Nhiều người trung niên và cao tuổi bất ngờ phát hiện bệnh gan đã ở giai đoạn giữa hoặc cuối. Bài viết này sẽ giúp bạn nhận diện sớm các dấu hiệu cảnh báo của gan thông qua những chi tiết nhỏ khi đi vệ sinh buổi sáng, từ đó chủ động bảo vệ sức khỏe gan.
Nhiều bạn bè trung niên và cao tuổi đột nhiên phát hiện mắc bệnh gan. Khi được chẩn đoán, bệnh đã ở giai đoạn giữa hoặc cuối, điều này khiến mọi người vừa lo lắng vừa bất ngờ.
Gan giống như một “cỗ máy cũ” đã phục vụ chúng ta gần hết đời, làm việc không ngừng nghỉ và không than vãn. Khi có những vấn đề nhỏ, chúng ta thường không thể nhận ra. Đến khi các triệu chứng khó chịu rõ ràng như chướng bụng, đau bụng xuất hiện, rất có thể bệnh đã phát triển thành gan nhiễm mỡ, xơ gan, thậm chí là ung thư gan.
Tuy nhiên, bạn có biết không? Gan thực chất cũng sẽ âm thầm “báo hiệu”. Chỉ cần chúng ta chú ý hơn một chút khi đi vệ sinh hàng ngày, chúng ta có thể kịp thời phát hiện “tín hiệu cầu cứu” của gan!
1. Nhìn vào nước tiểu: Màu vàng sẫm kéo dài cần cảnh giác
Khi chúng ta uống ít nước, nước tiểu sẽ có màu vàng nhạt. Nếu uống đủ nước, màu sắc sẽ trở nên nhạt hơn, đây là tình trạng bình thường.
Tuy nhiên, nếu đã loại trừ các yếu tố như uống ít nước hoặc sử dụng vitamin nhóm B, nước tiểu vẫn liên tục có màu vàng sẫm, thậm chí sâu như trà đặc hoặc nước tương, bạn cần phải đặc biệt chú ý.
Điều này rất có thể là do gan gặp vấn đề trong quá trình trao đổi chất. Bilirubin trong cơ thể không thể được bài tiết ra ngoài và theo nước tiểu ra ngoài, làm cho màu sắc trở nên đậm hơn. Tình trạng này có thể là dấu hiệu sớm của gan nhiễm mỡ hoặc viêm gan nhẹ, đừng nghĩ rằng “không đau không ngứa thì không sao”.
2. Nhìn vào hình dạng phân: Bất thường kéo dài đừng bỏ qua
Phân khỏe mạnh thường có dạng thỏi, độ cứng vừa phải và việc đại tiện cũng diễn ra thuận lợi.
Nếu phân không thành hình, dính vào bồn cầu không trôi sạch trong thời gian dài, hoặc bạn thường xuyên bị tiêu chảy, điều này có thể do gan không tiết đủ mật để tiêu hóa chất béo. Nếu thường xuyên bị táo bón, phân khô cứng khó đi, cũng có thể liên quan đến việc chuyển hóa gan suy giảm và mất cân bằng nước trong cơ thể.
Chức năng tiêu hóa của người trung niên và cao tuổi vốn đã yếu, dễ nhầm lẫn những tình trạng này với các bệnh đường ruột thông thường. Thực tế, đây đều là những “lời nhắc nhở” từ gan rằng chúng ta cần điều chỉnh. Nếu tình trạng bất thường này kéo dài hơn 1-2 tuần, đừng cố chịu đựng mà hãy kịp thời tham khảo ý kiến bác sĩ.
3. Nhìn vào màu sắc phân: 2 thay đổi cần gặp bác sĩ ngay lập tức
Phân bình thường có màu vàng nâu. Một khi màu sắc thay đổi, đặc biệt nếu xuất hiện hai trường hợp sau, bạn phải đi bệnh viện ngay lập tức:
– Phân chuyển sang màu xám trắng, giống như đất sét, điều này cho thấy mật không thể thoát ra ngoài, có thể là do tắc nghẽn ống mật. Tình trạng này thường đi kèm với da và lòng trắng mắt bị vàng. Đây là tín hiệu nguy hiểm và không thể trì hoãn.
– Nếu đã loại trừ việc ăn tiết lợn, tiết vịt hoặc uống thuốc bổ sung sắt, mà phân chuyển sang màu đen, dạng hắc ín nhớt và bóng, điều này có thể là do chảy máu liên quan đến vấn đề về gan. Ngay cả khi chỉ xuất hiện một lần, cũng cần phải kiểm tra nguyên nhân.
(Lưu ý): Những dấu hiệu này chỉ là đánh giá sơ bộ. Việc thức khuya hoặc ăn quá nhiều dầu mỡ cũng có thể khiến việc đại tiện và tiểu tiện tạm thời bất thường. Tuy nhiên, nếu tình trạng bất thường kéo dài, kèm theo cảm giác mệt mỏi, chán ăn và đau nhẹ vùng gan, bạn nhất định phải đi kiểm tra chức năng gan và siêu âm bụng, kiểm tra sớm để yên tâm sớm.
Trong cuộc sống hàng ngày, nhiều người trung niên và cao tuổi mong muốn bảo vệ gan nhưng lại dễ mắc phải những sai lầm, vô tình gây hại cho gan. Dưới đây là những hiểu lầm phổ biến mà mọi người cần tránh.
1. Quan niệm “không có triệu chứng thì không cần khám sức khỏe”
Không ít người cho rằng cơ thể không có bệnh thì nhiều năm không đi khám sức khỏe. Tuy nhiên, gan là một “cơ quan thầm lặng”. Đến khi xuất hiện các triệu chứng đau hoặc vàng da, vấn đề thường đã trở nên rất nghiêm trọng.
Khuyến nghị những người trên 45 tuổi nên kiểm tra chức năng gan và siêu âm bụng ít nhất một lần mỗi năm. Đối với những người có tiền sử gia đình mắc bệnh gan, thường xuyên uống rượu hoặc bị béo phì, nên kiểm tra sáu tháng một lần. Việc phát hiện sớm các vấn đề nhỏ có thể giúp kiểm soát kịp thời.
2. Suy nghĩ “uống một chút rượu không hại gan”
Một số người cho rằng uống một chút rượu mỗi ngày không sao cả, thậm chí còn có thể “hoạt huyết”.
Tuy nhiên, cồn gây hại cho gan là quá trình tích lũy theo thời gian. Đặc biệt khi bước vào tuổi trung niên và cao tuổi, khả năng chuyển hóa của gan giảm sút. Ngay cả việc uống một lượng nhỏ rượu, nếu kéo dài cũng sẽ làm tổn thương tế bào gan, dần dần phát triển thành gan nhiễm mỡ do rượu. Để bảo vệ gan, tốt nhất là không uống một giọt rượu nào.
3. Thường xuyên tức giận, lo lắng, cảm xúc biến động lớn
Một số người dễ tức giận, lo lắng vì những chuyện nhỏ nhặt. Tuy nhiên, Đông y nói rằng “giận dữ làm tổn thương gan”. Cảm xúc tiêu cực kéo dài sẽ dẫn đến khí gan bị ứ trệ, ảnh hưởng đến sự lưu thông khí huyết của gan, từ đó dần làm suy giảm chức năng gan.
(Ảnh minh họa: Internet)
(Nguồn: QQ)
