Ngâm chân trước khi ngủ là thói quen phổ biến giúp giữ ấm cơ thể, dễ ngủ và giảm mệt mỏi. Tuy nhiên, các chuyên gia y tế cảnh báo rằng phương pháp dưỡng sinh tưởng chừng vô hại này lại có thể gây hại cho một số người, thậm chí là “nuôi bệnh”.
Vào mùa đông, việc ngâm chân trước khi ngủ là một bí quyết dưỡng sinh “không tốn kém” mà hầu như ai cũng từng áp dụng, giúp giữ ấm cơ thể, hỗ trợ giấc ngủ và xua tan mệt mỏi. Thế nhưng, sự thật là thói quen dưỡng sinh có vẻ ôn hòa này lại có thể âm thầm “nuôi bệnh” đối với một số người. Các bác sĩ đã đưa ra lời nhắc nhở khẩn cấp: 4 nhóm người sau đây khi ngâm chân không phải là dưỡng sinh mà là đang tự “rước bệnh” vào người. Hãy cùng xem bạn có nằm trong số đó không.
1. Bệnh nhân tiểu đường có biến chứng bàn chân
Phó Trưởng khoa Phẫu thuật Mạch máu, Bệnh viện Y học Cổ truyền Bắc Kinh (Trung Quốc), Bác sĩ Vương Lôi Vĩnh, đã đăng bài viết trên tài khoản WeChat chính thức của bệnh viện vào tháng 1 năm 2026. Bác sĩ cảnh báo rằng những bệnh nhân bị biến chứng bàn chân do tiểu đường và bệnh thần kinh ngoại biên do tiểu đường có thể bị giảm khả năng cảm nhận nhiệt độ. Do đó, họ rất dễ bị bỏng khi ngâm chân, từ đó gây ra loét bàn chân hoặc các vấn đề nghiêm trọng hơn.
2. Bệnh nhân xơ vữa hoặc tắc nghẽn động mạch chi dưới
Bác sĩ Vương Lôi Vĩnh cũng nhắc nhở thêm, những người mắc bệnh này khi dùng nước nóng ngâm chân có thể làm tăng gánh nặng cho tuần hoàn máu cục bộ. Điều này dễ gây co thắt vi tuần hoàn, làm trầm trọng thêm các triệu chứng thiếu máu ở bàn chân. Tình trạng này tương tự như việc những người có chức năng hô hấp yếu, thường xuyên bị hen suyễn, sẽ cảm thấy khó thở khi vào phòng xông hơi có nhiệt độ và độ ẩm cao.
3. Bệnh nhân giãn tĩnh mạch
Vào năm 2025, Bác sĩ Vương Duy Quốc, Bác sĩ chính Khoa Ngoại Y học Cổ truyền và Tây y Kết hợp, Bệnh viện Hoa Tây (Trung Quốc), Đại học Tứ Xuyên, đã đăng bài viết trên tài khoản WeChat chính thức của Bệnh viện Hoa Tây. Ông cảnh báo rằng việc ngâm chân nước nóng trong thời gian dài sẽ khiến các tĩnh mạch bị giãn nở thêm, làm tăng tình trạng ứ máu ở chi dưới và khiến bệnh trở nên trầm trọng hơn. Vì vậy, những bệnh nhân này không nên ngâm chân, ngâm bắp chân bằng nước nóng. Họ cũng không nên dùng túi chườm nóng để làm ấm chân hoặc xông hơi.
4. Bệnh nhân nấm chân và các bệnh da liễu khác
Bác sĩ Vương Duy Quốc cho biết, việc ngâm chân nước nóng có thể dẫn đến nhiễm trùng thứ phát do vi khuẩn ở những bệnh nhân mắc các bệnh ngoài da ở chân như nấm chân. Đối với những vết thương đã bị loét trên bề mặt da chân, việc ngâm chân nước nóng càng làm tình trạng bệnh trở nên tồi tệ hơn.
Ngoài ra, những bệnh nhân mắc các bệnh như chàm, mụn rộp ở bàn chân cũng không nên ngâm chân bằng nước nóng. Bởi vì một khi da bị tổn thương, rất dễ gây nhiễm trùng.
1. Nước càng nóng càng thoải mái? Dễ gây khó chịu
Vào năm 2025, Bác sĩ Quách Diệu, Chủ nhiệm Khoa Sản phụ khoa, Bệnh viện trực thuộc thứ nhất Đại học Y học Cổ truyền Hà Nam (Trung Quốc), đã đăng bài viết trên tài khoản WeChat chính thức của bệnh viện. Bác sĩ chỉ ra rằng nước quá nóng sẽ phá hủy lớp màng bảo vệ lipid trên da chân, dẫn đến da khô nứt nẻ. Ngoài ra, nước nóng còn có thể làm giãn mạch máu quá mức, tăng gánh nặng cho hệ tim mạch và mạch máu não. Đặc biệt, bệnh nhân tiểu đường do giảm khả năng cảm nhận nên dễ bị bỏng hơn.
2. Ngâm đến khi toát mồ hôi đầm đìa mới hiệu quả? Tiêu hao dương khí
Dưỡng sinh mùa thu chú trọng “tàng tinh”. Ngâm chân tốt nhất là khi toàn thân ấm lên và hơi ra mồ hôi nhẹ. Việc ra mồ hôi đầm đìa sẽ làm tiêu hao tân dịch và dương khí, ngược lại sẽ dẫn đến các triệu chứng khó chịu như sợ lạnh, khô miệng.
3. Ngâm chân ngay sau bữa ăn? Gây hại tỳ vị
Sau bữa ăn, máu tập trung vào hệ tiêu hóa. Lúc này, việc ngâm chân sẽ khiến máu chảy xuống chi dưới, dẫn đến thiếu máu cung cấp cho dạ dày và ruột, gây ra chướng bụng, khó tiêu. Do đó, nên ngâm chân ít nhất 1 giờ sau bữa ăn.
4. Ngâm chân xong để khô tự nhiên? Dễ nhiễm hàn khí
Sau khi ngâm chân, lỗ chân lông mở ra. Nếu không lau khô kịp thời, hàn khí ẩm dễ xâm nhập vào cơ thể qua bàn chân, làm trầm trọng thêm tình trạng thể hàn. Nên dùng khăn khô lau sạch ngay lập tức. Những người có thể chất yếu có thể đi thêm một đôi tất để giữ ấm.
Nếu thêm các loại dược liệu Đông y vào nước ngâm chân, công dụng dưỡng sinh sẽ được tăng cường gấp bội. Vào năm 2025, Dược sĩ Vương Tân Quyên, Chủ quản Khoa Dược, Bệnh viện số 6 Bắc Kinh (Trung Quốc), đã đăng bài viết trên tài khoản WeChat chính thức của bệnh viện. Cô đã giới thiệu 3 loại “dược liệu ngâm chân” phù hợp cho mùa đông.
1. Ngải cứu
Ngải cứu là một trong những dược liệu Đông y thường dùng để ngâm chân vào mùa đông. Ngải cứu có tính ấm, có tác dụng ôn kinh chỉ huyết, tán hàn chỉ thống. Đối với những người dễ bị lạnh tay chân, đau khớp vào mùa đông, dùng ngải cứu ngâm chân có thể thúc đẩy tuần hoàn máu, giảm bớt khó chịu do thời tiết lạnh giá.
2. Gừng tươi
Gừng tươi có công dụng giải biểu tán hàn, ôn trung chỉ ẩu. Dùng gừng tươi ngâm chân có thể xua tan hàn khí trong cơ thể, phòng ngừa cảm mạo, đồng thời còn giúp giảm mệt mỏi.
3. Hoa tiêu
Hoa tiêu có tính ấm, có công dụng ôn trung chỉ thống, sát trùng chỉ ngứa. Dùng hoa tiêu ngâm chân có thể loại bỏ hàn thấp khí trong cơ thể, đồng thời cũng có tác dụng phòng ngừa và điều trị một số bệnh về chân như nấm chân.
1. Ngâm chân vào 9 giờ tối là tốt nhất để dưỡng thận
Vào tháng 1 năm 2026, Bác sĩ Vưu Đông Xuân, Bác sĩ chính Khoa Chấn thương Chỉnh hình 2, Bệnh viện Hoàng Phố (Trung Quốc), Bệnh viện Y học Cổ truyền Quảng Đông số 2, đã đăng bài viết trên tài khoản WeChat chính thức của bệnh viện. Bác sĩ khuyên rằng 9 giờ tối là thời điểm tốt nhất để ngâm chân, vì lúc này việc ngâm chân sẽ dưỡng thận hiệu quả nhất. Vào thời điểm này, khí huyết kinh thận tương đối suy yếu. Việc ngâm chân sẽ làm tăng nhiệt độ cơ thể, các mạch máu trong cơ thể sẽ giãn nở, giúp lưu thông máu, từ đó thúc đẩy tuần hoàn máu trong cơ thể.
2. Kiểm soát nhiệt độ nước khoảng 40°C
Nhiệt độ nước nên được kiểm soát ở khoảng 40°C. Có thể dùng tay hoặc nhiệt kế nước để kiểm tra trước. Nước quá lạnh sẽ khó kích thích hoạt động của kinh mạch; nước quá nóng thì dễ gây bỏng da.
3. Ngâm 20 đến 30 phút là tốt nhất
Thời gian ngâm chân nên từ 20 đến 30 phút, ngâm mỗi ngày hoặc cách ngày một lần. Người lớn tuổi nên ngâm khoảng 20 phút là tốt nhất. Ngâm đến khi lưng hơi ra mồ hôi, trán hơi đổ mồ hôi nhẹ là được. Ngâm quá lâu sẽ gây ra các triệu chứng như đổ mồ hôi nhiều, hồi hộp, vì vậy không phải càng lâu càng tốt.
4. Uống nước kịp thời sau khi ngâm chân
Sau khi ngâm chân cần uống đủ nước để bổ sung kịp thời lượng nước đã mất. Tốt nhất là vừa ngâm chân vừa uống nước ấm vừa phải. Điều này giúp cơ thể sản sinh nhiều nhiệt bên trong, đồng thời thông qua việc đổ mồ hôi để kịp thời loại bỏ hàn thấp ra khỏi cơ thể.
5. Mực nước ngập quá phần giữa dưới bắp chân
Vào năm 2025, Phó Chủ nhiệm Khoa Y học Cổ truyền, Bệnh viện Kim Sơn (Trung Quốc), Đại học Phúc Đán, Bác sĩ Từ Nguyệt Muội, đã đăng bài viết trên tài khoản WeChat chính thức của bệnh viện. Bác sĩ nhắc nhở rằng độ sâu của nước tốt nhất là ngập quá mắt cá chân 20cm hoặc ngập quá phần giữa dưới bắp chân. Điều này đảm bảo nước có thể ngập các huyệt đạo quan trọng ở bắp chân như Tam âm giao, Côn Luân, để tận hưởng trọn vẹn sự nuôi dưỡng ấm áp.
(Ảnh minh họa: Internet)
(Nguồn: QQ)
