Khi nhắc đến ung thư ở phụ nữ, mọi người đều nghĩ ngay đến ung thư vú và ung thư cổ tử cung. Tuy nhiên, ung thư buồng trứng, căn bệnh tương đối hiếm khi được nhắc đến, lại thường bị bỏ qua.
Tại Việt Nam, mỗi năm có khoảng 1.200 trường hợp phụ nữ được chẩn đoán ung thư buồng trứng. Hầu hết các trường hợp xuất hiện ở độ tuổi mãn kinh, nhưng bệnh cũng có thể xảy ra ở độ tuổi trẻ hơn. Ung thư buồng trứng được coi là kẻ giết người thầm lặng. Do ít được truyền thông về ung thư buồng trứng, hầu hết phụ nữ đều thiếu hiểu biết nghiêm trọng về căn bệnh và đánh giá thấp mối đe dọa chết người này.
Buồng trứng là một phần của cơ quan sinh sản nữ. Chúng nằm phía sau và bên dưới ống dẫn trứng ở cả hai bên tử cung. Chúng có kích thước bằng quả óc chó.
Chức năng chính của buồng trứng là sản xuất trứng và tiết ra nội tiết tố nữ. Nếu trứng không được thụ tinh và mang thai thì hàng tháng chúng sẽ bị đào thải ra khỏi cơ thể cùng với nội mạc tử cung, trở thành kinh nguyệt.
Cho đến nay, giới y tế vẫn chưa tìm ra nguyên nhân rõ ràng gây ung thư buồng trứng. Tuy nhiên, người ta ước tính căn bệnh này có liên quan mật thiết đến quá trình rụng trứng. Trong thời kỳ rụng trứng của phụ nữ, ngoài lượng hormone tăng cao, mô buồng trứng có thể bị vỡ và sửa chữa nhẹ, kích thích sự tăng sinh và đột biến tế bào, hình thành các khối u ác tính và dẫn đến ung thư buồng trứng.
1. Ung thư biểu mô buồng trứng
Tế bào ung thư xuất hiện ở lớp biểu mô trên bề mặt buồng trứng. Đây là loại phổ biến nhất, chiếm tới 90% tổng số trường hợp.
2. Ung thư buồng trứng tế bào mầm
Các tế bào sản xuất trứng trong buồng trứng bị đột biến và gây ung thư. Bệnh nhân thường là những phụ nữ trẻ dưới 30 tuổi.
3. Ung thư mô đệm dây sinh dục
Các tế bào trong buồng trứng tạo ra nội tiết tố nữ trở thành ung thư. Mặc dù phụ nữ ở mọi lứa tuổi đều có thể mắc bệnh này nhưng trường hợp này rất hiếm.
Do buồng trứng có kích thước nhỏ, nằm sâu trong khoang chậu và hầu như không có triệu chứng ở giai đoạn đầu của khối u nên người bệnh khó phát hiện. Sau đây là những triệu chứng có thể xảy ra:
– Đau lưng dưới.
– Khó chịu ở bụng, chẳng hạn như sưng, đau không rõ nguyên nhân…
– Các vấn đề về đường tiêu hóa: Đau dạ dày dai dẳng và ngày càng trầm trọng, khó tiêu, ợ nóng, buồn nôn.
– Đi tiểu thường xuyên và thay đổi thói quen đại tiện đột ngột.
– Những thay đổi trong thời kỳ kinh nguyệt như kinh nguyệt ra nhiều, chu kỳ thay đổi hoặc chảy máu đột ngột sau mãn kinh…
– Cân nặng thay đổi đáng kể.
– Đau khi quan hệ tình dục.
Trên thực tế, những triệu chứng không phải lúc nào cũng cảnh báo bị ung thư buồng trứng. Nhưng tốt nhất, bạn nên đi khám cụ thể càng sớm càng tốt để bảo vệ sức khỏe.
Khảo sát cho thấy, độ tuổi trung bình của những người được chẩn đoán mắc bệnh ung thư buồng trứng ở Việt Nam là 63 tuổi. Những năm gần đây, bệnh có xu hướng trẻ hóa, là mối đe dọa không thể bỏ qua đối với chị em phụ nữ. Mặc dù chưa rõ nguyên nhân gây ung thư buồng trứng nhưng phụ nữ gặp phải các yếu tố nguy cơ cao sau đây thì nguy cơ mắc bệnh sẽ tăng cao.
1. Có độ tuổi trên 40
Sau tuổi 40, chức năng của buồng trứng bắt đầu suy giảm dần. Mặc dù nhóm này có nguy cơ cao nhưng tuổi tác không phải là yếu tố quyết định chính. Cũng có những bệnh nhân được xác nhận dưới 20 tuổi.
2. Có kinh sớm (dưới 12 tuổi), mãn kinh muộn (trên 55 tuổi)
Phụ nữ mắc các tình trạng trên có nghĩa là buồng trứng của họ đã hoạt động trong thời gian dài hơn, rụng trứng thường xuyên hơn trong suốt cuộc đời. Điều này làm tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư buồng trứng.
3. Béo phì hoặc thừa cân
Phụ nữ thích ăn nhiều thực phẩm giàu đường, chất béo dễ bị tích tụ mỡ thừa trong cơ thể. Nếu chỉ số khối cơ thể (BMI) lớn hơn 30 thì vượt mức nghiêm trọng, có nguy cơ mắc ung thư buồng trứng.
4. Vô sinh, chưa từng có con, sinh con muộn (35 tuổi trở lên) hoặc đã dùng thuốc kích rụng trứng
Những bất thường về chức năng buồng trứng bẩm sinh hoặc các vấn đề mắc phải, có thể cản trở sự rụng trứng và bài tiết hormone bình thường. Từ đó làm tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư buồng trứng.
5. Di truyền
Khoảng 10% bệnh nhân được chẩn đoán mắc bệnh ung thư buồng trứng có khiếm khuyết di truyền được di truyền trong gia đình họ. Một khi gen BRCA1 và BRCA2 bị đột biến, nguy cơ mắc bệnh ung thư buồng trứng và ung thư vú sẽ tăng theo.
Các nhóm nguy cơ cao nêu trên cần chú ý hơn và thực hiện các biện pháp phòng ngừa để giảm nguy cơ ung thư buồng trứng. Bao gồm: Chế độ ăn uống cân bằng, tránh ăn quá nhiều chất béo; duy trì tập luyện vừa phải… Một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng dùng thuốc tránh thai trong hơn 5 năm giúp giảm 50% nguy cơ phát triển ung thư buồng trứng. Nếu bạn có bất kỳ thắc mắc nào, tốt nhất nên tham khảo ý kiến bác sĩ.
Theo thống kê, khoảng 75% bệnh nhân được chẩn đoán ở giai đoạn muộn, tỷ lệ sống sót sẽ giảm xuống dưới 40%. Các chị em nên đi kiểm tra càng sớm càng tốt như xét nghiệm máu đo chỉ số CA-125, siêu âm… để phát hiện bệnh. Cần lưu ý xét nghiệm Pap không phát hiện được ung thư buồng trứng nên bạn đừng nhầm lẫn. Một khi có vấn đề gì xảy ra, bạn phải tìm đến sự tư vấn của bác sĩ càng sớm càng tốt, tránh bỏ lỡ thời gian vàng điều trị.
(Ảnh minh họa: Internet)
