Đau bụng dưới khi không trong kỳ kinh nguyệt có thể khiến nhiều người lo lắng và bối rối. Tuy nhiên, có rất nhiều nguyên nhân khác nhau dẫn đến tình trạng này, từ thay đổi hormone đơn giản, căng thẳng cho đến các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng cần được chú ý.
Trải qua cảm giác đau bụng dưới khi không trong kỳ kinh nguyệt có thể gây hoang mang, thậm chí là lo lắng. Nhiều người thường nghĩ rằng đau vùng chậu hoặc bụng dưới chỉ liên quan đến kinh nguyệt, nhưng thực tế, cơ thể bạn có thể gặp phải nhiều nguyên nhân khác nhau. Đôi khi, nguyên nhân chỉ là do sự thay đổi hormone, căng thẳng hoặc các vấn đề tiêu hóa đơn giản. Ở một số trường hợp khác, tình trạng này có thể liên quan đến các bệnh lý cần được quan tâm. Việc xác định đúng nguyên nhân gây khó chịu sẽ giúp bạn dễ dàng kiểm soát triệu chứng, cân nhắc áp dụng các biện pháp tại nhà, đồng thời biết khi nào cần gặp chuyên gia y tế. Khi có được sự rõ ràng, bạn sẽ cảm thấy yên tâm và nhẹ nhõm hơn.
Việc bị đau bụng dưới khi không trong kỳ kinh nguyệt có thể khiến bạn bất ngờ, thậm chí lo lắng, vì nguyên nhân không phải lúc nào cũng rõ ràng. Đau bụng dưới có thể xuất phát từ nhiều cơ quan khác nhau trong cơ thể như hệ sinh sản, hệ tiêu hóa, đường tiết niệu hoặc thậm chí là do mức độ căng thẳng của bạn. Sự thay đổi hormone, rụng trứng, dấu hiệu sớm của thai kỳ, các bệnh nhiễm trùng và các bệnh lý như lạc nội mạc tử cung hoặc hội chứng ruột kích thích (IBS) đều có thể gây ra cảm giác đau tương tự như đau bụng kinh. Thực tế, một nghiên cứu đăng trên Tạp chí Journal of Psychosomatic Obstetrics and Gynecology đã chỉ ra sự dao động hormone có thể ảnh hưởng đáng kể đến cảm giác đau vùng chậu ngay cả khi không trong kỳ kinh nguyệt.
9 nguyên nhân thường gặp gây đau bụng dưới dù không có kinh nguyệt:
Đau do rụng trứng (Mittelschmerz)
Một trong những nguyên nhân phổ biến nhất gây đau bụng dưới ngoài kỳ kinh nguyệt là đau rụng trứng. Vào khoảng giữa chu kỳ kinh nguyệt, một số người có thể cảm thấy cơn đau nhói hoặc âm ỉ ở một bên bụng dưới. Nguyên nhân là do buồng trứng giải phóng trứng, quá trình này có thể gây kích ứng các mô xung quanh.
Đau rụng trứng thường kéo dài từ vài phút đến vài ngày và có thể thay đổi bên mỗi tháng tùy theo buồng trứng nào giải phóng trứng. Tình trạng này thường không nguy hiểm, mặc dù những người có các bệnh lý nền như u nang buồng trứng có thể cảm thấy đau nhiều hơn.
Thay đổi sớm khi mang thai
Đau bụng dưới cũng thường là dấu hiệu sớm của thai kỳ, thậm chí xuất hiện trước khi bị trễ kinh. Khi trứng đã thụ tinh làm tổ trong tử cung, bạn có thể cảm nhận được cảm giác khó chịu nhẹ. Cảm giác này tương tự như đau bụng kinh nhẹ, nhưng thường ngắn hơn và ít dữ dội hơn. Tuy nhiên, nếu bạn bị đau dữ dội, chóng mặt hoặc chảy máu thì có thể đó là dấu hiệu biến chứng nguy hiểm như mang thai ngoài tử cung, cần đi khám ngay lập tức.
Rối loạn nội tiết tố
Hormone đóng vai trò rất lớn trong việc điều khiển hoạt động của tử cung và các cơ xung quanh. Sự dao động của các hormone như estrogen và progesterone, thường do căng thẳng, thay đổi biện pháp tránh thai, tiền mãn kinh hoặc các bệnh lý như hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS), có thể khiến tử cung co bóp bất thường gây ra tình trạng đau bụng dưới dù không có kinh nguyệt. Những người mắc PCOS hoặc rối loạn tuyến giáp cũng có thể thấy chu kỳ kinh nguyệt không đều, đầy hơi và đau vùng chậu xuất hiện bất chợt.
Vấn đề tiêu hóa bắt chước đau bụng kinh
Nhiều vấn đề về tiêu hóa có thể gây ra cảm giác co thắt giống như đau bụng kinh. Vì ruột và tử cung nằm sát nhau nên các cơn đau do tiêu hóa thường bị nhầm lẫn với đau bụng kinh. Các nguyên nhân phổ biến bao gồm:
Hội chứng ruột kích thích (IBS)
Táo bón
Đầy hơi, chướng bụng
Không dung nạp một số loại thực phẩm
Viêm dạ dày ruột hoặc nhiễm trùng tiêu hóa
Đau bụng do tiêu hóa thường đi kèm với các triệu chứng khác như thay đổi thói quen đi ngoài, buồn nôn hoặc cảm giác dễ chịu hơn sau khi xì hơi hoặc đi vệ sinh.
Các bệnh lý nhiễm trùng và vấn đề sức khỏe nghiêm trọng hơn
Nhiễm trùng đường tiết niệu (UTIs): Nhiễm trùng đường tiết niệu có thể gây áp lực và đau nhức vùng chậu, đặc biệt khi bàng quang bị viêm. Bạn còn có thể gặp các triệu chứng như nóng rát khi đi tiểu, đi tiểu nhiều lần, nước tiểu đục hoặc có mùi nặng. Nếu không được điều trị, nhiễm trùng có thể lan lên thận nên bạn cần khám sớm.
Bệnh viêm vùng chậu (PID): Bệnh viêm vùng chậu là nhiễm trùng ở các cơ quan sinh sản, thường do vi khuẩn lan từ âm đạo lên tử cung và ống dẫn trứng. Đau co thắt là triệu chứng phổ biến, kèm theo đau vùng chậu, khí hư bất thường, sốt và cảm giác khó chịu khi quan hệ tình dục. Bệnh này cần được điều trị kịp thời để tránh biến chứng như vô sinh hoặc đau vùng chậu mạn tính.
U nang buồng trứng: Nhiều người từng có u nang buồng trứng, phần lớn là lành tính và sẽ tự tiêu biến. Tuy nhiên, u nang đôi khi khiến bạn bị đau hoặc co thắt đột ngột. Triệu chứng có thể nặng lên khi rụng trứng, vận động mạnh hoặc khi quan hệ. Nếu xuất hiện đau dữ dội, bất ngờ, bạn cần đi khám ngay vì đó có thể là dấu hiệu u nang vỡ hoặc xoắn buồng trứng.
Lạc nội mạc tử cung hoặc viêm cơ tử cung (adenomyosis): 2 tình trạng này liên quan đến việc mô tương tự như niêm mạc tử cung phát triển bên ngoài tử cung (lạc nội mạc tử cung) hoặc xâm nhập vào thành tử cung (adenomyosis). Cả hai đều có thể gây đau co thắt kéo dài trong suốt cả tháng, không chỉ vào kỳ kinh nguyệt. Đau có thể âm ỉ, tăng dần theo thời gian, lan ra sau lưng và xuống chân. Do những bệnh lý này thường bị bỏ qua, nếu bạn bị đau vùng chậu kéo dài thì nên đi khám chuyên khoa.
Căng thẳng và căng cơ: Stress ảnh hưởng đến toàn bộ cơ thể, trong đó có cả nhóm cơ vùng chậu. Căng thẳng tâm lý hoặc thể chất có thể gây co thắt cơ, thay đổi tiêu hóa và viêm, từ đó dẫn tới đau bụng dưới. Bạn có thể cải thiện tình trạng này bằng cách tập chánh niệm, yoga, vận động nhẹ nhàng hoặc các kỹ thuật thư giãn.
Mặc dù phần lớn nguyên nhân chỉ là tạm thời hoặc nhẹ, nhưng một số triệu chứng đi kèm có thể cho thấy bạn cần được chăm sóc y tế kịp thời. Bạn nên liên hệ với nhân viên y tế nếu đau bụng dưới đi kèm với các dấu hiệu sau:
Đau dữ dội hoặc đột ngột
Sốt, nôn, hoặc choáng váng
Chảy máu nhiều hoặc ra máu bất thường
Đau lan ra vai hoặc lưng
Khó tiểu hoặc khó đi ngoài
Cảm giác khó chịu kéo dài nhiều ngày
Các dấu hiệu này có thể cảnh báo các tình trạng nguy hiểm như mang thai ngoài tử cung, viêm ruột thừa, sỏi thận hoặc nhiễm trùng nặng.
Tùy thuộc vào nguyên nhân, bạn có thể áp dụng một số biện pháp giúp giảm đau hiệu quả như:
Chườm ấm vùng bụng dưới
Uống nhiều nước
Đi bộ nhẹ nhàng hoặc vận động giãn cơ
Sử dụng thuốc giảm đau không kê đơn (theo hướng dẫn của bác sĩ)
Điều chỉnh chế độ ăn nếu nghi ngờ nguyên nhân do tiêu hóa
Áp dụng các kỹ thuật giảm căng thẳng
Nếu các triệu chứng kéo dài, nặng lên hoặc có dấu hiệu bất thường so với bình thường, bạn cần đi khám để được chẩn đoán và điều trị đúng cách.
(Ảnh minh họa: Internet)
(Nguồn: Times of India)
