tế, đây là bệnh do virus gây ra, không liên quan đến đạo đức hay số lượng bạn tình.
Không ít người tin rằng phụ nữ trẻ sẽ không mắc ung thư cổ tử cung. Tuy nhiên, bệnh đang có xu hướng trẻ hóa. Tỷ lệ mắc ở phụ nữ dưới 30 tuổi đang gia tăng tại nhiều quốc gia.
Cũng có quan niệm cho rằng điều trị ung thư cổ tử cung rất đau đớn và ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng sinh sản. Trên thực tế, nếu phát hiện sớm, nhiều trường hợp chỉ cần can thiệp bằng các thủ thuật nhỏ như LEEP, thời gian hồi phục nhanh và vẫn bảo tồn khả năng sinh sản.
Các chuyên gia khuyến cáo, phụ nữ nên hình thành thói quen khám phụ khoa định kỳ từ sớm, không chờ đến khi có triệu chứng. Việc tiêm vaccine HPV đúng độ tuổi, kết hợp sàng lọc đều đặn, giúp phát hiện sớm các bất thường và giảm tối đa nguy cơ ung thư cổ tử cung.
Ung thư cổ tử cung nguy hiểm vì diễn tiến âm thầm, nhưng cũng là một trong số ít các bệnh ung thư có thể phòng ngừa hiệu quả. Chủ động bảo vệ sức khỏe hôm nay chính là cách tốt nhất để tránh những hệ lụy nặng nề trong tương lai.
(Ảnh minh họa: Internet)
(Nguồn: QQ)
