Nhiều người cho rằng chỉ cần mở cửa sổ khi nấu ăn là đủ để tránh khỏi nguy hại của khói dầu, nhưng sự thực không đơn giản như vậy. Bài viết này phân tích các thành phần gây hại trong khói dầu và cung cấp các biện pháp tự vệ hữu ích để bảo vệ sức khỏe của bạn.
Nhiều người tin rằng chỉ cần mở cửa sổ khi nấu ăn là có thể tránh được nguy hại của khói dầu. Tuy nhiên, theo bác sĩ chuyên khoa tai mũi họng của bệnh viện Fu Jen Catholic University ở Đài Loan, Hu Hao-Chun, khói dầu chứa các hạt PM2.5 và nhiều chất gây ung thư có kích thước cực nhỏ.
Theo chuyên gia, mở cửa sổ cũng không thể loại bỏ hoàn toàn mùi khói dầu. Nó còn bám dính trên tường, tủ bếp và quần áo, trở thành nguồn ô nhiễm lâu dài. Hít phải khói dầu lâu ngày không chỉ có thể gây ra ho mãn tính, viêm phế quản mà còn tăng tốc độ suy giảm chức năng phổi, thậm chí làm tăng nguy cơ ung thư phổi.
Khi nhiệt độ dầu ăn vượt quá 200 độ C, dầu sẽ phân hủy tạo ra aldehydes, ketones, axit và các hợp chất độc hại khác, cùng với hạt PM2.5 có khả năng đi sâu vào phổi. Bác sĩ Hu cho biết, những chất này sẽ kích thích cổ họng và đường hô hấp, gây ra viêm nhiễm mạn tính. Trong số đó, benzo[a]pyrene, formaldehyde, acrolein đã được liệt kê là các chất gây ung thư chắc chắn hoặc có khả năng.
Khói dầu có thể phá hủy lớp màng nhầy bảo vệ đường hô hấp trên, làm tăng khả năng nhiễm trùng do vi khuẩn. Các triệu chứng điển hình bao gồm cổ họng khô ngứa, giọng nói khàn, ho kéo dài. Hạt PM2.5 khi đi sâu vào phế quản có thể gây ra viêm phế quản mạn tính.
Nghiên cứu chỉ ra rằng, phụ nữ thường xuyên tiếp xúc với khói dầu bếp có nguy cơ mắc bệnh hen suyễn cao hơn người bình thường đến 3.5 lần. Các chất độc trong khói dầu sẽ tổn hại tới các túi phổi và tường phế quản, dẫn đến xơ hóa phổi và giảm chức năng, khiến người ở độ tuổi trung niên có thể gặp khó khăn trong việc thở và cảm giác ngực nặng nề, kể cả khi họ không hút thuốc.
Tổ chức Y tế Thế giới đã xếp khói dầu bếp là một yếu tố nguy cơ quan trọng gây ung thư phổi. Phụ nữ lâu năm tiếp xúc với khói dầu có nồng độ cao có nguy cơ mắc ung thư phổi cao hơn phụ nữ bình thường từ 2 đến 3 lần, ngay cả khi họ không hút thuốc.
Trước mối đe dọa sức khỏe này, bác sĩ Hu đưa ra một số khuyến nghị:
– Khi nấu ăn, nên ưu tiên sử dụng máy hút mùi hiệu suất cao và bật nó trước khi bắt đầu nấu để đảm bảo khói dầu được đẩy ra ngoài ngay lập tức.
– Kiểm soát nhiệt độ dầu, tránh để dầu quá nóng vượt quá điểm khói.
– Chọn loại dầu có điểm khói cao hơn để giảm thiểu việc tạo ra các chất có hại.
– Đeo khẩu trang khi nấu ăn có thể giảm lượng PM2.5 mà bạn hít vào.
– Tường nhà bếp, tủ bếp và máy hút mùi cần được vệ sinh định kỳ để tránh việc tích tụ và phát thải chất ô nhiễm từ dầu mỡ.
Bác sĩ Hu nhấn mạnh: “Khói dầu bếp không kém gì khói thuốc thụ động.” Ông khuyến khích mọi người cải thiện môi trường bếp và thói quen nấu nướng để bảo vệ sức khỏe đường hô hấp, không nên chờ đến khi chức năng phổi bị tổn thương mới bắt đầu lo lắng.
(Ảnh minh họa: Internet)
(Nguồn: HK01)
