Một số loại vitamin và thảo mộc có thể âm thầm gây hại cho cơ quan nội tạng lớn nhất của cơ thể bạn.
Là cơ quan nội tạng lớn nhất, gan thực hiện hàng trăm chức năng quan trọng giúp cơ thể bạn hoạt động trơn tru. Gan chịu trách nhiệm lọc độc tố ra khỏi máu, xử lý các chất dinh dưỡng thiết yếu, sản xuất mật để tiêu hóa chất béo và chuyển hóa thuốc cũng như các hợp chất lạ.
Tuy nhiên, khi gan bị quá tải các chất độc hại, gan dễ bị viêm và tổn thương. Đặc biệt, các loại thực phẩm bổ sung thường chứa nồng độ cao các hợp chất có thể gây áp lực lên cơ quan chăm chỉ này. Mặc dù chúng thường được coi là một cách tự nhiên để hỗ trợ sức khỏe, các chuyên gia khuyến cáo rằng 6 loại thực phẩm bổ sung dưới đây nên được sử dụng cẩn thận để tránh nguy cơ gây tổn thương gan.
Chiết xuất trà xanh được săn đón rộng rãi vì đặc tính chống oxy hóa và bảo vệ tim, nhưng các chất bổ sung cô đặc có thể gây hại nhiều hơn là có lợi. BS Vanessa Rissetto (làm việc tại New York, Mỹ) cho biết: “Viên nang chiết xuất trà xanh (EGCG hoặc epigallocatechin gallate) có thể gây hại cho gan ở liều cao”.
Bà giải thích rằng EGCG cô đặc có thể tạo ra phản ứng miễn dịch và căng thẳng oxy hóa ở những người dễ mắc bệnh, dẫn đến viêm gan và kích ứng tương tự như viêm gan. Thay vào đó, bà khuyên bạn nên dùng trà pha vì nó có nồng độ EGCG thấp hơn nhiều. Nhưng nếu bạn thích bổ sung, bà nói, “hãy tránh dùng EGCG từ các chất bổ sung 300mg hoặc ít hơn mỗi ngày, tránh các sản phẩm cung cấp 800mg hoặc nhiều hơn mỗi ngày, vì chúng có liên quan đến tình trạng tăng men gan và tổn thương gan”.
Vitamin A đóng vai trò thiết yếu đối với thị lực, khả năng miễn dịch, sức khỏe làn da và sự phát triển của tế bào, nhưng quá nhiều có thể nhanh chóng trở nên độc hại, đặc biệt là khi dùng dưới dạng thực phẩm bổ sung. Loại có khả năng gây hại cao nhất là retinol, dạng hoạt động của vitamin A, thường được tìm thấy ở liều cao trong các chất bổ sung.
Không giống như các vitamin tan trong nước dễ dàng đào thải ra khỏi cơ thể, BS dinh dưỡng Tara Durden cho biết, vitamin A là một loại vitamin tan trong chất béo có xu hướng tích tụ trong gan khi lượng tiêu thụ vượt quá nhu cầu của cơ thể. Bà cảnh báo, khi gan bị quá tải vitamin A, nó sẽ làm tăng nguy cơ ngộ độc. Do đó, bà khuyên bạn nên tuân thủ liều lượng an toàn từ 1.000 đến 5.000 IU mỗi ngày và tránh liều cao hơn 10.000 IU để giảm nguy cơ ngộ độc vitamin A cấp tính.
Niacin, còn được gọi là vitamin B3, thường được dùng để kiểm soát cholesterol cao. Tuy nhiên, liều cao có thể gây hại rất lớn cho gan. Rissetto cho biết: “Ở mức độ dinh dưỡng, niacin an toàn, nhưng liều dược lý dùng cho cholesterol (thường từ 1 đến 6g mỗi ngày) có thể gây viêm gan và gây vàng da”. Bà nhấn mạnh, các chất bổ sung niacin giải phóng chậm có nguy cơ cao nhất.
Bà nhấn mạnh: “Ngay cả các chất bổ sung chứa 500mg trở lên cũng có thể làm tăng men gan ở một số người dùng và nguy cơ tăng lên khi dùng liều lượng gam mỗi ngày hoặc chuyển đổi công thức mà không có sự giám sát”. Vì những lý do này, lượng tiêu thụ tối đa có thể chịu đựng được đối với người lớn là 35mg hoặc ít hơn mỗi ngày. Rissetto cảnh báo, việc sử dụng thuốc theo toa hoặc bất kỳ liều lượng nào từ 1000mg mỗi ngày trở lên chỉ nên được thực hiện dưới sự hướng dẫn của bác sĩ lâm sàng.
Ashwagandha là một loại thực phẩm bổ sung thảo dược phổ biến được quảng cáo là có tác dụng giảm căng thẳng và lo âu. Mặc dù nhìn chung được coi là an toàn khi sử dụng trong thời gian ngắn, các báo cáo gần đây đã chỉ ra mối liên hệ giữa một số sản phẩm thảo dược thương mại tuyên bố có chứa ashwagandha với các trường hợp tổn thương gan hiếm gặp. Cũng có những trường hợp hiếm gặp tổn thương gan và trong một số trường hợp, cần phải ghép gan ở những người mắc bệnh gan từ trước và xơ gan.
Nguyên nhân chính xác gây độc gan vẫn chưa được biết rõ, nhưng một số chuyên gia nghi ngờ rằng các hợp chất trong ashwagandha được gọi là withanolide là thủ phạm chính. Liều lượng điển hình được tìm thấy trong các chất bổ sung dao động 150-600mg, dùng 1-3 lần mỗi ngày. Tuy nhiên, Durden khuyên bạn nên sử dụng liều thấp nhất có hiệu quả. Bà cũng khuyên bạn chỉ nên sử dụng chất bổ sung trong thời gian ngắn, chọn các nhãn hiệu đã được bên thứ 3 kiểm nghiệm và tìm kiếm sự chăm sóc y tế nếu xuất hiện các triệu chứng tổn thương gan.
Kava là một loại thực phẩm bổ sung thảo dược thường được sử dụng để thúc đẩy sự thư giãn và giảm lo âu. Tuy nhiên, tùy thuộc vào liều lượng và cách bào chế, tác dụng làm dịu của nó có thể gây tổn hại nghiêm trọng đến sức khỏe gan. Rissetto cảnh báo: “Các sản phẩm Kava, đặc biệt là chiết xuất dung môi, có liên quan đến tổn thương gan nghiêm trọng, bao gồm cả những trường hợp hiếm gặp là suy gan”.
Bà chỉ ra rằng những tác dụng này có thể là do các chất chuyển hóa độc hại của loại thảo mộc này hoặc khả năng làm suy giảm khả năng chống oxy hóa của gan. Nguy cơ tổn thương gan thậm chí còn cao hơn khi dùng thảo mộc này với rượu, các hợp chất khác có thể gây hại cho gan hoặc nếu bạn đã mắc bệnh gan từ trước. Để giảm nguy cơ tổn thương gan, Rissetto khuyến cáo nên chọn các công thức chiết xuất bằng nước làm từ rễ cây, không quá 240 – 250mg kavalactone mỗi ngày và chỉ dùng trong thời gian ngắn.
Mặc dù rễ cây rắn đen được tiếp thị như một phương thuốc tự nhiên cho các triệu chứng mãn kinh, chẳng hạn như bốc hỏa, đổ mồ hôi đêm và điều hòa tâm trạng, nhưng nó không phải là không có rủi ro.
Rissetto cho biết: “Rễ cây rắn đen có liên quan đến viêm gan đặc ứng [tổn thương gan do thuốc] và hiếm khi là suy gan”. Bà lưu ý rằng hợp chất cụ thể chịu trách nhiệm cho các tác động lên gan vẫn chưa được biết đến. Vì vậy, những người bị bệnh gan nên tránh nó và bất kỳ người dùng nào gặp các triệu chứng bất lợi nên ngừng sử dụng loại thảo mộc này ngay lập tức.
Nếu bạn chọn sử dụng rễ cây rắn đen chỉ nên trong khoảng 40mg chiết xuất mỗi ngày. Tuy nhiên, tính an toàn khi sử dụng lâu dài vẫn chưa chắc chắn, vì vậy tốt nhất là sử dụng chất bổ sung này trong thời gian ngắn và theo dõi chặt chẽ bất kỳ triệu chứng nào có thể phát sinh.
Nếu bạn đang dùng bất kỳ loại thực phẩm bổ sung nào ở trên, cả hai chuyên gia dinh dưỡng đều khuyên bạn nên ngừng sử dụng ngay lập tức và liên hệ với nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe nếu bạn nhận thấy các dấu hiệu và triệu chứng sau:
– Vàng da: Vàng da hoặc vàng lòng trắng mắt
– Nước tiểu sẫm màu: Đặc biệt nếu nước tiểu có màu nâu hoặc giống màu cola
– Phân nhạt màu: Phân trắng hoặc xám là dấu hiệu của tình trạng giảm lưu lượng mật
– Đau bụng hoặc khó chịu: Đặc biệt nếu đau ở phía trên bên phải bụng
– Buồn nôn, nôn hoặc chán ăn: Tìm kiếm sự chăm sóc y tế nếu các triệu chứng này vẫn tiếp diễn
– Ngứa da: Đây có thể là dấu hiệu của sự tích tụ mật hoặc độc tố
– Mệt mỏi: Đặc biệt là nếu nó nghiêm trọng hoặc kéo dài
– Dễ bị bầm tím: Tình trạng này xảy ra khi gan ngừng sản xuất đủ các yếu tố đông máu để cầm máu.
“Một số người không có triệu chứng sớm. Vì vậy, các bất thường về xét nghiệm máu (ALT/AST, bilirubin, INR) sau khi bắt đầu sử dụng thực phẩm bổ sung cũng cần được dừng lại và đánh giá”, Rissetto nói thêm. Trong tất cả các triệu chứng, chuyên gia nhấn mạnh rằng trong trường hợp tổn thương gan do thuốc hoặc thực phẩm bổ sung, vàng da báo hiệu bệnh nặng hơn và cần được điều trị kịp thời.
(Ảnh minh họa: Internet)
(Nguồn: Yahoo)
