Nghiên cứu mới đây của Đại học New York (NYU) chỉ ra rằng, khả năng ghi nhớ không chỉ giới hạn ở não bộ mà còn tồn tại ở tất cả các tế bào trong cơ thể. Phát hiện này mở ra những hướng đi mới trong việc điều trị các vấn đề liên quan đến học tập và ghi nhớ.
Chúng ta thường mặc định rằng học tập và ghi nhớ là chức năng của não bộ. Tuy nhiên, nghiên cứu của các nhà khoa học tại NYU đã chứng minh điều ngược lại. Nhà thần kinh học Nikola Kukushkin (NYU) khẳng định: “Học tập và ghi nhớ thường chỉ liên quan đến não và tế bào não, nhưng nghiên cứu của chúng tôi cho thấy các tế bào khác trong cơ thể cũng có thể học tập và hình thành trí nhớ”. Ông cũng cho biết, việc hiểu rõ hơn về quá trình này có thể giúp cải thiện hiệu quả điều trị các vấn đề về học tập và trí nhớ.
Việc nhồi nhét kiến thức trước kỳ thi không phải là cách học hiệu quả và bền vững. Thay vào đó, việc lặp lại hành vi học tập sẽ kích hoạt quá trình hình thành trí nhớ trong các tế bào thần kinh, từ đó mã hóa những ký ức ngày càng mạnh mẽ. Hiện tượng này được gọi là “hiệu ứng khoảng cách tập trung”, một cơ chế được bảo tồn ở cấp độ tế bào và hành vi của tất cả các loài động vật.
Bằng cách cho các tế bào không phải tế bào thần kinh, cụ thể là tế bào thận, tiếp xúc với các mô hình hóa học tương tự trong phòng thí nghiệm, Kukushkin và các đồng nghiệp đã chứng minh các mô này cũng trải qua hiệu ứng khoảng cách tập trung. Các gen liên quan đến sự hình thành trí nhớ trong tế bào thần kinh dường như cũng được kích hoạt trong các tế bào này, dựa trên phép đo sản phẩm phụ biểu hiện gen được gọi là luciferase. Nhà thần kinh học Kukushkin giải thích: “Khả năng học hỏi từ sự lặp lại cách quãng không phải là đặc thù của tế bào não, trên thực tế, nó có thể là đặc tính cơ bản của tất cả các tế bào”.
Phản ứng của tế bào thần kinh và tế bào thận phụ thuộc vào số vòng protein kinase A và C (PKA và PKC) mà chúng được xử lý. Các “xung huấn luyện” hóa học này là thành phần đã biết của bộ nhớ hình thành tầng tín hiệu. Kukushkin viết trên Tạp chí Psychology Today: “Các xung 3 phút thực sự kích hoạt ‘gen trí nhớ’, nhưng chỉ kéo dài 1-2 giờ, trong khi sau các xung 4 phút, gen này được kích hoạt mạnh hơn và kéo dài trong nhiều ngày”.
Phản ứng của tế bào cũng phụ thuộc vào khoảng thời gian giữa các xung. Chính những yếu tố này làm thay đổi cường độ và thời gian kích hoạt các phân tử hình thành trí nhớ – giống hệt như những gì xảy ra trong các tế bào thần kinh của chúng ta. Ông cho biết thêm: “Trí nhớ không chỉ tồn tại trong não mà còn khắp cơ thể chúng ta, và ‘trí nhớ cơ thể’ này có thể đóng một vai trò trong duy trì sức khỏe cũng như hình thành bệnh tật”.
Vẫn còn rất nhiều điều cần tìm hiểu về cách thức hoạt động của quá trình này trong cơ thể con người. Trước đây, các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra rằng sự tương tác ngày càng tăng giữa PKA và một loại enzyme gọi là kinase điều hòa tín hiệu ngoại bào, không chỉ tăng cường khả năng học tập mà còn khắc phục các khiếm khuyết trong học tập.
Kukushkin khuyến nghị: “Chúng ta cần đối xử với cơ thể mình giống như cách chúng ta đối xử với bộ não. Ví dụ, hãy nghĩ về cách tuyến tụy của chúng ta ghi nhớ chế độ ăn uống trong quá khứ để duy trì lượng đường trong máu khỏe mạnh, hoặc cách các tế bào ung thư ghi nhớ các phác đồ hóa trị”. Nghiên cứu này đã được công bố trên Tạp chí Nature Communications.
(Ảnh minh họa: Internet)
(Nguồn: QQ)
