Nhiều người lầm tưởng các triệu chứng khó chịu ở đường tiêu hóa là bệnh dạ dày thông thường, nhưng thực chất đó có thể là tiếng kêu cứu từ tâm vị (vùng cơ trơn ở phần trên cùng của dạ dày, tiếp giáp với thực quản, hoạt động như một cái van giúp thức ăn từ thực quản xuống dạ dày và ngăn dịch vị trào ngược lên thực quản). Việc chẩn đoán và điều trị muộn có thể dẫn đến những hệ lụy nghiêm trọng cho sức khỏe, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của người bệnh.
Ăn uống như bị tra tấn, nuốt một miếng bánh bao phải uống nửa cốc nước, sau này ngay cả cháo cũng khó nuốt trôi. Đó là dấu hiệu của mắc chứng co thắt tâm vị (achalasia), một bệnh tiêu hóa ít gặp tương tự như “bệnh đông cứng tâm vị”.
Đây không phải là một bệnh phổ biến. Cứ khoảng 100.000 người thì chỉ có khoảng 1 đến 2 người mắc phải. Tuy nhiên, chính vì ít người biết đến, nhiều bệnh nhân thường nhầm lẫn với “khó tiêu” hoặc “trào ngược dạ dày thực quản” và trì hoãn việc điều trị. Đến khi bệnh trở nặng mới tìm đến bác sĩ. Thực tế, nếu được phát hiện và xử lý sớm, căn bệnh này hoàn toàn có thể giúp người bệnh trở lại cuộc sống ăn uống bình thường và hạnh phúc.
Giữa thực quản và dạ dày có một “người gác cổng” quan trọng, đó chính là tâm vị. Trong điều kiện bình thường, khi ăn, tâm vị sẽ ngoan ngoãn mở ra để thức ăn trôi vào dạ dày. Sau khi ăn xong, nó sẽ đóng chặt lại để ngăn axit dạ dày và thức ăn trào ngược lên thực quản. Tuy nhiên, đối với bệnh nhân mắc chứng co thắt tâm vị, các dây thần kinh điều khiển “người gác cổng” này dần dần từ “làm việc lơ là” chuyển sang “đình công”. Các cơ luôn ở trong trạng thái co thắt. Dù bạn nuốt thế nào, nó vẫn đóng chặt, không chịu mở ra.
Điều phiền phức hơn nữa là nhu động của thực quản bản thân cũng biến thành nhu động co thắt hoặc nhu động đồng bộ, cuối cùng chức năng nhu động dần biến mất. Điều này giống như một băng chuyền không thể hoạt động bình thường và cuối cùng dừng lại. Thức ăn sau khi nuốt xuống sẽ bị tích tụ trong thực quản, ngày càng nhiều, làm thực quản giãn ra và xoắn vặn bất thường. Về lâu dài, điều này sẽ gây ra các triệu chứng khó chịu ngày càng nghiêm trọng như khó nuốt, đau ngực và trào ngược.
Hiện nay, y học vẫn chưa hoàn toàn làm rõ nguyên nhân gây bệnh. Người ta thường cho rằng bệnh có liên quan đến yếu tố tự miễn và di truyền. Nhóm người từ 30 đến 60 tuổi là đối tượng có nguy cơ mắc bệnh cao.
Các dấu hiệu sớm của tâm vị bị “đông cứng” thực ra khá rõ ràng, nhưng rất dễ bị nhầm lẫn với các bệnh dạ dày thông thường. Hãy ghi nhớ những đặc điểm sau để tránh chẩn đoán sai và lãng phí thời gian:
1. Khó nuốt
Từ thức ăn đặc đến lỏng, đây là triệu chứng điển hình nhất. Ban đầu, có thể bạn chỉ cảm thấy “mắc nghẹn ở ngực” khi ăn các thức ăn đặc như bánh bao, thịt viên và phải uống nước để đẩy xuống. Dần dần, ngay cả việc uống cháo, súp hoặc thậm chí nước cũng cảm thấy không trôi chảy, như có một cục bông bị kẹt trong thực quản. Khác với ung thư thực quản, khó nuốt trong trường hợp này thường mang tính gián đoạn, không phải ngày càng nặng hơn. Đôi khi, tình trạng căng thẳng cảm xúc còn có thể làm triệu chứng trở nên tồi tệ hơn.
2. Trào ngược thức ăn và nôn mửa:
Đây không phải là chứng ợ chua hoặc nóng rát thông thường. Vì thức ăn bị tích tụ trong thực quản, khi cúi người hoặc nằm xuống, nó rất dễ trào ngược lên. Thức ăn nôn ra thường là cặn thức ăn nguyên vẹn đã ăn vài giờ trước hoặc thậm chí là hôm qua, ví dụ như mì, cơm chưa nhai kỹ. Đôi khi còn kèm theo dịch nhầy và có mùi chua.
3. Đau ngực
Ngực có cảm giác như “có vật gì đó bị kẹt” hoặc “bị đốt cháy”. Thức ăn bị tắc nghẽn trong thực quản sẽ làm thực quản giãn nở và các cơ co thắt, gây ra cơn đau sau xương ức. Đôi khi là đau âm ỉ, đôi khi là đau rát, dễ bị nhầm lẫn với bệnh tim. Một số bệnh nhân còn cảm thấy có “khối u” ở vùng họng, thực chất là cảm giác dị vật ở họng do thức ăn tích tụ gây ra.
4. Sụt cân không kiểm soát
Đây không phải là giảm cân chủ động mà là do cơ thể “không hấp thụ được”. Không ăn được, nuốt không trôi, dinh dưỡng tự nhiên không đủ. Bệnh nhân bị khó nuốt và ăn uống kém trong thời gian dài dễ bị sụt cân, kèm theo các triệu chứng như mệt mỏi, thiếu máu. Đây đều là những tín hiệu cho thấy cơ thể đang “thiếu dinh dưỡng”.
Đặc biệt lưu ý rằng nếu những triệu chứng này kéo dài hơn 3 tháng, đừng cố chịu đựng mà hãy nhanh chóng đến chuyên khoa tiêu hóa để được kiểm tra. Việc sàng lọc sớm sẽ giúp bạn an tâm hơn.
Hãy đi khám ngay nếu có một trong những dấu hiệu trên nhé!
(Ảnh minh họa: Internet)
(Nguồn: QQ)
