Hiện tại là thời điểm virus cúm hoạt động mạnh, khiến nhiều người lo lắng về sức khỏe. Ngoài các biện pháp phòng ngừa cơ bản, việc xây dựng chế độ ăn uống khoa học đóng vai trò then chốt giúp củng cố hệ miễn dịch, bảo vệ cơ thể trước nguy cơ nhiễm bệnh.
Sự chuyển giao giữa mùa thu và mùa đông là lúc virus cúm trở nên sôi động hơn. Bên cạnh những phương pháp phòng ngừa thông thường như tiêm vắc-xin, rửa tay thường xuyên và đeo khẩu trang, các chuyên gia nhấn mạnh rằng: “Tăng cường sức đề kháng nhờ vào chế độ ăn uống hợp lý là bước không thể thiếu trong việc xây dựng hàng rào bảo vệ sức khỏe”. Dù trong giai đoạn phòng tránh cúm hay khi đã mắc bệnh, ăn uống đúng cách đều hỗ trợ cơ thể chống lại virus tốt hơn, đồng thời giúp quá trình hồi phục diễn ra nhanh chóng hơn.
Trọng tâm của chế độ ăn uống phòng ngừa cúm nằm ở việc đảm bảo dinh dưỡng cân bằng, cung cấp đủ “đạn dược” và “năng lượng” cho hệ miễn dịch làm việc hiệu quả.
Một yếu tố không thể bỏ qua là protein chất lượng cao. Protein đóng vai trò tạo nên các kháng thể và tế bào miễn dịch. Việc đảm bảo lượng protein tốt hàng ngày là điều kiện tiên quyết để duy trì hệ miễn dịch khỏe mạnh.
Những thực phẩm nên ưu tiên bao gồm: Trứng, sữa, sữa chua, các sản phẩm từ đậu như đậu phụ, sữa đậu nành, thịt nạc, cá và tôm.
Song song với protein, rau củ quả tươi là nguồn cung cấp vitamin và khoáng chất tự nhiên, đóng vai trò thiết yếu cho hoạt động của hệ miễn dịch.
Những thực phẩm giàu vitamin C như cam, kiwi, dâu tây, ớt chuông xanh, bông cải xanh đều giúp tăng cường sức sống cho các tế bào miễn dịch. Ngoài ra, nhóm thực phẩm chứa nhiều β-caroten như cà rốt, bí đỏ, rau chân vịt sẽ bảo vệ sự toàn vẹn của niêm mạc đường hô hấp, giúp tăng cường hàng rào vật lý chống lại virus.
Thực phẩm chứa nhiều kẽm như hàu, thịt nạc, các loại hạt cũng rất quan trọng, bởi kẽm đóng vai trò quyết định trong điều hòa miễn dịch.
Quan điểm dưỡng sinh của y học cổ truyền cho rằng: “Chính khí vững vàng thì tà khí khó xâm nhập”. Một số nguyên liệu vừa là thực phẩm vừa là vị thuốc có thể giúp nâng cao chính khí trong mùa đông.
Các thực phẩm như khoai mài, hạt sen, hạt kê có tính bình hòa, rất thích hợp để nấu cháo, hỗ trợ kiện tỳ ích khí, giúp cơ thể khỏe mạnh hơn.
Những món như nấm tuyết, bách hợp, lê giúp dưỡng âm, làm dịu và bảo vệ niêm mạc đường thở, đặc biệt phù hợp khi trời hanh khô.
Ngoài ra, một tách trà gừng táo đỏ mỗi ngày có tác dụng tán hàn ôn dương, điều hòa dinh vệ, rất phù hợp làm thức uống bảo vệ sức khỏe trong mùa đông.
Nếu chẳng may mắc các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp với biểu hiện sốt, ho, đau họng, lúc này cơ thể rơi vào trạng thái căng thẳng, chức năng tiêu hóa suy giảm nên chế độ ăn cần được điều chỉnh phù hợp.
Việc đảm bảo cung cấp đủ nước là tối quan trọng khi sốt vì cơ thể dễ mất nước nhanh hơn. Uống đủ nước giúp duy trì chuyển hóa, làm loãng đờm và hỗ trợ thải độc.
Người bệnh nên uống nước ấm, nước trà loãng hoặc nước chanh ấm chia thành nhiều lần trong ngày. Nếu xuất hiện tiêu chảy hoặc nôn, nên bổ sung thêm dung dịch bù điện giải để phòng ngừa mất cân bằng chất điện giải.
Khi dạ dày yếu đi, người bệnh nên ăn các món dễ tiêu, nhẹ bụng để giảm tải cho hệ tiêu hóa. Những món ăn nên lựa chọn gồm các loại cháo như cháo gạo, cháo kê, cháo bí đỏ, mì nấu mềm, trứng hấp, bột củ sen, sữa chua… Ưu tiên thức ăn lỏng hoặc bán lỏng giúp cơ thể hấp thu tốt hơn.
Trong quá trình mắc cúm, nên lựa chọn thực phẩm theo từng triệu chứng cụ thể để hỗ trợ cải thiện tình trạng sức khỏe.
Khi bị sốt, nên chia nhỏ bữa ăn và ăn các món dễ tiêu, đồng thời vẫn đảm bảo đủ dinh dưỡng bằng cách cho thêm rau củ băm nhỏ hoặc chút thịt nạc vào cháo, mì.
Nếu bị ho, cần tránh thức ăn quá ngọt, quá mặn hoặc cay nồng để không làm tăng kích thích đường hô hấp. Có thể ăn thêm các món giúp làm dịu phổi và giảm ho như lê hấp đường phèn, nước mật ong (chỉ dùng cho trẻ trên 1 tuổi) hoặc chè nấm tuyết.
Đối với đau họng, nên tránh thực phẩm thô ráp, cứng hoặc quá nóng. Các món như sữa chua ướp lạnh, canh trứng, trái cây hấp mềm, nghiền nhuyễn sẽ giúp làm dịu cảm giác đau rát cổ họng.
Trong quá trình phòng ngừa và điều trị cúm, nhiều người vẫn mắc phải những sai lầm phổ biến về chế độ dinh dưỡng mà cần được làm rõ.
Hiểu lầm đầu tiên là cho rằng ăn nhiều hành, gừng, tỏi có thể ngăn ngừa cúm. Thực tế, các nguyên liệu này có chứa một số chất kháng khuẩn. Tuy nhiên, việc ăn quá nhiều chưa có bằng chứng khoa học rõ ràng về hiệu quả phòng cúm. Mặt khác, hành, gừng, tỏi dễ kích thích đường tiêu hóa, nếu ăn nhiều có thể gây khó chịu.
Một sai lầm khác là nghĩ rằng khi bị cúm chỉ nên uống cháo trắng. Cháo trắng tuy dễ tiêu hóa nhưng lại không đủ dưỡng chất. Nếu chỉ ăn cháo trắng thì cơ thể không nhận đủ protein, vitamin cần thiết để chống lại virus, làm cho khả năng hồi phục giảm. Do đó nên cho thêm thịt xay, trứng hoặc rau vào cháo để tăng giá trị dinh dưỡng.
Nhiều người còn lầm tưởng nên bổ sung thật nhiều vitamin C dưới dạng viên uống. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, “chế độ ăn cân bằng với vitamin C từ thực phẩm tự nhiên mới là giải pháp an toàn, hiệu quả”. Việc lạm dụng viên bổ sung vitamin C liều cao không giúp tăng miễn dịch mà còn dễ gây rối loạn tiêu hóa.
Cuối cùng, không nên vội vàng dùng các loại thực phẩm bổ dưỡng, béo ngậy khi vừa ốm dậy. Khi mắc cúm, chức năng tiêu hóa bị giảm, nếu ăn quá nhiều đồ bổ như nhân sâm, canh hầm đặc dễ khiến dạ dày bị quá tải. Chế độ ăn ở giai đoạn hồi phục nên tăng dần từ nhẹ đến giàu dinh dưỡng, không nên nóng vội.
Tóm lại, để đối phó với cúm, mỗi người cần xây dựng quan niệm đúng về dinh dưỡng. Giai đoạn phòng bệnh tập trung vào ăn uống cân bằng để củng cố nền tảng miễn dịch. Khi mắc bệnh, nên điều chỉnh chế độ ăn phù hợp với triệu chứng và chọn thực phẩm dễ tiêu, giàu dinh dưỡng để hỗ trợ phục hồi. Tránh các hiểu lầm phổ biến để biến chế độ ăn thành “trợ thủ” đắc lực bảo vệ sức khỏe.
(Ảnh minh họa: Internet)
(Nguồn: QQ)
