Đột quỵ không xảy ra đột ngột. Một nghiên cứu mới được công bố gần đây trên tạp chí quốc tế Stroke cho thấy, cơ thể sẽ có những dấu hiệu cảnh báo sớm hơn nhiều so với dự kiến.
Bác sĩ Wan Jifeng, trưởng khoa Thần kinh tại Bệnh viện Đông Trị Môn thuộc Đại học Y học Cổ truyền Bắc Kinh, giải thích đột quỵ, còn được gọi là tai biến mạch máu não, được chia thành 2 loại: Thiếu máu cục bộ và xuất huyết não. Loại thứ nhất, nhồi máu não, xảy ra khi một mạch máu trong não bị tắc nghẽn bởi huyết khối, dẫn đến thiếu máu cục bộ, thiếu oxy và hoại tử mô não; loại thứ hai, xuất huyết não, xảy ra khi một mạch máu trong não bị vỡ và chảy máu, chèn ép mô não.
Trước khi đột quỵ, cơ thể có thể trải qua các triệu chứng như yếu tay chân, tê bì và mất ngôn ngữ. Nghiên cứu mới đã phát hiện teo cơ, suy yếu sức nắm và tốc độ đi bộ chậm hơn đều liên quan đến nguy cơ đột quỵ tăng cao ở người lớn.
Nghiên cứu mới này, bao gồm dữ liệu sức khỏe từ gần 483.000 người trưởng thành không có tiền sử đột quỵ tại UK Biobank, đã đưa ra những phát hiện chính sau thời gian theo dõi trung bình gần 14 năm:
1. Teo cơ
Nghiên cứu mới cho thấy những người có sức mạnh cơ bắp thấp hơn có nguy cơ mắc bất kỳ loại đột quỵ nào cao hơn 30%, bao gồm nguy cơ đột quỵ thiếu máu cục bộ cao hơn 31% và nguy cơ đột quỵ xuất huyết cao hơn 41%.
Mất cơ biểu hiện bằng tay chân gầy hơn, sức mạnh giảm, khó nâng vật nặng, tốc độ đi bộ chậm hơn và mệt mỏi. Nó có thể dẫn đến rối loạn chuyển hóa, viêm mãn tính, kháng insulin và chức năng mạch máu bất thường, do đó làm tăng khả năng đột quỵ.
2. Sức nắm yếu
Nghiên cứu mới cho thấy những người tham gia khảo sát có sức nắm yếu hơn có nguy cơ đột quỵ tăng 7%.
Sức nắm yếu không chỉ phản ánh sự suy giảm sức mạnh cơ bắp tổng thể mà còn cho thấy sự suy giảm chức năng thần kinh, thường đi kèm với rối loạn chức năng tim mạch, do đó làm tăng nguy cơ đột quỵ.
3. Tốc độ đi bộ chậm
Trong 3 yếu tố, tốc độ đi bộ có mối liên hệ mạnh nhất với nguy cơ đột quỵ, làm tăng nguy cơ lên 64%.
Tốc độ đi bộ là thước đo sức khỏe tổng thể. Tốc độ đi bộ dưới 0,8 mét/giây cho thấy tốc độ đi bộ chậm, biểu hiện bằng bước ngắn, khó đi và dễ mệt mỏi, thường đi kèm với giảm khả năng giữ thăng bằng và tăng nguy cơ té ngã. Đi bộ chậm cũng cho thấy sự suy giảm chức năng thần kinh và tim mạch.
Bác sĩ Su Jingjing, Trưởng khoa Thần kinh tại Bệnh viện Nhân dân số 9 Thượng Hải, giải thích rằng các nhà nghiên cứu từ các tổ chức như Đại học Gothenburg ở Thụy Điển đã tiến hành phỏng vấn sâu 27 bệnh nhân trưởng thành bị đột quỵ lần đầu, tóm tắt trải nghiệm của họ thành 5 loại chính:
Cảm giác mệt mỏi đột ngột
Việc cung cấp oxy không đủ cho các tế bào não có thể gây ra tình trạng yếu và mệt mỏi không rõ nguyên nhân. Một bệnh nhân cho biết: “Tôi đã không ngủ ban ngày trong hơn 50 năm. Vào ngày bị đột quỵ, tôi nằm trên giường cả ngày, mà vẫn không đủ sức để nâng tay lên”.
Sự mệt mỏi đột ngột và kéo dài này thường gây ra cảm giác khó chịu.
Chóng mặt và đau đầu
Nhiều bệnh nhân trải qua cảm giác quay cuồng khi bị đột quỵ, khiến họ mất thăng bằng và gây buồn nôn, nôn mửa. Một số người cảm thấy như say rượu hoặc bị nôn nao, trải nghiệm cảm giác căng tức ở đầu và cổ. Những cơn đau đầu được mô tả là nhói, nặng nề, hoặc “như côn trùng đang bò trong não”.
Môi trường kỳ lạ và quái dị
Rối loạn chức năng ở một số vùng não có thể gây ra ảo giác và mất phương hướng.
Một số bệnh nhân trải nghiệm sự nhầm lẫn về nhận thức, chẳng hạn như nhìn thấy một chiếc tủ lạnh đột nhiên tự di chuyển; những người khác nhìn thấy những hình ảnh không tồn tại hoặc cảm thấy mọi thứ xung quanh họ đang diễn ra chậm chạp; một số thậm chí không thể nhận ra chân của chính mình.
Nhiều bộ phận cơ thể “bị tách rời”
Trong một cơn đột quỵ, tổn thương các vùng vỏ não kiểm soát vận động, cảm giác, ngôn ngữ và thị giác biểu hiện bằng sự yếu đột ngột ở tay hoặc chân; nói lắp; mặt bị xệ; suy giảm thị lực; và khó khăn với các kỹ năng vận động tinh, chẳng hạn như không thể cài cúc áo.
Té ngã đột ngột
Khi các vùng lớn hoặc các bộ phận quan trọng của não bị tổn thương, khả năng kiểm soát cơ thể sụp đổ ngay lập tức, dẫn đến mất thăng bằng và té ngã. Một số người trượt chân ngã xuống đất mà không có dấu hiệu báo trước, một số người vấp ngã khi đang đi bộ, những người khác thì ngã quỵ ngay lập tức.
Zhao Jing, Phó Giám đốc Khoa Thần kinh tại Trường Cao đẳng Y khoa Đại học Fudan, giải thích rằng nghiên cứu cho thấy khoảng 1,9 triệu tế bào não chết mỗi phút sau một cơn đột quỵ. Nếu não bị thiếu máu cục bộ hơn 3 giờ, sẽ xảy ra tổn thương tế bào não không thể phục hồi.
Nếu các triệu chứng đột quỵ được nhận biết sớm, và bệnh nhân được đưa đến bệnh viện kịp thời trong vòng 4,5 giờ kể từ khi khởi phát, được điều trị bằng thuốc tiêu sợi huyết và lấy huyết khối, hầu hết có thể hồi phục tốt.
Do đó, việc nhận biết kịp thời là rất quan trọng.
Zhao Li, Trưởng khoa Cấp cứu tại Bệnh viện Fuxing trực thuộc Đại học Y khoa Thủ đô, giới thiệu một phương pháp hiệu quả để phát hiện sớm đột quỵ cấp tính:
1: Quan sát xem có bị xệ mặt không;
2: Kiểm tra xem có bị yếu một bên tay không;
0: Nghe (số 0) để xem giọng nói có rõ ràng không.
Nếu bất kỳ triệu chứng nào nêu trên xuất hiện đột ngột, hãy gọi ngay số 115 để được cấp cứu y tế.
Khi mùa hè đến, có nhiều yếu tố có thể gây ra đột quỵ:
Tăng tiết mồ hôi dẫn đến độ nhớt của máu cao hơn;
Chênh lệch nhiệt độ lớn giữa trong nhà và ngoài trời gây ra hiện tượng co giãn liên tục của các mạch máu trong não, có thể cản trở lưu thông máu;
Mọi người trải qua nhiều biến động tâm trạng hơn vào mùa hè, khiến họ dễ nổi nóng hơn, điều này có thể ảnh hưởng đến huyết áp.
Các biện pháp phòng ngừa hàng ngày bao gồm:
1. Ăn nhiều protein chất lượng cao, chẳng hạn như trứng, sữa và thịt nạc, bổ sung vitamin, giảm ăn các thực phẩm nhiều muối, nhiều chất béo và nhiều đường, ăn nhiều trái cây và rau quả, bỏ thuốc lá và hạn chế uống rượu;
2. Tập thể dục phù hợp, chẳng hạn như squat, các bài tập giãn cơ ngón tay, đi bộ nhanh và Thái Cực Quyền;
3. Thường xuyên đo sức nắm và tốc độ đi bộ. Nếu cần thiết, tiến hành kiểm tra khối lượng cơ theo lời khuyên của bác sĩ;
4. Đảm bảo ngủ đủ giấc, tránh thức khuya, ứng phó khoa học với nhiệt độ cao và uống đủ nước.
5. Chủ động kiểm soát các yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, tiểu đường, tăng lipid máu, rung nhĩ và bệnh tim mạch vành. Bệnh nhân mắc bệnh tim mạch và mạch máu não nên uống thuốc đều đặn theo chỉ định của bác sĩ và thường xuyên theo dõi các chỉ số như huyết áp, đường huyết và lipid máu. Tránh tự ý ngừng hoặc giảm liều thuốc.
(Ảnh minh hoạ: Internet)
(Nguồn: QQ)
