Một biến thể cúm mùa mới xuất hiện bất ngờ đang khiến các chuyên gia y tế Mỹ lo ngại về một mùa cúm khắc nghiệt sắp tới. Các quốc gia như Canada, Anh và Nhật Bản đã ghi nhận số ca mắc cúm tăng vọt do biến thể này, làm dấy lên cảnh báo cao tại Mỹ.
Khi nước Mỹ bước vào mùa cúm, một biến chủng cúm bất ngờ đang đe dọa khiến những tháng tới trở nên đặc biệt khắc nghiệt.
Canada, Vương quốc Anh và Nhật Bản đều đã ghi nhận số ca mắc cúm tăng trong thời gian gần đây. Theo Trung tâm An ninh Y tế Toàn cầu (Global Center for Health Security), dữ liệu ban đầu cho thấy biến thể subclade K, một biến thể của cúm A (H3N2), đang thúc đẩy sự lây lan này.
Đây là dấu hiệu cảnh báo cho Mỹ nếu biến thể subclade K xuất hiện tại đây.
Một nghiên cứu được công bố trong tháng này, Tạp chí BMJ dự đoán, mùa cúm 2025–2026 tại Vương quốc Anh, nơi mùa cúm bắt đầu sớm, có thể trở thành một trong những mùa cúm tồi tệ nhất từ trước đến nay. Báo cáo cho biết, chủng cúm H3N2 chủ đạo đã đột biến 7 lần trong mùa hè, khiến nó trở nên nghiêm trọng hơn bình thường.
Tại Nhật Bản, các quan chức y tế đã tuyên bố cúm là một dịch bệnh do số ca mắc cúm cao bất thường so với thời điểm này trong năm.
Chuyên gia về bệnh truyền nhiễm, giáo sư y học dự phòng và chính sách y tế tại Đại học Y Vanderbilt (thành phố Nashville, bang Tennessee) là bác sĩ William Schaffner cho biết: “Bởi vì virus cúm không cần hộ chiếu, tôi nghĩ chỉ là vấn đề thời gian trước khi biến chủng này xuất hiện ở Mỹ”. Ông cũng cho rằng: “Có thể nó đã có mặt ở đây, nhưng do chính phủ vừa trải qua đợt đóng cửa nên suốt nhiều tuần qua, chúng ta không nhận được nhiều thông tin về dịch cúm từ CDC (Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ)”.
Mặc dù các dấu hiệu trên cho thấy nguy cơ mùa cúm nghiêm trọng, bác sĩ Schaffner vẫn kêu gọi người dân không nên hoảng loạn. Ông nhấn mạnh: “Chúng ta cần chờ xem mọi việc sẽ diễn ra như thế nào, còn hơi sớm để kết luận. Cúm là loại virus hay thay đổi, gần như luôn đi ngược lại mọi dự đoán theo cách này hay cách khác”.
Theo bác sĩ Schaffner, khi CDC hoạt động trở lại bình thường trong vài ngày tới, sẽ có thêm dữ liệu về xu hướng cúm tại Mỹ.
Những thông tin ban đầu sau khi chính phủ mở cửa trở lại cho thấy hoạt động của virus cúm tại Mỹ ở mức thấp, song đã bắt đầu tăng trở lại.
Gần đây, các nhà nghiên cứu Canada đã công bố một báo cáo cảnh báo rằng công thức vắc-xin cúm năm nay là một “sự không phù hợp” với biến thể dường như đang chiếm ưu thế là subclade K.
Vì mũi tiêm phòng cúm năm nay không chủ yếu nhắm tới subclade K, nên biến thể này có thể dễ dàng né tránh được khả năng bảo vệ của vaccine, từ đó làm tăng tỷ lệ mắc bệnh.
Công thức vắc-xin cúm của khu vực Bắc Bán cầu được cập nhật hàng năm dựa trên các biến thể lưu hành trong mùa cúm vừa qua tại Nam Bán cầu.
Vắc-xin năm nay bao gồm các thành phần nhằm bảo vệ khỏi cúm A (H1N1), cúm A (H3N2) cũng như một loại cúm B.
Do biến thể subclade K của H3N2 chỉ bùng phát vào cuối mùa cúm tại Nam Bán cầu, nên các nhà sản xuất vắc-xin ở Bắc Bán cầu đã không đưa biến thể này vào mục tiêu phòng ngừa, theo báo cáo của Trung tâm Nghiên cứu và Chính sách Bệnh truyền nhiễm (Center for Infectious Disease Research and Policy Research).
Dữ liệu ban đầu từ các phòng thí nghiệm y tế công cộng trên toàn quốc cho thấy, khoảng 63% mẫu cúm A được xét nghiệm là H3N2 còn 37% là H1N1, tuy nhiên tỷ lệ subclade K trong số đó vẫn chưa rõ ràng.
Trong một tuyên bố, giảng viên cao cấp và bác sĩ tư vấn về bệnh truyền nhiễm tại Đại học Glasgow là tiến sĩ Antonia Ho nhấn mạnh: “Trong 2 loại virus cúm A mùa hiện tại, virus đang lưu hành chủ đạo [A/H3N2] có xu hướng gây bệnh nặng hơn so với A/H1N1, đặc biệt ở người lớn tuổi”.
Dù vắc-xin cúm năm nay có thể không phù hợp hoàn toàn với subclade K, các chuyên gia truyền nhiễm vẫn dự báo nó sẽ tăng cường đáng kể khả năng phòng ngừa nhiễm bệnh, đặc biệt giúp giảm nguy cơ bệnh nặng, nhập viện và tử vong.
Trưởng khoa truyền nhiễm tại bệnh viện Mount Sinai South Nassau (thành phố Oceanside, bang New York) đồng thời là người phát ngôn của Hiệp hội Các bệnh truyền nhiễm Mỹ, bác sĩ Aaron Glatt cho biết: “Mỗi năm đều xuất hiện các chủng cúm khác nhau. Vì vậy, chúng ta chưa có một loại vắc-xin phổ quát chỉ cần tiêm một lần”. Ông giải thích thêm: “Vắc-xin hiện tại được phát triển dựa trên diễn biến cúm tại Nam Bán cầu vào mùa đông, để dự đoán điều sẽ xảy ra tại Bắc Bán cầu. Vì vậy đây không phải là một trò chơi hoàn hảo”.
Bác sĩ Aaron Glatt cũng nhấn mạnh: “Luôn có sự phù hợp hoặc không phù hợp giữa vắc-xin và chủng virus. Tuy nhiên, những người đã tiêm vắc-xin sẽ được bảo vệ tốt hơn trước biến thể này, subclade K. Ngay cả khi họ mắc cúm thì khả năng bị nặng cũng thấp hơn nhiều so với người chưa tiêm”.
Nghiên cứu bước đầu tại Vương quốc Anh đã chứng minh điều này, khi hiệu quả vắc-xin phòng tránh nhập viện ở thời điểm đầu mùa đạt mức từ 70% đến 75% ở trẻ em và 30% đến 40% ở người lớn.
Khuyến nghị tiêm vắc-xin cho mọi đối tượng, nhấn mạnh tầm quan trọng bảo vệ nhóm nguy cơ
CDC khuyến khích mọi người từ 6 tháng tuổi trở lên nên tiêm vắc-xin cúm hàng năm, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tiêm phòng đối với các nhóm dễ bị tổn thương bởi bệnh nặng như người lớn tuổi, phụ nữ mang thai, người mắc bệnh mãn tính, người suy giảm miễn dịch và trẻ nhỏ.
Gần 9 trong số 10 trẻ em tử vong vì cúm trong mùa 2024–25 chưa được tiêm phòng đầy đủ.
Ngay cả những người có hệ miễn dịch khỏe mạnh cũng được hưởng lợi từ vaccine.
Bác sĩ Schaffner nhấn mạnh: “Virus này có thể khiến cả những người khỏe mạnh nhất cũng trở nên rất ốm yếu”. Ông kêu gọi: “Chúng tôi nhấn mạnh rằng tất cả mọi người đều nên tiêm vắc-xin, không chỉ những người dễ tổn thương mà cả người chăm sóc và thành viên gia đình của họ. Không ai muốn trở thành người gieo rắc virus đáng sợ này cả”.
Với mùa cao điểm cúm dự kiến sẽ rơi vào tháng 1 hoặc tháng 2, hiện vẫn chưa muộn để tiêm phòng nhưng bác sĩ Schaffner khuyến cáo mọi người không nên trì hoãn, bởi hệ miễn dịch cần khoảng 10 ngày đến 2 tuần để phát huy hiệu lực bảo vệ tối đa.
(Ảnh minh họa: Internet)
(Nguồn: Everyday Health)
