Nghiên cứu mới cho thấy, virus đường hô hấp thông thường như cúm và COVID-19 có thể kích hoạt các tế bào ung thư vú đang ngủ yên. Điều này đặt ra cảnh báo về tầm quan trọng của việc tiêm phòng và các biện pháp phòng ngừa cho những người có tiền sử ung thư.
Tại sao một số bệnh ung thư tái phát sau nhiều năm ngủ yên là câu hỏi mà các nhà khoa học đang chạy đua để tìm lời giải đáp. Bằng chứng trước đây cho thấy căng thẳng, viêm mãn tính và thay đổi nội tiết tố có thể đánh thức các tế bào ung thư đang ngủ. Giờ đây, trong trường hợp ung thư vú, một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí y khoa Nature cho thấy, các loại virus đường hô hấp thông thường, như cúm và COVID-19, có thể kích hoạt lại các tế bào ung thư không hoạt động trong phổi và dẫn đến bệnh di căn trong vòng vài tuần.
Tuy nhiên, có thể không phải bản thân virus gây ra tình trạng này mà là do phản ứng miễn dịch của chúng ta. BS Karishma Kollipara (bác sĩ phẫu thuật vú tại Bệnh viện Đại học Staten Island của Northwell) cho biết, báo cáo cho thấy các triệu chứng bề ngoài không phải là mối đe dọa duy nhất. BS Kollipara nói với HuffPost: “Những phát hiện này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tiêm phòng và các chiến lược phòng ngừa ở bệnh nhân ung thư, đặc biệt là những người có tiền sử bệnh di căn”.
Trong đại dịch, các nhà khoa học nhận thấy sự gia tăng số ca tử vong và bệnh di căn phổi ở những người sống sót sau ung thư vú đã được chẩn đoán nhiễm SARS-CoV-2, loại virus gây ra COVID-19. Ví dụ, một nghiên cứu cho thấy những người đang mắc bệnh ung thư vú và có kết quả xét nghiệm dương tính với COVID-19 có nguy cơ tử vong gấp đôi so với những người mắc ung thư vú có kết quả xét nghiệm âm tính với COVID-19.
Một báo cáo khác phát hiện ra rằng những người mắc ung thư vú và có kết quả xét nghiệm dương tính với COVID-19 có nguy cơ mắc bệnh di căn ở phổi cao hơn gần 50% so với những người mắc ung thư vú không mắc COVID-19.
Cần nhiều nghiên cứu hơn để hiểu cách thức nhiễm virus ảnh hưởng đến sự tái phát ung thư, nhưng báo cáo này đưa ra một số manh mối quan trọng về lý do tại sao sự tái phát ung thư vú đã tăng lên kể từ đại dịch COVID-19.
Theo TS Jennifer Wall Forrester (chuyên gia về bệnh truyền nhiễm và giáo sư y học lâm sàng nội khoa tại UC Health), bằng chứng trước đây đã chỉ thấy rằng tình trạng viêm nhiễm do các bệnh khác, lão hóa và chấn thương gây ra có thể kích hoạt lại một số tế bào ung thư không hoạt động.
Một số nhà khoa học đã đưa ra giả thuyết rằng nhiễm virus cũng có thể gây ra tình trạng viêm nhiễm kích hoạt lại các tế bào ung thư không hoạt động lan truyền (DDC) – các tế bào ung thư trước đó đã tách khỏi khối u ban đầu, sau đó lắng xuống và không hoạt động trong một thời gian dài.
Để kiểm tra lý thuyết này, các nhà nghiên cứu đã cho chuột tiếp xúc với SARS-CoV-2 hoặc cúm. Họ phát hiện ra rằng cả 2 loại virus đều kích thích DDC trong phổi. Trong vòng vài ngày, các tế bào đã di căn; trong vòng 2 tuần, các tổn thương di căn đã hình thành.
Trong một thông cáo báo chí, một trong những nhà nghiên cứu, TS Julio Aguirre-Ghiso (giám đốc Viện Ung thư Ngủ yên của MECCC), đã ví DDC như những tàn lửa còn sót lại từ một đám lửa trại bị bỏ hoang. Ông nói: “Virus đường hô hấp giống như một cơn gió mạnh thổi bùng ngọn lửa”.
Điều thú vị là các tế bào ung thư được đánh thức lại trở thành trạng thái ngủ yên một lần nữa sau khi tình trạng nhiễm trùng được giải quyết. Điều đó nói rằng, những tế bào đó đã được đánh thức nhiều hơn so với trước đây và do đó có nhiều khả năng nhân lên trong tương lai.
Về lý thuyết, mỗi lần nhiễm trùng trong tương lai sẽ làm tăng nguy cơ các tế bào ung thư không hoạt động có thể thức dậy và sinh sôi nảy nở. Cần lưu ý rằng nghiên cứu được thực hiện trên loài gặm nhấm.
Mặc dù tác dụng tương tự có thể xảy ra ở người, nhưng điều này vẫn chưa được chứng minh chắc chắn. Ngoài ra, nghiên cứu chỉ kiểm tra các tế bào ung thư trong phổi, vì vậy không rõ liệu nhiễm trùng có ảnh hưởng đến các tế bào nằm ở các bộ phận khác của cơ thể hay không.
Khi bạn bị cúm hoặc COVID-19, cơ thể bạn sẽ giải phóng các cytokine gây viêm giúp chống lại mầm bệnh và chữa lành các mô bị tổn thương.
Theo Phòng khám Cleveland, cytokine cũng cho các tế bào miễn dịch biết nơi cần đến để chúng có thể tấn công và loại bỏ nhiễm trùng. Mặc dù các cytokine gây viêm rất cần thiết để chống lại nhiễm trùng, nhưng chúng cũng được biết là “thúc đẩy sự ác tính và di căn của ung thư”, nghiên cứu cho biết. Một loại cytokine gây viêm cụ thể, interleukin-6 (IL-6), dường như đã kích hoạt các DDC và cho phép chúng nhân lên.
Đồng thời, các thành phần khác của hệ thống miễn dịch, bao gồm một loại tế bào bạch cầu gọi là tế bào T, bị suy yếu. CD4, một loại tế bào T, ảnh hưởng đến chức năng của CD8, một tế bào T thường ức chế sự phát triển của tế bào khối u. Kết quả là các tế bào khối u có thể tồn tại trong cơ thể, BS Kollipara giải thích.
Để hiểu rõ hơn về tác động này, các nhà nghiên cứu đã vô hiệu hóa IL-6 ở chuột và nhận thấy rằng ít tế bào ung thư được đánh thức hơn nhiều. Đối với nhóm nghiên cứu, điều này cuối cùng cho thấy rằng sự gia tăng IL-6 sau khi nhiễm trùng đóng một vai trò thiết yếu trong việc kích hoạt các tế bào ung thư đang ngủ.
BS Forrester nghi ngờ mối liên hệ giữa nhiễm virus và tái phát ung thư là đa yếu tố. Cần nhiều nghiên cứu hơn để hiểu cách thức nhiễm virus ảnh hưởng đến sự tái phát ung thư, nhưng báo cáo này đưa ra một số manh mối quan trọng về lý do tại sao sự tái phát ung thư vú đã tăng lên kể từ đại dịch COVID-18. BS Forrester nói: “Nghiên cứu này có thể dẫn đến nhiều nghiên cứu hơn để xác định xem loại phản ứng miễn dịch này ở người có góp phần vào phát hiện đó hay không”.
Theo BS Forrester, những phát hiện mới này củng cố tầm quan trọng của việc những người sống sót sau ung thư và những người mắc bệnh ung thư phải thực hiện các biện pháp phòng ngừa bổ sung để tránh bị cúm hoặc COVID-19.
Bà khuyến nghị cập nhật vắc-xin và rửa tay kỹ lưỡng khi ra ngoài. Nếu bạn xuất hiện các triệu chứng hô hấp, hãy đặt lịch hẹn với nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe. Có các phương pháp điều trị theo toa cho cả COVID-19 và cúm có thể rút ngắn thời gian mắc bệnh và giảm cường độ của các triệu chứng.
BS Kollipara cho biết, mọi người nên cân nhắc đeo khẩu trang ở nơi công cộng nếu họ có các triệu chứng hô hấp để giúp ngăn ngừa lây lan sang những người sống sót sau ung thư. Bà nói: “Các biện pháp đơn giản như tiêm phòng, đeo khẩu trang và điều trị sớm đã mang lại lợi ích đã biết với rủi ro tối thiểu và do đó nên được khuyến khích”.
(Ảnh minh họa: Internet)
(Nguồn: Huffpost)
