Đó chính là củ gừng!
Gừng còn gọi là Khương, Sinh Khương, Can Khương, tên khoa học Zingiber offcinale Rosc, thuộc họ Gừng Zingiberaceae.
Sinh khương là củ (thân rễ) tươi. Khương (Rhizoma Zingiberis) là thân rễ của cây gừng tươi hoặc khô. Tùy theo tươi hay khô, vị thuốc mang tên khác nhau. Sinh khương là củ (thân rễ) tươi. Can khương là thân rễ phơi khô.
Gừng là một loại cây nhỏ, sống lâu năm, cao 0,6 đến 1m. Thân rễ mầm lên thành củ, lâu dẫn thành xơ. Lá mọc so le, không cuống, có bẹ, hình mác dài 15 đến 20cm, rộng chừng 2cm, mặt bóng nhãn, gần giữa hơi trắng nhạt, và có mùi thơm. Trục hoa xuất phát từ gốc, dài tới 20cm, cụm hoa thành bông mọc sít nhau, hoa dài 5cm, rộng 2-3cm, lá bắc hình trứng, dài 2,5cm, mép lưng màu vàng, đài hoa dài chừng 1cm, có 3 răng ngắn, 3 cành hoa dài chừng 2cm, màu vàng xanh, mép cánh hoa màu tím, nhị cũng tím.
Theo các sách thảo dược, trong gừng có các hợp chất là gingerol, shogaol và zingiberene. Các hợp chất gingerol trong gừng có ảnh hưởng lớn đến các mạch máu, kích thích các cơn co thắt mạch máu.
Nhờ vậy, gừng tăng khả năng cương cứng của cậu nhỏ, tăng sức mạnh và ham muốn tình dục. Do đó, cách trị yếu sinh lý bằng gừng là phương pháp được nhiều người áp dụng và đã thành công.
Lưu thông máu kém có thể gây yếu sinh lý ở nam giới bởi vì các mạch máu bị hư hỏng hoặc suy giảm, khiến dương vật không thể nhận máu vào và nở rộng ra ở mức cần thiết để đạt được sự cương cứng. Các loại thảo mộc nhất định, chẳng hạn như gừng, có thể giúp tăng sự giãn nở mạch máu và cải thiện lưu thông máu. Vậy nên, gừng là một loại gia vị rất hữu ích trong chốn khuê phòng.
Gừng được trồng ở khắp nơi trong nước ta để lấy củ ăn và làm thuốc, dùng trong nước và xuất khẩu.
Muốn có gừng tươi (sinh khương) thường đào củ vào mùa hạ và thu. Cắt bỏ lá và rễ con, rửa sạch là được. Muốn giữ gừng tươi lâu phải đặt vào chậu phủ kín đất lên. Khi dùng đào lên rửa sạch. Mùa đông, đào lấy những thân rễ già, cắt bỏ lá và rễ con, rửa sạch, phơi khô sẽ được can khương.
Ngoài 2 loại gừng trên dùng trong đông y, trên thị trường quốc tế, người ta còn tiêu thụ 2 loại gừng gọi là gừng xám và gừng trắng. Gừng xám là loại củ còn để nguyên vỏ hay cạo vỏ ở những chỗ phẳng, rồi phơi khô. Gừng trắng là loại gừng đã được cạo lớp vỏ ngoài có chứa nhiều nhựa dầu (oléorésine), rồi mới phơi khô. Thường người ta còn ngâm gừng già vào trong nước một ngày, rồi mới lấy ra cạo vỏ. Có khi người ta còn làm trắng bằng canxi hypoclorit, hay ngâm nước với hoặc xông hơi diêm sinh (SO,).
Trong gừng có 2-3% tinh dầu. Ngoài ra còn có chất nhựa dầu (5%), chất béo (3,7%), tinh bột và các chất cay như zingeron, zingerola và shogaola.
Tinh dầu gừng có tỷ trọng 0,878, tả tuyển, năng suất quay cực -25° ở -5°C, độ sôi 155-300 độ. Trong tinh dầu có ở camphen, B phelandren, một cacbua: zingiberen C15H24, một rượu sesquitecpen, một ít xitrala bocneola và geraniola.
Nhựa gồm một nhựa trung tính, hai nhựa axit. Zingerola là một chất lỏng sánh, màu vàng không mùi, vị rất cay, độ sôi ở 18mm thủy ngân 235-240 độ C. Bản thân chất này không đơn thuần, khi cùng đun sôi với Ba (OH)2 sẽ bị phân giải cho những chất andehit bay hơi, những chất cay có tinh thể gọi là zingeron C11H14O3 và một chất ở thể dầu gọi là shogaola.
Shogaola có độ sôi 201-203 độ C.
Zingeron có tinh thể, độ sôi 40-41 độ C, vị rất cay.
Căn cứ vào sự hiểu biết hiện nay về cấu tạo hóa học, những chất có cấu tạo trên đây, trong đó n lớn hơn 1 thì đều có vị cay như các chất trong gừng. Do những công thức trên, chúng ta hiểu được tại sao khi ngâm gừng lâu với một dung dịch 5/ KOH, thì sẽ mất hết tính chất cay.
Tiêm zingeron vào tĩnh mạch thỏ, thần kinh trung khu vận động bị tê liệt, nhưng uống với liều cao không có hiện tượng độc nào, tuy nhiên, con vật kém ăn, nhu động ruột bị ức chế. Khi cho thỏ uống gừng, thì không thấy độc tính, nhưng chó uống thì gây nôn.
Năm 1930, H. M. Emig tiêm mạch máu thuốc ging thì thấy con vật thí nghiệm có hơi thở mau lên, biên độ giảm xuống, mạch nhanh lên, huyết áp tăng cao. Người ta cho rằng các hiện tượng đó. là do tỉnh dấu của gừng gây ra.
Chúng ta thấy những thí nghiệm được lý nếu trên chưa chứng minh những kinh nghiệm dùng gừng trong nhân dân ta.
Theo tài liệu cổ, sinh khương vị cay, tính hơi ôn, vào ba kinh phế, tỳ và vị. Có tác dụng phát biểu tán hàn, ôn trung, làm hết nôn, tiêu đờm, hành thủy giải độc. Dùng chữa ngoại cảm, biểu chứng, bụng đầy chướng, nôn mửa, giải độc bán hạ, nam tinh, cua cá, đờm ẩm. Can khương vị cay, tính ôn, bào khương (can khương bào chế rồi) vị trong ngoài đều nhiệt, vì nhiệt mà đau bụng, cay đảng tính đại nhiệt. Vào sâu kinh tâm, phế, tỳ. vị, thận và đại tràng. Có tác dụng ôn trung tán hàn, hồi dương thông mạch, dùng chữa thổ tả, bụng đau, chân tay lạnh, mạch nhỏ, hàn ẩm xuyên hi phong hàn thấp tỳ.
Trong nhân dân, gừng là một vị thuốc giúp tiêu hóa, dùng trong những trường hợp kém ăn, ăn uống không tiêu, nôn mửa đi ngoài, cảm mạo, phong hàn làm thuốc ra mồ hôi, chữa ho mất tiếng. Giám tươi (sinh khương) dùng với liều 3-6g dưới dạng thuốc sắc hay thuốc pha hoặc rượu gừng tươi (mỗi ngày 2-5ml). Gừng khô (can khương) dùng khi bị lạnh mà đau bụng, đi ỉa lỏng, mệt lả, nôn mửa. Liều dùng cũng như gừng tươi.
Ngoài công dụng làm thuốc, gừng còn tiêu thực mạnh trên thị trường trong nước và thế giới vì một thực phẩm, nguyên liệu chế rượu bia (Anh Mỹ lại thích loại bia này), mứt gừng…
(Ảnh: Internet)
