Bài viết này được viết bởi bác sĩ chuyên khoa ung bướu, chia sẻ về một loại ung thư ít được nhắc đến nhưng lại rất nguy hiểm: Ung thư túi mật (bile-duct cancer). Mặc dù không phải là loại ung thư phổ biến nhất, nhưng do dấu hiệu ban đầu rất dễ bị bỏ qua, người bệnh thường được phát hiện khi đã ở giai đoạn tiến triển, khiến điều trị gặp nhiều khó khăn hơn.
Túi mật là một cơ quan nhỏ nằm dưới gan, có hình dạng như một chiếc túi, nhiệm vụ chính là lưu trữ và cô đặc dịch mật – dịch giúp tiêu hóa chất béo sau mỗi bữa ăn. Ung thư túi mật xảy ra khi các tế bào trong lớp niêm mạc túi mật trở nên bất thường và phát triển mất kiểm soát. Vì khởi phát âm thầm và triệu chứng không rõ ràng nên nhiều người chỉ phát hiện khi bệnh đã chuyển sang giai đoạn muộn.
Dưới đây là những trường hợp có nguy cơ cao hơn, cần đặc biệt chú ý khi khám kiểm tra định kỳ:
1. Người có sỏi túi mật, nhất là sỏi lớn hoặc đã bị lâu năm
Sỏi túi mật là yếu tố nguy cơ rõ rệt nhất. Những viên sỏi lớn hơn 3cm hoặc tồn tại hơn 10 năm có thể làm kích thích niêm mạc túi mật mãn tính, từ đó tăng khả năng tế bào bất thường, một bước dẫn tới ung thư.
2. Người bị ”túi mật xương hóa” (porcelain gallbladder)
Đây là tình trạng thành túi mật bị vôi hóa rộng rãi, làm thành túi mật cứng, giòn như sứ. Đây được coi là một dạng tổn thương tiền ung thư, với tỷ lệ ung thư có thể lên đến 10-25%.
3. Người có polyp túi mật kiểu tuyến (adenomatous polyp)
Không phải mọi polyp đều nguy hiểm, nhưng polyp tuyến có nguy cơ biến thành ung thư cao hơn, nhất là khi:
Polyp lớn hơn 1cm
Phát triển nhanh
Thành túi mật dày hơn bình thường
4. Người bị bất thường trong cấu trúc ống mật – tụy
Một số người có cấu trúc ống mật và ống tụy hợp nhất bất thường bẩm sinh, khiến dịch tụy chảy ngược vào túi mật, gây kích ứng kéo dài, làm tăng nguy cơ tế bào biến đổi ung thư.
5. Người có tiền sử gia đình bị ung thư túi mật
Dù không phải phổ biến, nhưng nếu trong gia đình đã có người bị bệnh này thì nguy cơ di truyền cũng cao hơn người khác.
Ngoài ra, những yếu tố như tuổi trên 50, nữ giới, thừa cân và tiểu đường cũng được xem là liên quan đến nguy cơ cao hơn.
Ung thư túi mật giai đoạn đầu thường không biểu hiện rõ hoặc chỉ giống các bệnh tiêu hóa thông thường. Những dấu hiệu cần cảnh giác gồm:
Đau kéo dài vùng hạ sườn phải, không giống đau dạ dày
Chán ăn, khó tiêu, buồn nôn sau khi ăn đồ nhiều dầu mỡ
Da và mắt vàng (vàng da, vàng mắt), nước tiểu sẫm màu
Cảm thấy có khối u ở vùng bụng trên bên phải
Sụt cân không rõ nguyên nhân
Khi xuất hiện những dấu hiệu này, đặc biệt ở người có nguy cơ cao, đừng chủ quan nghĩ là đau dạ dày, hãy đến bác sĩ để được kiểm tra kỹ lưỡng hơn.
1. Quản lý tốt các yếu tố nguy cơ
Nếu bạn bị sỏi túi mật, polyp túi mật có kích thước lớn, hoặc các yếu tố nguy cơ khác đã nêu trên, đừng “chịu đựng” mà bỏ qua, trong một số trường hợp, phẫu thuật cắt bỏ túi mật (thường thực hiện qua nội soi) là lựa chọn giúp ngăn chặn nguy cơ biến chứng và ung thư sau này.
2. Khám sức khỏe định kỳ và siêu âm bụng
Siêu âm là phương pháp đơn giản, không đau và hiệu quả để phát hiện sớm sỏi túi mật, polyp hay thành túi mật dày lên. Nếu siêu âm cho thấy bất thường, có thể cân nhắc các xét nghiệm chuyên sâu hơn như CT hoặc MRI để đánh giá chi tiết hơn.
3. Hiểu rõ báo cáo y tế của mình
Nếu kết quả khám ghi điều sau đây, hãy trao đổi trực tiếp với bác sĩ:
Polyp túi mật ≥ 1cm
Thành túi mật dày cục bộ
Đã phát hiện sỏi túi mật lớn hoặc bất thường cấu trúc túi mật
Những thông tin này rất quan trọng để đưa ra quyết định điều trị hợp lý.
Điều trị có thể cứu sống nếu phát hiện sớm
Nếu bệnh được phát hiện ở giai đoạn sớm, khi tổn thương vẫn còn khu trú trong thành túi mật, việc phẫu thuật cắt bỏ có thể trị dứt điểm. Trong giai đoạn tiến triển muộn hơn, cần phối hợp thêm các biện pháp điều trị như hóa trị, liệu pháp nhắm mục tiêu hoặc miễn dịch liệu pháp để kiểm soát bệnh và giúp kéo dài thời gian sống.
(Ảnh minh họa: Internet)
(Nguồn: QQ)
