Một nghiên cứu lớn được công bố trên Tạp chí The BMJ cho thấy, việc tiêu thụ lượng lớn một số chất bảo quản thực phẩm phổ biến có thể liên quan tới nguy cơ mắc ung thư cao hơn. Những chất này thường xuất hiện trong thực phẩm chế biến công nghiệp như thịt chế biến, đồ hộp, đồ ăn nhanh và thức uống đóng gói.
Các chất bảo quản được sử dụng rộng rãi nhằm kéo dài hạn sử dụng và ngăn thực phẩm hư hỏng. Tuy nhiên, theo kết quả phân tích dữ liệu từ hơn 105.000 người trưởng thành tại Pháp, các nhà nghiên cứu nhận thấy rằng những người tiêu thụ nhiều chất bảo quản nhất có tỷ lệ mắc một số loại ung thư cao hơn so với những người ít tiêu thụ hoặc không tiêu thụ các chất này.
Nghiên cứu dựa trên dữ liệu thu thập từ dự án NutriNet-Santé, một nghiên cứu thuần tập lớn về chế độ ăn uống và sức khỏe bắt đầu từ năm 2009 đến năm 2023. Người tham gia được theo dõi trong nhiều năm và cung cấp nhật ký ăn uống chi tiết, cho phép các nhà khoa học xác định mức độ tiếp xúc với từng chất bảo quản có trong thực phẩm tiêu thụ.
Trong tổng số 17 chất bảo quản được phân tích riêng lẻ, 11 chất không cho thấy mối liên quan rõ ràng với nguy cơ ung thư. Tuy nhiên, một số chất khác lại có liên quan đáng chú ý. Những chất này chủ yếu là chất bảo quản không phải chất chống oxy hóa (non-antioxidants).
Cụ thể:
Potassium sorbate: Liên quan tới tăng khoảng 14% nguy cơ ung thư tổng thể và khoảng 26% nguy cơ ung thư vú.
Tổng sulfites: Tăng khoảng 12% nguy cơ ung thư tổng thể.
Sodium nitrite (thường có trong các loại thịt muối hoặc thịt nguội): Liên quan tới tăng khoảng 32% nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt.
Potassium nitrate: Tăng khoảng 13% nguy cơ ung thư tổng thể và 22% nguy cơ ung thư vú.
Total acetates và acetic acid: Liên quan tới tăng 12-15% nguy cơ ung thư tổng thể và 25% nguy cơ ung thư vú.
Trong nhóm chất chống oxy hóa, sodium erythorbate cũng được ghi nhận có liên quan tới nguy cơ ung thư tổng thể và ung thư vú, nhưng mức liên quan thấp hơn so với nhóm không chống oxy hóa.
Các tác giả nghiên cứu nhấn mạnh, kết quả này không chứng minh các chất bảo quản gây ung thư một cách trực tiếp vì nghiên cứu có thiết kế quan sát (observational study). Nghiên cứu quan sát chỉ cho thấy mối liên quan chứ không chứng minh mối quan hệ nhân-quả. Ngoài ra, không thể hoàn toàn loại trừ các yếu tố khác chưa đo lường được có thể ảnh hưởng đến kết quả.
Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu cũng cho rằng những phát hiện này là quan trọng vì chúng dựa trên dữ liệu dài hạn và theo dõi chế độ ăn uống chi tiết trong nhiều năm, điều này giúp làm rõ thêm về những rủi ro tiềm ẩn của việc tiêu thụ nhiều thực phẩm chế biến chứa chất bảo quản.
Mặc dù nghiên cứu không trực tiếp tìm hiểu cách thức các chất bảo quản có thể gây ung thư, các nghiên cứu thử nghiệm trước đó cho thấy một số chất bảo quản có thể gây độc tế bào, thúc đẩy sự phát triển bất thường của tế bào và tăng phản ứng viêm, những yếu tố có thể liên quan tới quá trình phát triển ung thư.
Các chuyên gia y tế cho biết, dù kết quả nghiên cứu chưa đủ để thay đổi hoàn toàn các hướng dẫn về chế độ ăn uống, vẫn có lý do để hạn chế tiêu thụ thực phẩm chế biến công nghiệp, đặc biệt là những sản phẩm chứa nhiều chất bảo quản. Thay vào đó, người tiêu dùng được khuyến cáo:
Ưu tiên ăn thực phẩm tươi, ít qua chế biến.
Giảm lượng thịt chế biến, đồ ăn nhanh và đồ hộp.
Đọc kỹ nhãn mác để hạn chế tiêu thụ các chất bảo quản không cần thiết.
(Ảnh minh họa: Internet)
(Nguồn: Health)
