Một nghiên cứu mới được công bố trên Journal of the American Medical Association (JAMA) cho thấy, ung thư đại trực tràng đã trở thành nguyên nhân gây tử vong do ung thư hàng đầu ở người trưởng thành dưới 50 tuổi tại Mỹ. Đây là một phát hiện đáng chú ý vì tỷ lệ tử vong do ung thư tổng thể ở nhóm tuổi này đã giảm kể từ năm 1990, nhưng tử vong do ung thư đại trực tràng lại tăng lên mỗi năm.
Trong nghiên cứu, các nhà khoa học đã theo dõi tỷ lệ tử vong do 5 loại ung thư hàng đầu ở người dưới 50 tuổi trong 3 thập kỷ qua. Vào năm 1990, ung thư phổi và khí quản là nguyên nhân tử vong do ung thư cao nhất, tiếp theo là ung thư vú, bạch cầu, ung thư não và hệ thần kinh, ung thư đại trực tràng. Theo thời gian, tử vong do nhiều loại ung thư khác đã giảm, nhưng ung thư đại trực tràng tăng lên và cuối cùng vượt lên vị trí số 1.
Tiếp đó, từ năm 2014 đến 2023, tử vong do ung thư phổi ở nhóm này giảm gần 5,7% mỗi năm, ung thư vú giảm 1,4% mỗi năm, bạch cầu giảm 2,3% và ung thư não giảm 0,3%. Ngược lại, tử vong do ung thư đại trực tràng lại tăng 1,1% mỗi năm.
Tỷ lệ mắc và tử vong do ung thư đại trực tràng ở người dưới 50 tuổi đã gia tăng đáng kể trong 3 thập kỷ qua. Số ca mắc bệnh trong nhóm tuổi này đã tăng gần 1,4% mỗi năm kể từ năm 2000, trong khi ở người trên 50 tuổi lại giảm khoảng 3,1% mỗi năm.
Cho đến nay, các chuyên gia vẫn chưa xác định được nguyên nhân chính xác đứng sau xu hướng này, nhưng nhiều yếu tố có thể đóng góp, bao gồm:
Thay đổi chế độ ăn uống hiện đại, nhiều thực phẩm chế biến sẵn
Tỷ lệ béo phì tăng cao
Lối sống ít vận động
Sự biến đổi trong hệ vi sinh đường ruột
Các yếu tố môi trường và chưa rõ về mặt sinh học
Điều đáng chú ý là bác sĩ cũng gặp những bệnh nhân trẻ khỏe, tập thể dục thường xuyên, ăn uống lành mạnh nhưng vẫn được chẩn đoán ung thư đại trực tràng, cho thấy nguyên nhân rất phức tạp.
Một trong những lý do khiến tử vong do ung thư đại trực tràng đang tăng là hầu hết bệnh nhân dưới 50 tuổi được phát hiện bệnh ở giai đoạn tiến triển. Khoảng 3 trong 4 bệnh nhân trẻ bị chẩn đoán ở giai đoạn muộn, điều này giải thích tại sao dù có tiến bộ trong điều trị nhưng tỷ lệ tử vong vẫn không giảm.
Các chuyên gia nhận định đây là điều đáng quan ngại và phản ánh đúng tình hình lâm sàng mà họ gặp phải trong thực tế điều trị khi ngày càng nhiều bệnh nhân trẻ được chẩn đoán ung thư đại trực tràng ở giai đoạn muộn.
Các bác sĩ nhấn mạnh tầm quan trọng của việc sàng lọc ung thư đại trực tràng đúng lúc và liên tục. Hiện tại, hướng dẫn y tế khuyến nghị:
Bắt đầu sàng lọc từ 45 tuổi đối với người có nguy cơ trung bình.
Nếu có người thân bậc một (cha, mẹ, anh, chị, em ruột) được chẩn đoán ung thư đại trực tràng trước 50 tuổi, thì nên bắt đầu sàng lọc sớm hơn 10 năm so với tuổi chẩn đoán của người đó.
Ví dụ, nếu một người thân được chẩn đoán ở 45 tuổi, bạn nên bắt đầu sàng lọc từ 35 tuổi.
Một số triệu chứng cảnh báo có thể xuất hiện sớm và không nên bỏ qua:
Đau bụng kéo dài
Chảy máu trực tràng
Thay đổi thói quen đi ngoài
Mệt mỏi bất thường do thiếu máu
Nếu bạn gặp bất kỳ dấu hiệu nào kéo dài nhiều tuần, hãy thảo luận với bác sĩ để được đánh giá và tư vấn sàng lọc phù hợp.
(Ảnh minh họa: Internet)
(Nguồn: Health)
