Những lựa chọn của bạn về chế độ ăn uống, tập thể dục, các thói quen khác có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể cũng như nguy cơ mắc ung thư và các bệnh nghiêm trọng khác. Việc tuân thủ các khuyến nghị về xét nghiệm sàng lọc ung thư rất quan trọng. Xét nghiệm sàng lọc được sử dụng để tìm ung thư ở những người không có triệu chứng. Việc sàng lọc thường xuyên giúp bạn có cơ hội tốt nhất để phát hiện ung thư sớm khi nó còn nhỏ, tránh lan rộng.
Từ 21 – 29 tuổi
Ung thư ruột kết
Tìm hiểu xem bạn có nguy cơ mắc ung thư ruột kết cao hơn mức trung bình do tiền sử gia đình, rối loạn di truyền hay các yếu tố khác không. Nếu không, hiện tại chưa cần xét nghiệm. Nếu bạn có nguy cơ cao hơn, hãy trao đổi với bác sĩ về thời điểm cần bắt đầu xét nghiệm và xét nghiệm nào phù hợp với bạn.
Ung thư vú
Tất cả phụ nữ nên biết ngực của mình trông và cảm thấy như thế nào và báo cáo ngay cho bác sĩ bất kỳ thay đổi nào. Nếu có nguy cơ, hãy trao đổi với chuyên gia về thời điểm bạn cần bắt đầu chụp nhũ ảnh hoặc các xét nghiệm sàng lọc khác.
Ung thư cổ tử cung
Bạn không cần làm xét nghiệm trước tuổi 25. Bắt đầu từ tuổi 25 và đến 65 tuổi, tất cả những người có cổ tử cung nên làm tầm soát 5 năm mỗi lần.
Từ 30 – 39 tuổi
Ung thư ruột kết
Ung thư vú
Ở độ tuổi này, chị em cần chú ý tầm soát ung thư vú. Nếu có nguy cơ cao hơn bình thường thì cần chụp nhũ ảnh hoặc làm thêm các xét nghiệm sàng lọc khác.
Ung thư cổ tử cung
Bạn cần làm tầm soát ung thư cổ tử cung ở độ tuổi này, ngay cả khi đã tiêm phòng vắc-xin HPV đầy đủ.
Từ 40 – 49 tuổi
Ung thư ruột kết
Tất cả mọi người có nguy cơ trung bình nên bắt đầu xét nghiệm ở độ tuổi 45. Một số lựa chọn xét nghiệm bạn có thể trao đổi với bác sĩ.
Ung thư vú
Phụ nữ từ 40 đến 44 tuổi nên có quyền lựa chọn bắt đầu tầm soát ung thư vú hàng năm bằng chụp nhũ ảnh nếU muốn. Những ưu và nhược điểm của việc tầm soát nên được cân nhắc khi đưa ra quyết định này.
Bắt đầu từ tuổi 45, phụ nữ nên chụp nhũ ảnh hàng năm.
Ung thư cổ tử cung
Ung thư tuyến tiền liệt
Bắt đầu từ tuổi 45, nam giới có nguy cơ mắc ung thư tuyến tiền liệt cao hơn mức trung bình nên trao đổi với bác sĩ về việc cần phải làm tầm soát ung thư hay không. Nhất là trong gia đình từng có người bị bệnh trước tuổi 65.
Những người đàn ông có nhiều hơn một người họ hàng gần mắc ung thư tuyến tiền liệt trước 65 tuổi có nguy cơ mắc bệnh cao hơn. Nên trao đổi với bác sĩ về việc xét nghiệm bắt đầu từ năm 40 tuổi.
Từ 50 – 64 tuổi
Ung thư ruột kết
Ung thư phổi
Những người từ 50 – 80 tuổi nên tầm soát ung thư phổi hàng năm. Nhất là những người hút thuốc, từng hút thuốc, có tiền sử hút thuốc ít nhất 20 gói/năm.
Trước khi quyết định sàng lọc, bạn nên thảo luận với bác sĩ về mục đích, cách thực hiện và lợi ích, tác hại có thể xảy ra của việc sàng lọc. Những người vẫn hút thuốc nên được tư vấn về việc cai thuốc.
Ung thư vú
Phụ nữ từ 50 đến 54 tuổi nên chụp nhũ ảnh hàng năm. Hãy chắc chắn rằng bạn hiểu rõ ưu và nhược điểm của việc tầm soát ung thư vú.
Bắt đầu từ tuổi 55, bạn nên chuyển sang chụp nhũ ảnh 2 năm một lần hoặc có thể tiếp tục chụp mỗi năm một lần.
Ung thư cổ tử cung
Ung thư tuyến tiền liệt
Từ 65 tuổi trở lên
Ung thư ruột kết
Xét nghiệm được khuyến nghị cho đến 75 tuổi. Những người từ 76 đến 85 tuổi nên trao đổi với nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe về việc liệu tiếp tục sàng lọc có phù hợp với họ hay không. Hầu hết những người trên 85 tuổi không nên sàng lọc nữa.
Ung thư phổi
Ung thư vú
Ung thư cổ tử cung
1. Tránh xa thuốc lá
Không có dạng thuốc lá nào an toàn. Nếu bạn hút thuốc lá hoặc sử dụng các loại sản phẩm từ thuốc lá, tốt nhất nên dừng lại. Điều quan trọng nữa là tránh xa khói thuốc lá (hút thuốc lá thụ động). Cả việc sử dụng các sản phẩm thuốc lá và tiếp xúc với khói thuốc lá đều có thể gây ung thư cũng như nhiều vấn đề sức khỏe khác.
Nếu không sử dụng các sản phẩm thuốc lá, bạn có thể giúp đỡ người khác bằng cách khuyến khích những người xung quanh bỏ thuốc.
2. Duy trì cân nặng khỏe mạnh
Thừa cân hoặc béo phì có thể làm tăng nguy cơ mắc nhiều loại ung thư. Bạn có thể kiểm soát cân nặng của mình bằng cách lựa chọn chế độ ăn uống lành mạnh và tập thể dục:
– Tránh tăng cân quá mức trong suốt cuộc đời.
– Cân bằng lượng calo bạn nạp vào với lượng hoạt động thể chất.
Nếu bạn thừa cân, hãy cố gắng đạt được cân nặng khỏe mạnh và duy trì cân nặng đó. Giảm ngay cả một lượng cân nhỏ cũng có lợi cho sức khỏe và là một khởi đầu tốt. Theo dõi khẩu phần ăn là một phần quan trọng trong việc kiểm soát cân nặng, đặc biệt là đối với thực phẩm nhiều chất béo và đường. Ít chất béo và không có chất béo không phải lúc nào cũng có nghĩa là ít calo. Vì vậy, hãy đọc nhãn và ăn nhiều rau, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt thay vì thực phẩm có nhiều calo hơn.
3. Thường xuyên vận động
Người lớn
Mỗi tuần, hãy dành ít nhất 150-300 phút hoạt động thể chất cường độ vừa phải hoặc 75-150 phút hoạt động cường độ mạnh (hoặc kết hợp cả hai).
Trẻ em và thanh thiếu niên
Hoạt động ở cường độ vừa phải hoặc mạnh ít nhất 1 giờ mỗi ngày.
Hoạt động vừa phải bất kỳ hoạt động nào khiến bạn thở mạnh như đi bộ nhanh. Trong các hoạt động vừa phải, bạn sẽ nhận thấy nhịp tim và nhịp thở tăng nhẹ. Bạn có thể nói chuyện, nhưng không thể hát trong khi hoạt động.
Các hoạt động mạnh được thực hiện ở cường độ cao hơn. Chúng làm tăng nhịp tim, đổ mồ hôi và nhịp thở nhanh hơn.
4. Ăn uống lành mạnh
Thực hiện chế độ ăn uống lành mạnh bao gồm nhiều trái cây, rau và ngũ cốc nguyên hạt, hạn chế hoặc tránh thịt đỏ và thịt chế biến, đồ uống có đường và thực phẩm chế biến cao.
5. Không uống rượu
Nếu bạn uống rượu, không uống quá 1 ly mỗi ngày đối với phụ nữ hoặc 2 ly mỗi ngày đối với nam giới. Còn không, tốt nhất nên bỏ uống.
(Nguồn: Cancer)
