Ung thư đại trực tràng (ung thư ruột kết) đã trở thành một trong những căn bệnh phổ biến tại nước ta, với các dấu hiệu ban đầu thường khó nhận biết. Bài viết này sẽ giúp bạn nhận diện sớm 4 cảnh báo quan trọng từ cơ thể, đặc biệt là những thay đổi trong thói quen đi đại tiện, để bảo vệ sức khỏe đường ruột.
Ung thư ruột kết hiện là khối u có tỷ lệ mắc cao tại nước ta. Người trên 50 tuổi là nhóm có nguy cơ cao mắc ung thư ruột kết. Các triệu chứng ban đầu của bệnh thường không rõ ràng. Do đó, khi được phát hiện, bệnh thường đã ở giai đoạn giữa hoặc cuối.
Nhiều người chưa nhận ra những biểu hiện tưởng chừng bình thường trong cuộc sống. Ví dụ, việc đi đại tiện bất thường như thay đổi hình dạng phân, táo bón, tiêu chảy hay đi ngoài ra máu. Đây thực chất là “tín hiệu cầu cứu” mà đường ruột phát ra. Hãy cùng tìm hiểu kỹ hơn về những dấu hiệu này.
Ung thư ruột kết thường được gọi chung là ung thư đại trực tràng. Đây là thuật ngữ chỉ các bệnh ung thư phát sinh ở trực tràng và ruột kết, còn được gọi là “ung thư đại tràng”. Đây là một loại khối u ác tính đường tiêu hóa phổ biến tại nước ta. Bệnh có 4 dấu hiệu cảnh báo lớn sau đây:
Táo bón và tiêu chảy xen kẽ xuất hiện: Chẳng hạn như tiêu chảy kéo dài từ 3 đến 5 ngày, sau đó lại táo bón từ 3 đến 5 ngày. Táo bón và tiêu chảy dường như mâu thuẫn. Tuy nhiên, trên thực tế, cả hai đều liên quan đến tình trạng viêm cục bộ trong đường ruột.
Khi khối u phát triển lớn hơn, nó có thể gây ra vỡ loét cục bộ. Điều này dẫn đến viêm nhiễm và kích thích nhu động ruột, từ đó làm tăng số lần đi đại tiện, gây tiêu chảy. Mặt khác, khối u lớn lên có thể làm tắc nghẽn đường ruột. Điều này khiến việc đại tiện không thông suốt, gây ra táo bón. Tình trạng viêm cũng có thể làm rối loạn hệ vi khuẩn đường ruột, dẫn đến táo bón.
Đau âm ỉ gián đoạn ở bụng dưới và giữa: Khi khối u đường ruột phát triển lớn hơn, người bệnh có thể xuất hiện triệu chứng đau bụng. Tuy nhiên, cơn đau này lúc nặng lúc nhẹ và vị trí đau không rõ ràng. Do đó, nó rất dễ bị nhầm lẫn là “đau bụng do ăn uống” và bị bỏ qua.
Đi ngoài ra máu và thay đổi hình dạng phân: Các dấu hiệu cụ thể bao gồm phân trở nên nhỏ hơn, biến dạng. Người bệnh cũng có thể cảm thấy mót rặn, đi đại tiện không thông, luôn có cảm giác đại tiện chưa hết. Ngoài ra, việc xuất hiện máu tươi trong phân hoặc xét nghiệm phân ẩn máu dương tính cũng là một cảnh báo.
Tình trạng ứ máu rõ rệt dưới lưỡi: Thông qua việc quan sát các mạch máu dưới lưỡi, bạn có thể tự đánh giá xem mình có bị huyết ứ hay không. Nếu thấy “những con giun nhỏ” dưới lưỡi to hơn và màu sắc cũng đậm hơn, điều này thường cho thấy trong cơ thể có tình trạng độ nhớt máu tăng cao, máu lưu thông không thông suốt hoặc có huyết ứ cùng các trạng thái bệnh lý khác.
Huyết ứ vừa là sản phẩm bệnh lý quan trọng của ung thư ruột kết, vừa là yếu tố then chốt thúc đẩy bệnh tiến triển. Hội chứng huyết ứ thường liên quan đến việc tăng hoạt tính tiểu cầu và tăng mức fibrinogen. Điều này giống như việc tạo ra “lớp bảo vệ” cho tế bào khối u trong máu, giúp chúng thoát khỏi sự “truy đuổi” của hệ miễn dịch.
Việc hình thành thói quen đi đại tiện tốt là vô cùng quan trọng. Ví dụ, nên đi đại tiện đúng giờ, không xem điện thoại khi đi vệ sinh và tập trung vào việc đại tiện.
Sau khi thức dậy vào buổi sáng: Khi chúng ta thức dậy, cơ thể ở trạng thái thẳng đứng. Lúc này, phản xạ đứng thẳng sẽ xảy ra. Phản xạ này làm tăng và tăng cường nhu động ruột, từ đó giúp phân được đào thải ra ngoài cơ thể nhanh hơn.
Sau bữa sáng: Sau khi ăn, thức ăn sẽ kích thích nhu động ruột. Điều này giúp đường ruột đẩy phân đi mạnh mẽ hơn và từ đó xuất hiện cảm giác buồn đi đại tiện rõ rệt.
Lưu ý: Thói quen đi đại tiện của mỗi người có sự khác biệt cá nhân. 2 thời điểm này chỉ là những khoảng thời gian phù hợp phổ biến. Nếu bản thân bạn đã có thói quen đi đại tiện cố định và đều đặn, bạn không cần phải thay đổi một cách cố ý.
Chế độ ăn uống không lành mạnh trong thời gian dài: Ví dụ, việc thường xuyên ăn các thực phẩm chiên rán, thịt đỏ (thịt heo, thịt bò, thịt cừu…), giăm bông, thịt xông khói, dưa muối, cải muối… Các loại thực phẩm này thường khó tiêu hóa. Các chất chuyển hóa của chúng sẽ gây tổn thương mô niêm mạc ruột. Kéo dài thời gian, đây sẽ là một nguy cơ tiềm ẩn gây ung thư.
Tâm trạng tiêu cực kéo dài: Hiện nay, ở cả trong và ngoài nước, đã có nhiều thí nghiệm trên động vật và người chứng minh. Tình trạng tâm lý tiêu cực kéo dài có thể gây tổn thương chức năng miễn dịch của cơ thể thông qua điều hòa thần kinh – thể dịch, gen và nhiều con đường khác. Điều này dẫn đến suy giảm chức năng hệ miễn dịch, từ đó làm tăng khả năng mắc ung thư.
Ít vận động: Những người ít vận động, luôn thích ngồi nhiều, có tốc độ nhu động ruột giảm khoảng 30% so với khi hoạt động bình thường. Thức ăn đã ăn vào không thể được tiêu hóa, hấp thụ và thải ra ngoài một cách tốt nhất. Thời gian chất cặn bã thức ăn lưu lại trong đường ruột kéo dài. Điều này làm tăng thời gian tiếp xúc của độc tố với niêm mạc và có thể làm tăng khả năng mắc ung thư ruột kết.
Vận động hợp lý
Hàng ngày, đừng ngồi yên một chỗ quá lâu. Hãy thường xuyên đứng dậy vận động cơ thể để thúc đẩy khí huyết lưu thông, thông kinh lạc và tăng cường nhu động ruột.
Tập thể dục đều đặn có thể giúp giảm nguy cơ mắc ung thư đại tràng vì giúp thúc đẩy khí huyết lưu thông, thông kinh lạc, tăng cường nhu động ruột và thư giãn tinh thần. Do đó, bạn nên tập luyện hàng ngày.
Chế độ ăn uống lành mạnh
Giảm lượng thịt đỏ (dưới 100g mỗi ngày) và thịt chế biến sẵn.
Tăng cường hấp thụ chất xơ. Hãy ăn nhiều thực phẩm giàu chất xơ như yến mạch, táo, khoai lang, cần tây.
Cố gắng tránh ăn các thực phẩm nhiều dầu mỡ, nhiều đường và thực phẩm chiên rán.
Kiểm tra sức khỏe định kỳ
Những người trên 50 tuổi nên thực hiện xét nghiệm phân ẩn máu và xét nghiệm dấu ấn khối u hàng năm. Nếu kết quả kiểm tra xuất hiện bất thường, bạn nên tuân thủ lời khuyên của bác sĩ để tiếp tục kiểm tra chuyên sâu.
(Ảnh minh họa: Internet)
(Nguồn: QQ)
